Hãy Cẩn Thận Với Những Gì Mình Thích: Kẻ Thù Lớn Nhất Của Đời Bạn

Bạn có bao giờ cảm thấy thôi thúc muốn làm một điều gì đó một cách mãnh liệt, nhưng rồi sau đó lại hối hận? Trong bài giảng đầu năm với chủ đề “Hãy cẩn thận với những gì mình thích”, Thầy Thích Chân Quang đã đưa ra một lời nhắc nhở sâu sắc và đầy tính thực tế. Thầy nói: “Trên đời thì ta thích nhiều thứ. Có những cái ta thích là đúng, có những cái ta thích là sai. Có những cái ta thích là do nghiệp nó xối. Và có những cái ta thích là do linh cảm của ta nó báo.” Vậy làm sao để chúng ta nhận biết được đâu là thích đúng, đâu là thích sai?

Sự thật về những ham thích hàng ngày

Thầy đưa ra một con số đáng suy ngẫm: “10 cái thích hết chín cái sai.” Nghĩa là đa phần những gì chúng ta thích đều dẫn ta đến sai lầm. Thầy kể về một cô Phật tử khi gặp chồng hiện tại có linh cảm rằng đó là người chồng của đời mình, và quả thật cuộc hôn nhân đưa họ đến Phật pháp. Nhưng cũng có những người chỉ thích một người vì vẻ ngoài hào nhoáng, rồi cuộc đời tan vỡ. Hay có bạn trẻ thích làm bác sĩ vì thấy oai, nhưng cuối cùng lại hạnh phúc với nghề kỹ sư cầu đường. Có những ham thích tưởng chừng vô hại như gặp bạn bè, chơi game, hay du lịch ngày Tết, nhưng ẩn sau đó là những nguy hiểm khôn lường.

“Khi đã thích rồi thì có trời mà cản. Đừng có nói tới cha tới mẹ nữa. Mà cái cẩn thận của mình là cái thích của mình. Kẻ thù của mình chính là cái mình thích.”

Thầy nhấn mạnh rằng chúng ta cần phải cẩn trọng trước mọi ham muốn, bởi vì chính sự thích thú là con đường dẫn dắt chúng ta vào những quyết định sai lầm.

Bốn yếu tố tạo nên sở thích của bạn

Thầy giải thích rằng sở thích không tự nhiên mà có, nó chịu ảnh hưởng bởi bốn yếu tố:

• Trí tuệ: Người càng thông minh thì sở thích càng cao cấp; người ngu thường thích những điều tầm phào.
• Đạo đức: Người có đạo đức thích làm việc thiện lành, thích giúp người; kẻ kém đạo đức thích hại người.
• Nghiệp quá khứ: Những ân nghĩa, nợ nần với ai đó từ kiếp trước khiến ta thích họ ở kiếp này. Thầy kể câu chuyện về cô gái được đắp áo khi chết bên vệ đường, nên đời này gặp lại người đó liền yêu; nhưng chỉ người chôn cất đàng hoàng mới đủ duyên để kết thành hôn nhân.
• Tâm lý cộng đồng: Thấy mọi người xung quanh thích điều gì, ta cũng thích theo mà không rõ lý do.

Như vậy, sở thích của ta không phải là sự thật về con người ta, mà là sự tổng hợp của nhiều yếu tố vô hình.

Kẻ thù lớn nhất là chính những gì ta thích

Thầy đưa ra một định nghĩa đầy bất ngờ: “Kẻ thù lớn nhất của đời mình là chính mình. Chính mình là cái gì? Là cái mình thích.” Khi ta thích điều gì, ta bị nó sai khiến. Nó kéo ta theo nó, đẩy ta vào những hành động vội vàng. Thầy khuyên rằng: “Cái người biết tu là cái người nhìn lại cái thích của mình và kềm chế cái thích của mình không để cho cái thích nó dắt mình đi.”

“Chỉ khi nào con không còn thích bất cứ điều gì nữa thì lúc đó con thấy chuyện gì cần làm thì làm. Chuyện làm là do cần làm chứ không phải do thích nữa.”

Thiền định giúp bạn làm chủ sở thích

Vậy làm thế nào để kiểm soát được những ham thích? Thầy chỉ dẫn: “cố gắng tinh tấn mà tu tập thiền định, vì thiền định giúp cho ta bình thản trước mọi điều trong cuộc sống này. Thiền định giúp cho ta kiểm soát được cái thích của mình và đặc biệt thiền định giúp cho ta không còn thích gì nữa.” Khi tâm thanh định, ta thấy rõ hơn, chỉ còn trí tuệ soi sáng để quyết định việc nên làm hay không.

Lời khuyên để sống an lạc và hạnh phúc

Hãy soi lại chính mình mỗi khi một ước muốn, một sở thích khởi lên. Hãy tự hỏi: “Tại sao ta thích điều này? Nó có lợi ích gì cho ta và cho người?” Khi ta giảm bớt tham thích, ta sẽ dễ dàng sống theo lý trí và đạo đức. Thầy Chân Quang chia sẻ rằng: “Thầy không cần cái cảm xúc của hạnh phúc, mà thầy cần một nội tâm thanh tịnh. Thầy tìm hạnh phúc của sự thanh tịnh, của điều không lỗi lầm.” Đó chính là mục tiêu mà mỗi người con Phật nên hướng đến.

Ngày xuân, đầu năm mới, chúng ta hãy nguyện cầu cho tâm mình được an định, đủ tỉnh táo để nhận ra đâu là thích đúng, đâu là thích sai. Tập buông bỏ những ham thích vô ích, để sống một cuộc đời thanh cao, có ích. Chúc bạn luôn bình an trong chánh pháp.