Điều Gì Khiến Người Trẻ Quay Lưng Với Chùa?

Một buổi sáng sớm, tôi đi ngang qua một nhà thờ gần khách sạn nơi mình ở. Nhạc hiện đại vang lên, những bạn trẻ nô nức bước vào. Cách đó không xa, một ngôi chùa cổ im lìm với vài vị Phật tử lớn tuổi. Tôi chợt tự hỏi: Vì sao người trẻ không còn tìm đến chùa?

Thầy Thích Chân Quang trong một buổi giảng gần đây đã thẳng thắn nhìn vào thực tế này. Ngài cho rằng đạo Phật đang đứng trước nguy cơ suy tàn nếu không biết cải cách.

Khi Tịnh Độ Không Còn Hấp Dẫn Người Trẻ

Thầy Thích Chân Quang nhận định rằng mấy trăm năm qua, đạo Phật bị chuyển qua Tịnh độ. Các nghi thức tụng niệm, niệm Phật cầu vãng sinh chỉ phù hợp với người già, người ít học. Trong khi đó, giới trẻ trí thức cần một con đường tu tập có chiều sâu, và thiền định chính là con đường đó.

Cái lớp trẻ văn minh nó tiến bộ, cái tự nhiên cái pháp môn Tịnh Độ giống như là không đáp ứng được cái tâm tình của những lớp trẻ trí thức.

Tụng Kinh Chỉ Là Hô Khẩu Hiệu?

Nhiều người tụng kinh để thỏa mãn cảm giác "có phước", nhưng không thực sự chuyển hóa tâm. Thầy nói thẳng:

Những bài kinh tụng chỉ là hô khẩu hiệu, hô cho hay, tụng kinh cho giỏi rồi không làm gì cả.

Điều này khiến cho việc tu tập chỉ như tô vẽ lên một miếng đất đầy cỏ dại, che giấu những lỗi lầm bên trong. Cách duy nhất để cày xới tâm hồn là thiền định.

Lưỡi Cày Trí Tuệ và Miếng Đất Tâm Hồn

Thầy kể lại câu chuyện Đức Phật đi khất thực gặp ông điền chủ. Ông ta mỉa mai rằng sa môn không cày ruộng mà lại xin ăn. Đức Phật mới nói rằng Như Lai cũng cày ruộng: miếng đất là tâm hồn, lưỡi cày là trí tuệ, con trâu là tinh tấn, ngọn roi là giới luật. Như Lai cày xới những cỏ dại, sâu bọ trong tâm để đạt quả bất tử.

Thầy giải thích:

Lưỡi cày trí tuệ chỉ có thiền định mới là lưỡi cày trí tuệ.

Chỉ khi ngồi thiền, ta mới thấy rõ những cỏ dại, sâu bọ trong tâm mình và cày xới chúng lên. Ngược lại, nếu không thiền, ta chỉ phủ lên bằng những bức tranh che đậy.

Vui Thay Tứ Chúng Đồng Tu

Trong đạo Phật, tứ chúng là tăng, ni, cư sĩ nam, cư sĩ nữ. Câu "Vui thay tứ chúng đồng tu" nghĩa là tất cả cùng tu tập như nhau. Nhưng hiện thực, quý thầy tụng kinh chuyên nghiệp, Phật tử chỉ đứng chấp tay nghe không hiểu gì. Thầy khuyên nên soạn các bài tụng để mọi người cùng tụng, như ở chùa Phật Quang, để ai cũng có thể tham dự. Đó chính là cải cách nghi thức.

Vui thay tứ chúng đồng tu! Phật tử tu được như quý thầy, quý thầy tu được như Phật tử, mới gọi là tứ chúng đồng tu.

Cải Cách Để Phật Pháp Phát Triển

Thầy nhấn mạnh cần quản lý Phật tử như "lưới Đế Châu", hỗ trợ họ độ lại gia đình. Quan tâm từ khi đứa trẻ còn trong bụng mẹ, khi mới sinh, khi lớn lên. Thầy kể về việc chùa Phật Quang mở lớp học miễn phí cho trẻ em vào mùa hè. Đây là cách đưa Phật giáo vào đời sống.

Thiền Định: Nền Tảng Của Một Đạo Phật Mới

Thiền định là con đường chính của Phật giáo, là sức mạnh tâm linh. Các pháp môn như Tịnh Độ, Mật tông là phương tiện cho từng căn cơ, nhưng nền tảng vẫn là thiền. Thầy nói:

Để đạo Phật phát triển thì phải có cái lối tu tâm linh cao siêu làm cái nền trước. Mà cái lối tu tâm linh cao siêu làm cái nền đó là pháp môn nào? Phải là thiền định thôi, không có con đường khác.

Hãy bắt đầu với một phút ngồi thiền mỗi ngày, quán sát hơi thở, cày xới tâm hồn mình. Đó là cách để ta thực sự tu tập và góp phần cải cách đạo Phật từ gốc rễ. Vui thay tứ chúng đồng tu!