Vì sao người tu chân chính luôn muốn làm người bình thường?

Có bao giờ bạn gặp một người tu hành chân chính và thấy họ thật bình dị, khiêm cung, không màng danh lợi? Họ làm chúng ta nhớ lại một nghịch lý sâu sắc: càng muốn làm người bình thường, họ càng trở nên phi thường trong mắt người khác. Bài giảng của TT. Thích Chân Quang nhân lễ khánh thành chùa Thiền Tân đã mở ra cái nhìn thú vị về bình thường, bất thường và phi thường.

Tu là làm điều rất bình thường

Nhiều người nghĩ rằng tu là làm một điều gì đó khác thường, nhưng thực ra, người tu chân chính chỉ muốn làm một điều rất bình thường. Thầy Thích Chân Quang nhấn mạnh:

Tu là chúng ta cố gắng làm một điều rất bình thường mặc dù người ngoài tưởng ta làm một điều khác thường.

Ví dụ như lớn lên ai cũng phải lập gia đình, nhưng một người bỏ đi tu thì có vẻ khác thường. Tuy nhiên, nếu nhìn kỹ, họ chỉ đang thực hiện một nếp sống giản dị, hướng nội, sửa mình. Cái bình thường ấy chính là nền tảng của mọi điều tốt đẹp.

Bình thường, bất thường và phi thường

Chữ “không bình thường” có ba tầng nghĩa: khác thường, bất thường và phi thường. Thầy Chân Quang giải thích:

Đi tu là đã khác thường rồi... Nhưng tu mà quậy thì người này là bất thường. Mà nếu tu đắc đạo thì người này là phi thường.

Người tu chân chính không tìm kiếm sự phi thường. Họ trở về bình thường: hiền lành, khiêm cung, thích đứng sau, ngồi dưới. Chính vì vậy, người ngoài càng nhìn càng ngưỡng mộ, gọi họ là “đạo cao đức trọng”. Đó là nghịch lý của sự tu tập.

Đừng phá vỡ quy luật bình thường

Thầy kể câu chuyện về một hành tinh có kỹ thuật giúp con người không bao giờ bệnh, không bao giờ chết. Nhưng vì quá đông đúc, họ lại khao khát được sống một mình. Thầy đúc kết:

Cái quy luật sinh già bệnh chết là cái bình thường đôi khi ta cho là đau khổ ta muốn đi tìm cái bất tử... không ngờ nếu được như vậy sẽ là một cái rối loạn xảy ra liền.

Tương tự, quy luật “có làm mới có hưởng” là điều bình thường. Nếu mơ ước một thế giới không cần lao động mà vẫn được ban phát, mọi thứ sẽ sụp đổ. Thầy khẳng định:

Cái bình thường là cái có làm mới có hưởng là điều bình thường. Ai muốn phá vỡ nó để làm một chuyện khác thường coi chừng sẽ sinh rắc rối.

Vậy nên, hãy chấp nhận và làm tốt những gì tự nhiên, bình thường của cuộc sống. Đừng chạy theo cái khác thường để rồi đối diện với bất thường.

Văn hóa Á Đông giữ gìn sự bình thường

Văn hóa Á Đông dạy con cái biết kính trọng cha mẹ, người lớn, thầy cô. Điều đó có vẻ bình thường, nhưng lại là cách nuôi dưỡng tâm vô ngã từ nhỏ. Thầy Chân Quang nói:

Người ta thấy cái văn hóa cái lễ nghĩa của Á Đông là giữ gìn cái điều bình thường của cuộc sống này. Mà chính vì giữ cái điều bình thường tốt đẹp của cuộc sống này thì điều phi thường từ đó sinh ra.

Khi bản ngã được tiết chế, con người có sức chịu đựng tốt hơn trước nghịch cảnh. Đó chính là sức mạnh phi thường ẩn sau những lễ nghĩa tưởng chừng như bình thường.

Đức Phật: Bậc phi thường trong sự bình thường

Đức Phật có sáu phép thần thông, có thể trụ thế qua nhiều kiếp, nhưng Ngài chọn cách ra đi ở tuổi 80 – một cái chết rất bình thường. Thầy Chân Quang bày tỏ:

Ngài làm cái điều hết sức bình thường là 80 tuổi ngài chết... Nhưng trong cái bình thường đó cái sự phi thường đã xuất hiện.

Đức Phật không muốn để lại một thân thể trường tồn. Ngài muốn đệ tử tập trung vào sự giải thoát nội tâm. Sự phi thường nằm ở chỗ Ngài báo trước ngày nhập Niết bàn, hoa rơi đầy trời, và lời dặn dò cuối cùng vang mãi qua muôn đời.

Hãy nhớ rằng, phi thường không nằm ở những điều kỳ vĩ bên ngoài. Nó nằm ở việc chúng ta làm tròn trách nhiệm, sống tử tế, tu tập từng ngày. Chỉ cần chúng ta sống thật bình thường với lòng biết ơn và chánh niệm, mọi điều tốt đẹp sẽ tự nhiên hiện ra. Nguyện cho mỗi chúng ta tìm thấy an vui trong sự giản dị, như lời Thầy đã dạy.