Vì sao ai cũng có đạo lý nhưng ít ai độ được chúng sinh?

Có bao giờ bạn cố gắng nói lẽ phải, chỉ rõ đường hay lối, nhưng người nghe vẫn lạnh lùng? Có bao giờ bạn cảm thấy mình có rất nhiều kiến thức về đạo lý, nhưng khi đem ra chia sẻ, người ta lại lảng tránh? Nếu có, bạn đã chạm vào một vấn đề vô cùng quan trọng trong hành trình tu tập – đó là kết duyên lành với chúng sinh.

Tâm Bồ Tát không chỉ là nghĩ cho mình

Thầy Thích Chân Quang mở đầu bài giảng bằng một ví dụ rất đời: một người đến chùa, quỳ trước Phật cầu xin cho đời mình bớt khổ. Người đó có tâm tín ngưỡng, nhưng chưa phải là tâm Bồ Tát, vì vẫn chỉ nghĩ cho riêng mình. Bồ Tát là người sau khi nghe được lý nhân quả, liền nghĩ ngay đến việc mang điều đó giúp cho mọi người. Thầy quán chiếu:

Người Bồ Tát là thế này: vừa tiếp nhận được đạo lý hay là đã nghĩ tới chúng sinh liền, không còn nghĩ cho mình.

Vì sao đạo lý hay mà không ai nghe?

Nhiều người tu tập, học giáo lý rất giỏi, nhưng khi ra ngoài nói cho người khác nghe thì không ai chịu nghe. Thầy chỉ ra vấn đề:

Trong mình có một bụng đạo lý, có một đầu óc đầy trí tuệ mà bước ra ngoài đời giáo hóa được... vấn đề là nói không ai nghe.

Điều này cho thấy, có tâm Bồ Tát là một chuyện, nhưng có duyên Bồ Tát lại là chuyện khác. Muốn giáo hóa thành công, ngoài trí tuệ, ta cần phải gieo duyên lành để người khác sẵn sàng lắng nghe và chấp nhận mình.

Ba loại chúng sinh trong việc giáo hóa

Thầy phân biệt rõ ba hạng người mà một vị Bồ Tát gặp khi hoằng pháp:

• Chúng sinh không ghét mình: Khi họ nghe đạo lý có lý, họ có thể chấp nhận. Nhưng nếu họ có ác cảm từ nhiều kiếp, dù có nói hay đến đâu, họ vẫn không nghe.
• Chúng sinh tự có trí tuệ: Họ yêu đạo lý hơn yêu người giảng. Họ nghe và thấy hay, nhưng không mấy quan tâm đến giảng sư. Đây là nhờ căn lành của họ, chưa hẳn là duyên với mình.
• Chúng sinh có duyên sâu từ quá khứ: Họ gặp lại mình từ nhiều kiếp, nên khi nghe một bài giảng, họ cảm động, kính yêu và nhanh chóng tin tưởng tu tập. Đây là cái duyên lành mà Bồ Tát phải vun bồi qua nhiều đời.

Thầy khẳng định: để có được loại chúng sinh thứ ba, ta không thể dùng thủ thuật quảng cáo hay PR. Cái duyên ấy là kết quả của sự khiêm hạ, phụng sự và yêu thương trong nhiều kiếp.

Đừng bày đặt thủ thuật, cứ phải khiêm hạ, phụng sự và yêu thương trong nhiều kiếp. Đó là cái nhân quả để kết duyên lành với chúng sinh.

Cách gieo duyên lành từ những điều bình dị

Trong bài giảng, Thầy kể về việc học của mình: khi tự học chữ Nho, Thầy luôn nghĩ đến việc soạn lại để người khác học theo được dễ dàng. Nhờ tâm như vậy mà việc học trở nên nhẹ nhàng, như thể có sự trợ duyên. Thầy cũng nhắc nhở các bậc cha mẹ: đừng nói con học để rồi có công ăn việc làm, mà hãy dạy con rằng học tập ngày mai giúp đời. Tâm vị tha ấy chính là hạt giống Bồ Tát.

Hãy bắt đầu từ hôm nay

Mỗi chúng ta, khi được nghe một lời dạy hay, một pháp môn quý báu, hãy nghĩ ngay đến việc chia sẻ cho người khác. Đừng giữ cho riêng mình. Hãy từng bước thực tập sự khiêm hạ, phụng sự trong yêu thương. Biết đâu, ngay trong đời này, ta sẽ gieo được những duyên lành cho muôn đời sau.

Nguyện cho mỗi người đều sớm phát tâm Bồ Tát, để mang ánh sáng đạo pháp đến với muôn nơi.