Tranh cãi vì quên rằng ai cũng phải chết

Có một câu chuyện xảy ra thời Đức Phật, bắt đầu từ một chuyện nhỏ trong nhà tắm, nhưng lại khiến cả một tinh xá chia thành hai phe, các vị tỳ kheo suýt chết đói, và cả chư thiên cũng tranh cãi theo. Hãy cùng xem Đức Phật dạy điều gì qua bài Kinh Pháp Cú này.

Xuất phát từ một chuyện nhỏ trong nhà tắm

Vào thời Đức Phật, tại tinh xá Kosambi có nhiều vị tỳ kheo, trong đó có những vị pháp sư chuyên giảng dạy và những vị luật sư chuyên về giới luật. Một hôm, một vị pháp sư tắm xong, chậu nước để ngửa, còn chút nước đọng lại. Vị luật sư bước vào, thấy vậy liền chỉ ra lỗi. Vị pháp sư liền khiêm tốn nhận lỗi và sám hối.

Chuyện tưởng như đã xong. Nhưng khi ra ngoài, vị luật sư lại kể cho đệ tử mình: "Phàm lỗi không biết là phạm lỗi." Đệ tử hiểu lầm, thế là lan truyền, khiến mọi người tưởng rằng vị pháp sư kia không nhận lỗi. Hai bên bắt đầu bắt bẻ nhau, từ từ cả tinh xá chia thành hai phe rồi cãi nhau quyết liệt.

"Tắm xong mà còn dư một chút nước, nó khổ vậy."

Cái miệng không biết ngậm lại

Điều thực sự tạo nên khổ là gì? Là cái miệng của luật sư. Nếu ông biết im lặng sau khi người kia nhận lỗi, mọi chuyện sẽ không có gì. Nhưng ông lại kể lại, chỉ vì một phút không kiềm chế. Đời sống của chúng ta cũng vậy. Biết bao nhiêu hiểu lầm, mất mát xảy ra chỉ vì một lời nói thiếu trân trọng.

"Nhiều khi ai có một cái lỗi gì đó không đáng mà ta cũng đã đem kể ra cho người khác."

TT. Thích Chân Quang khuyên chúng ta nên học hạnh im lặng. "Cho con biết im lặng, không nói lỗi của người, chỉ lặng lẽ dùng lời cầu cho người hết lỗi." Đó là một phép tu rất thực tế, giúp giữ phước báu cho chính mình và cho người.

Khi chúng ta cãi cả thầy mình

Khi Đức Phật đến can ngăn, các vị tỳ kheo không những không nghe mà còn thưa: "Thế Tôn cứ lo tu để tụi con xử." Họ từ chối lời dạy của Đức Phật vì cái chấp của bản ngã. Chuyện này cho thấy, dù là người xuất gia, khi còn trong cơn tranh chấp hơn thua, họ vẫn có thể bỏ qua thầy của mình.

Chúng ta ngày nay cũng vậy. Nhiều người đến với Phật pháp, lúc đầu rất kính Phật, kính thầy, nhưng khi bước vào công việc, thấy mình hay hơn thầy thì lại cãi thầy, bắt đầu có phe cánh và mâu thuẫn. Đức Phật khuyên nhủ, nhưng không ai nghe, nên Ngài đành ra đi, để lại bài học lớn.

Hòa hợp vô ngã – bài học của ba vị tôn giả

Trong khi đó, Đức Phật tìm đến khu rừng nọ, nơi ba vị tôn giả Kimila, Anuruddha và Nandiya sống cùng nhau. Ba vị sống hoàn toàn hòa hợp như nước với sữa. Không ai cần ai nhắc, ai cũng tự lo phần mình, sẵn sàng giúp đỡ người khác. Đức Phật tán thán họ là những vị đã đạt đến sự hòa hợp tuyệt đối nhờ vô ngã.

Đức Phật thọ ký rằng: Từ đây về sau, ai niệm danh hiệu của ba vị này sẽ gặp nhiều điều may mắn. Giữa cuộc sống bộn bề, nếu mỗi chúng ta biết sống theo tâm huynh đệ, bớt đi cái tôi, thì gia đình và xã hội sẽ an vui biết bao.

Bài kệ vàng về vô thường

Sau ba tháng ròng rã bị cư sĩ tẩy chay, các vị tỳ kheo đói lả và cuối cùng nhận ra mình sai. Họ sám hối và xin đến gặp Phật. Đức Phật đưa ra dạy rằng:

"Hơn thua nhau bởi vì quên rằng ai cũng chết. Nếu biết chết đang chờ thì còn tranh cãi làm chi?"

Câu kệ ngắn gọn nhưng thấm thía. Chúng ta cứ mải mê hơn thua, đấu tranh để giành phần đúng, để rồi quên mất rằng ai rồi cũng phải chết. Nếu nhớ rằng vô thường luôn hiện diện, sẽ chẳng còn muốn gây chuyện với ai nữa.

Vô thường là liều thuốc giải cho mọi tranh cãi

Thông điệp sống động: Hãy để vô thường làm liều thuốc giải cho mọi tranh cãi. Khi bạn tức giận, hãy nhớ rằng đối phương rồi cũng chết; khi bạn muốn hơn thua, hãy nhớ rằng bạn cũng sẽ rời bỏ thế gian này. Không gì đáng để mất công sức cho một cuộc cãi vã.

TT. Thích Chân Quang còn nhấn mạnh: "Ai mà cãi lộn, cho nhìn đói hết cãi liền." Chắc chắn, đói khát và vô thường là hai người thầy khắc nghiệt nhưng hiệu quả.

Bạn thân mến, hãy học cách im lặng khi người khác phạm lỗi, nhớ đến vô thường trước mỗi cuộc tranh cãi, và quyết định sống hòa hợp. Từ hôm nay, mỗi khi lòng dậy sóng định cãi vã, hãy niệm thầm: "Kimila, Anuruddha, Nandiya" để tâm trở về yên tĩnh. Cuộc đời ngắn lắm, hãy sống thanh thản, vì ai rồi cũng sẽ ra đi.