Tôn kính Tam Bảo đúng cách: Phật tuyệt đối, Tăng cần lựa chọn

Trong đời sống tâm linh, nhiều người vẫn thường đến chùa lạy Phật, nghe kinh, quỳ trước những vị thầy. Nhưng ít ai tự hỏi: vì sao Đức Phật thì tuyệt đối, còn lời Phật dạy lại không trọn vẹn, và thầy tu thì cần phải chọn lựa? Hôm nay, hãy cùng lắng nghe TT. Thích Chân Quang giảng về đề tài “Phật, Pháp và Tăng” để hiểu rõ hơn về ba ngôi báu mà mình đang nương tựa.

Đức Phật: Tuyệt đối trong mọi phương diện

Khi nói về Đức Phật, chúng ta nghĩ ngay đến một con người đã chứng ngộ hoàn toàn. Ngài biết hết vũ trụ, thương hết chúng sinh. Nhưng trong tâm trí ta, vẫn thường hình dung rằng tâm Ngài to lớn lắm, phủ trùm muôn loài. Thầy Chân Quang nhắc rằng: người chứng ngộ thật không nghĩ như vậy. Một thiền sư từng ví: “Ta cứ nghĩ một giọt nước rớt vào hồ to, nhưng thật ra cả cái hồ to rớt vào giọt nước.” Lớn nhỏ đã tan biến.

Đức Phật là đấng chứng ngộ tuyệt đối. Từ bi là tuyệt đối, trí tuệ là tuyệt đối.

Nhưng cái tuyệt đối ấy không đồng nghĩa với việc Ngài ban phát cho ta mọi điều ta cầu xin. Vì nếu xin gì cũng được, ta sẽ hư, sẽ không còn muốn tu. Ngài thương ta nhưng Ngài nghiêm khắc. Ngài muốn ta tự đi, tự thay đổi nghiệp của mình bằng nỗ lực, bằng phước đức.

Hễ mà sinh được liền thì tất cả chúng sinh sẽ hư hết toàn bộ, không còn ai chịu tu nữa.

Thầy còn kể về vẻ đẹp tuyệt đối của Phật trong từng cử chỉ. Dù ngủ một mình, không có ai nhìn, Ngài vẫn không một cử chỉ thừa thãi.

Đức Phật nằm ngủ một mình trong một cái phòng riêng, không có một ngón tay để chỗ thừa thải, lúc nào cũng đẹp. Đẹp tuyệt đối toàn thân.

Giáo pháp: Lời Phật dạy đã bớt tuyệt đối

Đức Phật tuyệt đối, nhưng lời dạy của Ngài lại không được trọn vẹn. Vì sao? Vì Ngài không nói hết những gì Ngài biết. Có lần Đức Phật nói:

Những điều ta biết như lá trong rừng, những điều ta nói chỉ như nắm lá trong bàn tay.

Nên dù chúng ta có học hết kinh điển, cũng chưa chạm được hết tâm trí của Ngài. Thêm nữa, ngôn ngữ là trở ngại. Người Việt nói với nhau cũng chưa hiểu hết tâm nhau, huống chi là lời nói từ cách đây hai ngàn năm. Rồi người giảng lại cũng có thể hiểu sai. Thầy Chân Quang kể về một pháp sư đọc thuộc lòng kinh nhưng giảng “thở vào ta biết thở vào” có thể không đúng ý Phật. Vì Phật dạy ta quan sát thân này tự nó thở, không cần cố ý điều khiển. Làm tưởng mình đang tọa thiền đúng, thực ra chỉ là cố gắng thở theo thói quen.

Tăng đoàn: Bậc thấp hơn Pháp, nhưng vẫn là ngôi báu

Nếu Pháp đã không tuyệt đối thì Tăng lại càng tương đối hơn. Một sự thật phũ phàng nhưng chân thực: Tăng luôn thấp hơn Pháp. Vì lời Phật dạy thật đẹp: không tham, không sân, không si, thương yêu tất cả. Nhưng có vị xuất gia nào làm được hoàn toàn? Chưa! Nên các thầy, các cô cũng còn trên đường tu.

Tăng luôn luôn kém hơn pháp. Bởi vì lời Phật dạy cực kỳ đẹp. Nhưng quý thầy quý cô làm được hết những điều đó không? Chưa.

Vậy chúng ta có nên kính trọng tất cả mọi người xuất gia? Thầy dạy không nên vội.

Đối với tăng thì ta dè giặt, ta chọn lựa để đặt lòng tôn kính của mình.

Vì lòng tôn kính của ta là một thứ gì đó vô cùng quý giá, không thể cho bừa bãi. Ta vẫn lịch sự với mọi người, nhưng niềm kính ngưỡng sâu xa chỉ dành cho những vị sống gần với giáo pháp.

Y pháp bất y nhân: Chọn để kính, để cúng dường đúng chỗ

Trong đạo Phật có câu “y pháp bất y nhân”, nghĩa là nương theo pháp chứ không nương theo người. Bởi con người có thể thay đổi, lúc tốt lúc xấu, lúc tu lúc bỏ. Nhưng pháp thì ổn định. Vì vậy, khi một người thầy nào đó giảng hay, ta ngưỡng mộ, nhưng đừng đặt niềm tin tuyệt đối vào con người ấy. Hãy thường xuyên quỳ trước Phật cầu nguyện cho mình hiểu đúng ý Phật, để sống đúng, nói đúng, làm đúng. Như thầy dạy, người nào biết cầu như vậy sẽ sáng suốt trong đời sống.

Chỉ cần chúng ta kính tin Phật tuyệt đối và hay cầu nguyện.

Chia rẽ tăng đoàn: Tội nặng như giết cha mẹ

Tam bảo là một khối hòa hợp. Đức Phật dạy ngài rất nghiêm khắc với những ai phá vỡ sự đoàn kết. Một người cố ý chia rẽ tăng đoàn sẽ phạm ngũ nghịch đại tội, tức là tội nặng hơn cả việc giết cha mẹ. Vì vậy, là Phật tử, ta phải hết sức tránh gây chia rẽ, và cũng phải thương yêu, tôn trọng tất cả những người xuất gia chân chính.

Người nào chia rẽ, gây chia rẽ cho tăng, người đó đọa địa ngục vô gián. Đức Phật gọi là một trong ngũ nghịch đại tội. Cái tội đó bằng tội giết cha giết mẹ.

Tu sửa bản thân: Nhiệm vụ của người tại gia

Người Phật tử tại gia có vai trò quan trọng. Dù là xuất gia hay tại gia, ai cũng phải nỗ lực. Với Phật tử, ta hãy cố gắng tu đúng pháp, hiểu ý Phật, và biết chọn người tu tốt để cúng dường, yểm trợ. Đừng vì một vài vị tu không tốt mà chán nản, mà hãy thương, và chọn đúng người để kính. Nếu mỗi chúng ta đều làm vậy, Tăng Bảo sẽ ngày càng được nâng cao, gần với Pháp, và Giáo Pháp sẽ soi sáng cho thế gian.

Mong rằng sau bài pháp thoại này, mỗi chúng ta có cái nhìn sáng suốt hơn về Tam Bảo. Hãy để lòng kính tin tuyệt đối nơi Đức Phật, để trí tuệ hiểu Pháp, và để tâm từ bi, tỉnh giác chọn bạn đồng tu, chọn bậc chân tu để nương theo. Đó là con đường đúng đắn để chúng ta không quên mình, không phụ ơn Phật.