Thế giới tiến bộ có phải là nơi giàu sang? – Bạn đang đi theo ai?

Mỗi mùa Vu Lan về, chúng ta lại về chùa để nhắc mình về lòng hiếu kính cha mẹ – nền tảng của mọi đạo đức. Nhưng có bao giờ bạn tự hỏi: rời khỏi chùa, bước vào cuộc sống thực tế, bạn đi theo ai? Người giàu có, quyền thế, hay người có tâm hồn thuần thiện?

Một thế giới tiến bộ không phải là thế giới giàu có

Chúng ta thường nghĩ thế giới tiến bộ là nơi máy bay nhanh hơn, xe chạy nhanh hơn, con người ăn sung mặc sướng. Nhưng theo TT. Thích Chân Quang, đó không phải là tiến bộ đích thực. Thầy dạy:

“Một thế giới tiến bộ là một thế giới mà con người ta có trí tuệ hơn, có đạo đức hơn.”

Trí tuệ và đạo đức thì mênh mông vô tận, nhưng hôm nay chỉ cần nói một điều rất nhỏ để đánh giá họ có trí tuệ và đạo đức hay không.

Bốn hạng người: Ai là người bạn nên theo?

Trong cuộc đời, chúng ta gặp bốn hạng người:

• Vừa có phước vừa có đức: giàu sang, quyền quý mà tâm hồn thuần thiện, tử tế.
• Không phước cũng không đức: nghèo khó mà tâm xấu xa, đê tiện.
• Có phước nhưng không đức: giàu sang, quyền quý nhưng tâm ác độc.
• Không phước nhưng có đức: nghèo khó, không sắc đẹp nhưng tâm hồn tốt lành.

Khi ngồi trong đạo tràng trước Phật đài, ta dễ dàng chọn người có đức. Nhưng khi bước vào đời thật, ta lại tự nhiên bị cuốn theo người giàu sang, quyền thế. Đó là sức mạnh của nghiệp. Thầy nhấn mạnh:

“Chỉ đi theo người có đạo đức mà thôi – điều này khó lắm, không phải dễ đâu.”

Sức mạnh của nghiệp và sự cuốn hút của phước báu

Người có phước tự họ tỏa ra sức hút khiến ta muốn phục tùng, lệ thuộc. Như hình ảnh các ngôi sao điện ảnh: họ chưa nói gì, chưa làm gì nhưng vừa xuất hiện đã khiến người ta vui mừng. Khi họ biến mất, người thay thế dù đóng cùng vai nhưng nhạt nhẽo, hời hợt vì không có cái phước của ngôi sao. Đó là nghiệp và nhân quả vận hành tự nhiên.

Nhưng nếu ta không tỉnh táo, ta sẽ bị cuốn theo người có phước mà quên mất câu hỏi: họ có đạo đức không? Thầy đưa ra ví dụ:

“Người có phước tự nhiên hút ta, nhưng người đệ tử Phật phải biết cưỡng lại sức hút này để nhìn xem người đó có đạo đức hay không.”

Tu là chuyển nghiệp, không phải trôi theo nghiệp

Có người nghèo đi ăn xin, ta nói “nghiệp của họ, để họ trả” rồi không giúp. Đó là trôi theo nghiệp. Người tu hành phải chuyển nghiệp – nghĩa là thấy khổ đau hiện ra trước mắt thì chia sẻ bớt nỗi đau, dù một phần trách nhiệm. Hoặc ví dụ: trước đây ta nợ ai, nay người đó bảo ta theo làm trùm cướp. Đừng để nợ nghiệp cuốn ta vào điều xấu, dù phải trả bằng cách khác – thậm chí chấp nhận trả bằng cái chết còn hơn làm cướp. Đây là ranh giới của sự chuyển nghiệp.

Thầy khẳng định:

“Tu là phải chuyển nghiệp chứ không phải tu là trôi theo nghiệp.”

Điều này thực sự khó. Giống như bị dòng xoáy cuốn, người đủ sức mạnh mới lách ra được. Người tu hành cần tích lũy đạo lực từ trước để đủ bản lĩnh.

Đừng để vẻ ngoài đánh lừa

Khi có hai người trước mặt – một người cực kỳ xinh đẹp, một người nhan sắc bình thường – ai cũng nhìn người đẹp. Nhưng có thể người đẹp không có đạo đức, còn người bình thường lại là người tốt. Thầy dạy: hãy tập nhìn cho ra người có đức, đừng bị hình sắc bên ngoài cuốn đi.

Trong đạo tràng, ta gặp người đại gia và người bán vé số. Tự nhiên ta thích gần gũi người giàu, xem người nghèo ra sao. Nhưng nếu ta tu đúng, nghe ông giàu thì vẫn bình thản, thấy người nghèo khổ vẫn ân cần, tử tế. Đó là đã chuyển nghiệp, đã có đạo lực.

Với một thế giới tiến bộ – hãy xây dựng Việt Nam

Bối cảnh toàn cầu: nghe nước giàu thì muốn đi, nghe đời sống cao thì vội vàng định cư. Nhưng một thế giới tiến bộ đích thực phải có đạo đức, hiếu đạo, kỷ cương, tình người. Nếu đất nước ta còn nghèo nhưng con cái hiếu kính cha mẹ, người dân không sống phóng túng, có Phật pháp, thì đó mới là nơi đáng sống.

Thầy chia sẻ chưa từng rời khỏi biên giới Việt Nam, không đi nước ngoài vì không cần theo người giàu, người mạnh. Ở lại với đất nước có tình người, có hiếu đạo.

“Một thế giới tiến bộ là thế giới mà người ta không sợ hãi trước sức mạnh, mà chỉ cúi đầu trước điều thánh thiện.”

Hãy giữ lòng mình

Mùa Vu Lan này, xin mỗi chúng ta nhớ lời thầy dạy: hãy tỉnh táo, quan sát, kiểm soát tâm hồn để không bị cuốn theo phước báu của người khác. Chỉ đi theo người có đạo đức, vun bồi trí tuệ và công đức. Đó là con đường của người đệ tử Phật, là góp phần xây dựng một thế giới tiến bộ – không phải giàu có vật chất, mà giàu có tâm hồn.

Chúc quý vị một mùa Vu Lan an lành, đủ đạo lực để giữ mình mãi mãi theo chánh pháp.