Ngôi chùa có còn cần thiết trong thời đại mới?

Bạn có bao giờ tự hỏi: Ngôi chùa trong thời đại 4.0 còn cần thiết không? Khi mọi người đều có smartphone, khi vật chất đủ đầy, khi thế giới chỉ gói gọn trong một màn hình nhỏ, vì sao vẫn phải tìm về mái chùa? Thầy Thích Chân Quang trong một bài giảng tại chùa Hải Quang đã mạnh dạn đặt ra vấn đề ấy, và những lời chia sẻ của Thầy khiến chúng ta không khỏi giật mình.

Khi vật chất lên ngôi, tâm linh đi về đâu?

Ngày xưa, xã hội còn nghèo, người ta đến chùa như một nơi nương náu để giải tỏa nỗi khổ. Còn bây giờ, đời sống khá giả hơn, nhiều người cảm thấy đầy đủ và tự mãn. Họ không còn cảm thấy cần phải tìm kiếm một giải pháp vượt khổ nữa. Điều đó khiến ngôi chùa dần trở nên xa lạ.

Trong cái thời đại mà người ta giàu lên về vật chất thì bỗng nhiên nó có một cái hiệu ứng là người ta có cái thỏa mãn, có cái tự mãn và có cái ỷ lại. Không cần phải cho rằng cuộc đời này là khổ để mà đi tìm một giải pháp vượt khổ nữa.

Có người nói: “Tôi có tiền, có nhà, có xe, tôi cần gì lên chùa?” Nhưng chính lúc ấy, họ lại đánh mất điều quý giá nhất: sự an lạc nội tâm.

Công nghệ và mạng xã hội: Kéo con người ra khỏi cửa Phật

Công nghệ cao đang thay thế những huyền thoại về thần thông phép lạ trong kinh điển. Ngày xưa, người ta tu để đắc đạo, để đạt được những điều phi phàm. Bây giờ, chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh, mọi thứ đều có thể xử lý. Trí tuệ nhân tạo còn vượt xa khả năng con người.

Chúng ta sắp sửa bước vào thời đại gì? Trí tuệ nhân tạo robot nó còn giỏi gấp gấp trăm gấp ngàn lần cái smartphone ta ngày hiện nay nên mọi thứ xử lý được hết. Chỉ có cái là con người sẽ bị gạt ra ngoài rìa thôi.

Trong một gia đình, chồng cắm cúi điện thoại, vợ cắm cúi điện thoại, con cái mỗi đứa một màn hình. Họ không cần nói chuyện với nhau, vậy thì họ có cần tới chùa không?

Gia đình mà họ còn không cần nói chuyện với nhau nữa thì họ còn cần tới chùa không? Không, nhu cầu giảm xuống liền.

Người tu sĩ đứng trước dòng đời: Giữ tâm hay bị cuốn trôi?

Người tu sĩ thời nay không thể tách rời xã hội. Họ cũng phải sử dụng xe hơi, điện thoại, tài khoản ngân hàng và tiếp xúc với nhiều người. Sự tiếp xúc gần gũi với thế tục khiến phẩm hạnh của người tu bị thử thách nghiêm trọng.

Cái việc mà một người tu sĩ và cái đời sống thế tục va chạm gần gũi và tương tự vậy liệu quý thầy có vượt khỏi những điều tầm thường của thế tục để đứng sừng sửng giữa cuộc đời như một hòn hải đăng rực sáng thánh thiện hiền lành thanh tịnh hay chăng?

Thầy Chân Quang nhắc nhở các tăng sĩ: phải lễ kính Phật với lòng tôn kính tuyệt đối. Chính lòng tôn kính đó giữ cho tâm không nghĩ bậy, giúp ta thoát ra khỏi những ý nghĩ xấu. Ngược lại, nếu mất đi sự cung kính, ta dễ bị cuốn theo phiền não và tạo nghiệp.

Phật tử “đầu có sạn”: Người thầy phải hơn cả trái tim và cái đầu

Phật tử ngày nay rất thông minh, tinh tế và có kiến thức. Họ có thể truy cập mạng để tìm hiểu giáo pháp không thua gì quý thầy. Vậy thì điều gì khiến họ nể phục và tìm đến chùa? Chính là đạo đức và trí tuệ vượt trội của người tu sĩ.

Tôi thua thầy cái đầu dám cạo trọc tôi không dám cạo. Tôi thua thầy thầy dám bỏ nhà tôi chưa dám bỏ. Nhưng mà hiểu biết hiểu hết.

Nếu người tu sĩ không có gì đặc biệt, không hơn Phật tử về cả tâm lẫn đức, thì người ta sẽ bỏ chùa. Vì vậy, người tu cần phải tu tập không ngừng, phải “hơn cả một trái tim và hơn cả một cái đầu” để xứng đáng là thầy của thiên hạ.

Cạnh tranh tôn giáo và hiểu lầm kinh Bát Nhã

Trong khi các tôn giáo khác tích cực truyền giáo, gõ cửa từng nhà, thì đôi khi Phật giáo lại hiểu sai tinh thần Bát Nhã, cho rằng “cái gì cũng không” nên không chịu làm gì cả. Điều này khiến chùa vắng vẻ dần.

Không gieo nhân thì không có quả. Ta không độ chúng sinh, không có siêng năng độ chúng sinh thì đừng hồng có độ chúng đông.

Bát Nhã đúng nghĩa là làm vô số công đức nhưng không chấp công. Giống như một người quét dọn, nấu cơm vất vả từ sáng tới chiều mà hỏi thì bảo “không làm gì”. Đó mới là Bồ Tát. Thầy Chân Quang khuyến khích các trụ trì hãy chủ động đến với người dân, tổ chức từ thiện, hiến máu, giúp đỡ người nghèo, để đưa giáo pháp đi vào cuộc sống.

Ngôi chùa vẫn còn trong lòng mỗi người

Trong thời đại mới, ngôi chùa không còn chỉ là nơi cầu an, cầu siêu. Nó cần trở thành một địa chỉ thắp sáng tâm hồn, nơi mỗi người tìm thấy niềm tin và sự bình an. Điều đó đòi hỏi cả tu sĩ lẫn Phật tử phải nỗ lực mỗi ngày. Hãy bắt đầu từ việc nhỏ nhất: thắp hương lễ Phật với lòng thành kính, sống chậm lại, lắng nghe chính mình và tu tập với đại chúng. Ngôi chùa vẫn còn đó trong lòng mỗi người nếu chúng ta biết nương tựa Tam Bảo đúng cách.