24 tháng 8, 2026
Đạo làm quan: Càng phải tu nhiều hơn
Bài giảng “Càng phải tu nhiều hơn” của Thầy Thích Chân Quang mở ra góc nhìn Phật giáo về đạo làm quan: khi nắm quyền, càng cần tu dưỡng để tránh bản ngã và sống vì dân.
Có một lần, Thầy Thích Chân Quang kể về một nghĩa địa hàng chục nghìn ngôi mộ phải dời đi để xây công trình. “Thế là mấy chục ngàn ngôi mộ phải di dời, ảnh hưởng hết lên bao nhiêu gia đình!” – Thầy nói. Một quyết định của người cầm quyền có thể đổi thay cuộc đời rất nhiều người. Vậy, người cầm quyền cần có đạo đức gì? Càng giữ trọng trách lớn, lại càng phải tu nhiều hơn.
Trong xã hội nào cũng có người cai trị
Từ gia đình đến làng xã, từ bộ tộc đến quốc gia, muôn đời vẫn cần người đứng đầu. Tiền thuế chính là “tiền mua sự bình an”, để duy trì bộ máy cầm quyền. Khi người cầm quyền tốt, dân nhờ; khi họ xấu, dân khổ. Chính vì thế, đạo đức của người cầm quyền không chỉ là chuyện riêng tư.
“Cái đạo là cái triết lý, cái phương pháp, cái đạo lý, cái sự tu dưỡng để họ làm quan cho tốt.”
Đạo đức của cán bộ quyết định niềm vui của dân
Trong bài giảng, Thầy nhấn mạnh rằng một cán bộ tham nhũng gây hại cho rất nhiều người. Trái lại, một cán bộ có đạo đức sẽ đem lại hạnh phúc cho hàng vạn gia đình. Ví dụ như việc giải tỏa nghĩa trang: quyết định tưởng chừng khô khan ấy lại liên quan đến bao nỗi đau của dân.
“Cán bộ mà đạo đức dân sướng, cán bộ mà mất đạo đức thì dân khổ.”
Cán bộ là đầy tớ hay cha mẹ?
Có người nói “cán bộ là công bộc của dân”. Nhưng thực tế, ai nắm quyền thì chịu sự điều hành? Thầy Chân Quang phân tích, câu khẩu hiệu ấy không phải là thực tế, mà là lời nhắc cho cán bộ.
“Nói một điều không thực tế. Nhưng mà tại sao phải nói? Đó là để nhắc cán bộ.”
Chính vì quyền lực dễ làm con người tăng bản ngã, nên cán bộ càng cần một sự tu dưỡng quyết liệt, từng ngày.
Bản ngã và sự tu dưỡng hằng ngày
Khi nắm quyền, bản ngã thường tăng theo, kéo theo tham lam, sân hận, ích kỷ. Muốn không rơi vào đó, phải tu dưỡng mỗi ngày, giống như người tu hành niệm Phật, quán tâm.
“Một người tu hành vậy là từng giờ từng phút sống trong đạo lý, nhắc cái đạo lý nó không hở thì người đó mới thay đổi được tâm hồn.”
Đạo làm quan là đường tu
Vì vậy, “đạo làm quan” không chỉ là chuyên môn quản lý, mà là cả một triết lý sống. Người làm quan cũng phải là người tu sĩ giữa đời. Đức độ, bản lĩnh, sự hy sinh, biết thương dân – tất cả đều là những phẩm chất phải rèn luyện suốt đời.
Dù ta không làm quan, lời dạy này vẫn dành cho ta. Càng gánh vác trọng trách trong cuộc sống, dù là người cha/mẹ, ông/bà, lãnh đạo nhóm, đội trưởng, hay thuyền trưởng… đều cần tu. Khi ta sống đạo đức, gia đình và xã hội cùng trở nên tốt đẹp.
Mỗi người chúng ta, dù ở vị trí nào, hãy bắt đầu tu dưỡng từ hôm nay. Hãy nhắc nhở chính mình mỗi sáng thức dậy: tôi phục vụ, tôi thương yêu, tôi làm đúng công việc của mình. Như Thầy dạy, chỉ khi sống trong đạo lý từng giờ từng phút, ta mới thay đổi được tâm hồn và lan tỏa hạnh phúc cho muôn người.