Con người tạo ra thần linh rồi quỳ trước họ - Vì sao?

Bạn có bao giờ tự hỏi: vì sao con người lại tin vào thần linh? Từ thuở xa xưa, khi khoa học chưa phát triển, con người đứng trước mưa gió, sấm sét, sinh tử và tự hỏi: 'tại sao?' Rồi một câu trả lời ra đời: 'ông trời'. Và tôn giáo bắt đầu từ đó.

Nỗi thắc mắc vô tận của con người

Con người là một loài vật luôn luôn thắc mắc. Đứa bé nhỏ xíu cứ hỏi mẹ 'cái gì đây?', người lớn lại hỏi 'tại sao có mưa?' 'vì sao người chết?' Khi mà kiến thức của thời đại chưa đủ để giải thích, người ta tìm một câu trả lời cho dễ chịu. Và câu trả lời đó chính là thần linh.

ngoài câu đó biết câu nào đâu trả lời

Thầy Chân Quang nhận định rằng người xưa đưa ra giả thuyết về thần linh không phải vì ngu dốt, mà vì họ cần có một lời giải thích để yên lòng. Nếu chúng ta sống ở thời đó, có lẽ chúng ta cũng phải chấp nhận như vậy. Bởi vì ngoài 'ông trời làm ra tất cả', không còn cách nào khác.

Thần linh: do con người sáng tạo hay ngược lại?

Thế gian này có một sự chua chát: chính con người tạo ra thần linh, rồi lại quỳ xuống trước những vị thần do mình tưởng tượng. Thầy Chân Quang đã chỉ ra điều đó rất rõ:

Chính con người đã tạo ra thần linh nhưng mà rồi lại bảo thần linh nó tạo ra con người.

Khi một người 'thông minh đột xuất' nảy ra ý tưởng về một vị thần tối cao, cộng đồng lắng nghe vì không có lời giải thích nào khác. Niềm tin lan truyền, biến thành văn hóa, thành nghi lễ, thành tôn giáo. Nhưng đừng vội chê trách quá khứ, vì lịch sử tư duy của con người phải đi qua những nấc thang như vậy.

Ba trụ cột của một tôn giáo

Một tôn giáo muốn hình thành cần có đủ ba yếu tố: một lý thuyết (thuyết về thần linh), một nghi lễ (cúng tế, tụng kinh), và một cộng đồng người tin theo. Thầy Chân Quang khẳng định:

Khi mà người ta có một lý thuyết nè và có một nghi thức nè, có người tin nè thì tôn giáo thành hình.

Đạo Phật cũng có đủ ba yếu tố đó: Tam Tạng kinh điển là lý thuyết, các nghi thức tụng niệm là nghi lễ, và các Phật tử là tín đồ. Nhưng điều khác biệt nằm ở nội dung của lý thuyết, không phải ở hình thức.

Siêu nhiên: chuyện có thật

Bên cạnh những sự tưởng tượng, con người xưa còn chứng kiến những hiện tượng không thể giải thích bằng lý thuyết thần linh thô sơ. Thầy Chân Quang cho biết:

Những vấn đề siêu nhiên là chuyện có thật.

Chuyện ma xó giữ nhà, bùa chú, thầy phù thủy, hay hiện tượng đồng bóng... đều có những trải nghiệm thực tế. Chính vì những hiện tượng đó mà con người tin rằng có một thế giới tâm linh song song. Và tôn giáo, một lần nữa, được củng cố bởi niềm tin vào thế giới vô hình.

Chánh kiến trong Phật giáo

Đạo Phật nhìn vấn đề này một cách rất tinh tế. Có một linh hồn? Thầy Chân Quang giải thích:

Cái linh hồn tạm bợ là đều có mà cái bản ngã vĩnh hành là đều không có.

Nghĩa là sau khi chết, có một 'thân trung ấm' mang hình dạng của cơ thể cũ, nhưng không có một 'cái tôi' vĩnh viễn. Hiểu được điều này, chúng ta tránh được hai cực đoan: hoặc phủ nhận hoàn toàn đời sống sau cái chết, hoặc chấp thủ cái 'linh hồn' như một thực thể bất biến. Chánh kiến giúp chúng ta nhìn rõ mọi hiện tượng mà không bị mê tín chi phối.

Nhìn lại nguồn gốc của tôn giáo, chúng ta thấy con người luôn khao khát tìm về cái tận cùng của vũ trụ và sinh mạng. Đức Phật dạy rằng chính sự hiểu biết và tu tập sẽ đưa ta đến bờ kia. Hôm nay, khi đã có trí tuệ, chúng ta hãy viết tiếp câu chuyện của mình bằng sự tỉnh thức, lòng từ bi, và một niềm tin không mù quáng. Đó là đạo Phật trong đời sống hiện đại.