Chỉ Số Tịnh Tâm: Thước Đo Giá Trị Thật Sự Của Mỗi Người

Có bao giờ bạn tự hỏi: điều gì tạo nên giá trị đích thực của một con người? Là tiền? Là chức quyền? Là ngoại hình? Hay là những gì người khác thấy? Trong một bài giảng đầy thâm thúy, Thầy Thích Chân Quang đã chỉ ra một định nghĩa mà chư thiên cũng phải tán thán: “Người có giá trị chính là người tâm được yên tĩnh.”

Con đường khó đi mới mở ra trí tuệ

Tu theo Phật là dễ hay khó? Thầy trả lời: khó. Và người nào hiểu được điều đó, người đó mới có trí tuệ. Vì sao? Vì để tháo gỡ vô minh, phiền não, chấp ngã trong tâm thức, không phải điều dễ dàng. Lịch sử cho thấy Đức Phật đã im lặng sau khi thành đạo vì thấy giáo pháp quá khó, mãi đến khi Phạm Thiên cầu xin mới quyết định thuyết pháp 45 năm.

“Ta chọn con đường khó đi. Vì cái con đường khó đi đó mới làm cho ta có trí tuệ.”

Thầy nhấn mạnh: trong nhiều tông phái, chúng ta nên can đảm chọn tông khó tu, bởi đó là con đường phải đối diện với bản ngã, chiến đấu với tham lam, sân hận, ích kỷ. Những ai chọn con đường dễ thì tâm hồn đơn giản, dễ bị coi thường, không phải là đạo Phật trí tuệ mà Einstein đã ca ngợi.

Tâm động loạn: kẻ thù của giá trị con người

Thầy chỉ ra: cái người mà tâm càng động thì càng dễ nổi nóng, dễ hành động sai lầm. Ví dụ câu chuyện ông chồng nhậu ở Sóc Trăng: vì men rượu và lời nói tự ái của vợ mà đánh chết vợ rồi phải vào tù. Tất cả chỉ vì tâm loạn động.

“Cái người mà tâm càng động á, cái tâm động động suy nghĩ liên tiếp liên tiếp không giữ lại được thì nó sẽ phát sinh những điều này rất dễ nổi nóng.”

Không chỉ nóng giận, tâm động loạn còn kích động dâm dục – thứ mà Thầy gọi là “cái họa” lớn nhất. Tội ác xảy ra với trẻ em, người già, mọi lứa tuổi đều có thể do tâm không thanh tịnh. Ngược lại, người tâm tĩnh lặng có thể chịu đựng lời chửi mắng, làm việc 9 tiếng mỗi ngày mà không cáu giận, như cô nhân viên tổng đài trong ví dụ mà Thầy kể, người đã được công ty vinh danh nhờ sự bình tĩnh của mình.

Tâm tĩnh lặng: thước đo của bậc trí giả

Theo Thầy, một câu định nghĩa chính xác nhất, chư thiên cũng chấp nhận:

“Người có giá trị chính là người tâm được yên tĩnh.”

Không phải tiền, chức quyền, ngoại hình, quần áo sang trọng hay đám đông đi theo. Giá trị con người nằm ở mức độ động tâm hay tịnh tâm. Càng già, nếu giữ được tâm thanh tịnh, đức độ càng sáng, ta mới đủ sức dạy bảo con cháu. Nếu tuổi lớn mà tâm vẫn loạn, thì đó chưa phải là người có giá trị.

Ứng dụng vào đời sống hiện đại

Trong thế giới vội vã, khoa học tiến bộ nhưng con người lại dễ rơi vào bệnh tật, ô nhiễm, bất ổn. Chúng ta may mắn có Phật pháp và có một nơi nương tựa để tu tập. Đừng chọn cho mình một con đường tu dễ dàng. Hãy bắt đầu bằng thiền định, nhiếp tâm, tập quan sát và khống chế những suy nghĩ lung tung. Mỗi ngày một chút, vọng tưởng sẽ tan dần, tâm thanh tịnh sẽ đến.

• Ngồi thiền mỗi ngày 15 phút để rèn luyện sự an tĩnh.
• Thực tập tha thứ và nhẫn nhục trước những lời chê trách.
• Quy y và phát nguyện tu tập theo chánh pháp.

Giá trị của bạn không nằm ở những gì thế gian ca tụng. Nó nằm ở mặt hồ tâm hồn không gợn sóng. Hãy chọn con đường khó đi, con đường của trí tuệ, để mỗi ngày tâm ta thêm tĩnh lặng, đêm dài cạn dần và ánh sáng tỏa rộng. Đó chính là cách bạn đền ơn đất nước, ơn Phật pháp và ơn chính mình.