Cảm ứng đạo giao – Bí mật ẩn giấu trong bài kệ tụng hằng ngày

Bạn có biết bài kệ mình vẫn tụng mỗi sáng ở chùa – 'Năng lễ sở lễ tánh không tịch, cảm ứng đạo giao nan tư nghì' – thực sự nói điều gì? Thầy Thích Chân Quang cho rằng, suốt hơn 30 năm tu hành, thầy vẫn tụng bài kệ này như một thói quen, nhưng mãi đến gần đây mới nhận ra mình chưa từng hiểu gì về nó.

Bài kệ của cả đời tụng mà không hiểu

Thầy kể, ai đi chùa cũng thuộc lòng bài kệ, nhưng ít ai dừng lại để hiểu. Thầy ví như học tiếng Anh từ lớp sáu: những từ 'how are you', 'thank you' tưởng đã quen, nhưng lên đại học mới phát hiện mình đọc sai từ đầu. 'Tu hành cũng vậy' – thầy nói.

Cái bài căn bản ban đầu lại là bài rất là cao. Mình chưa hề hiểu gì hết.

Hiểu lầm tai hại từ câu 'Phật chúng sinh tánh thường rỗng lặng'

Câu đầu bài kệ: 'Năng lễ sở lễ tánh không tịch' – nghĩa là người lạy và người được lạy đều có tánh không tịch. Nhiều người hiểu rằng mình với Phật bằng nhau, vì cả hai đều rỗng lặng. Đây là một hiểu lầm lớn, dẫn đến kiêu mạn. Thầy nhấn mạnh: 'Câu này đã hiểu lầm đầu tiên.'

Cảm giác, cảm nhận và cảm thông – ba cấp độ khác nhau

Ở đời, ta thường dùng các từ: cảm giác, cảm nhận, cảm thông. Cảm giác và cảm nhận là trực giác, thuộc về trí tuệ. Ví dụ, một ông chủ khi phỏng vấn nhiều người, tất cả đều khúm núm giống nhau, nhưng ông nhận ra một người có 'phước' và chân thành hơn. Đó là cảm nhận. Còn cảm thông là đặt mình vào vị trí người kia để hiểu và tha thứ. Người có lòng từ bi sẽ cảm thông, không ghét bỏ. Thầy Chân Quang dạy: 'Đừng ghét, cảm thông và tìm cách dạy dỗ.'

Còn cái chữ cảm thông nó thuộc về tình yêu thương. Còn cái cảm giác, cái cảm nhận nó thuộc về trực giác, trí tuệ.

Cảm ứng – cảnh giới của bậc thánh

Cảm ứng đạo giao là sự giao cảm vi diệu giữa ta và Phật, không thể nghĩ bàn. Nhưng đây là cảnh giới của các bậc thánh. Một vị A La Hán nhập định, hướng tâm về một chúng sinh nào đó, thì vị đó 'trở thành' chúng sinh ấy để hiểu trọn kiếp của họ. Thầy ví: muốn biết lõi quả đất, vị ấy trở thành lõi quả đất; muốn biết mặt trời, vị ấy trở thành mặt trời. Đó là cảm ứng – không phải nhìn từ bên ngoài, mà là hòa mình vào đối tượng.

Cảm ứng này là của bậc thánh đó... Họ trở thành cái đối tượng đó. Đó là cảm ứng.

Lòng thành là 'mạng wifi' kết nối với chư Phật

Thầy dùng hình ảnh mạng internet để giải thích. Mỗi người ngồi một chỗ, chỉ cần cắm vào mạng là có thể truy cập khắp thế giới. Trong đạo Phật cũng có một 'mạng lưới' vô hình – lưới Đế Châu trong kinh Hoa Nghiêm, nơi mỗi viên ngọc chứa cả một cõi Phật. Ai lòng thành, quỳ trước Phật, thì tự nhiên 'cắm' được vào mạng lưới đó, nhận sự cảm ứng gia hộ. Thầy nói: 'Lòng thành cảm nên' – tức là lòng thành giúp kết nối với các bậc thánh.

Lòng thành cảm nên... Tức là mình có lòng thành thì thường chiêu được cái sự cảm ứng gia hộ của các bậc thánh.

Bước vào mạng lưới thánh ngay hôm nay

Vậy làm sao để sống với cảm ứng đạo giao? Thầy dạy: hãy nuôi dưỡng trực giác để hiểu người khác, nuôi lòng từ bi để cảm thông, và giữ một tâm thành kính khi quỳ trước Phật. Đừng vội cho rằng mình hiểu nhân quả chỉ vì thuộc lòng 'gieo gió gặt bão'. Hãy nhìn lại chính mình, lắng nghe lỗi lầm, sám hối và phát nguyện. Chính trong khoảnh khắc đó, cảm ứng sẽ đến.

Mùng 1 Tết, ngày đầu năm thiêng liêng, thầy chọn giảng lại bài kệ này như một món quà. Mong rằng khi bạn tụng 'Năng lễ sở lễ tánh không tịch...', bạn sẽ không chỉ đọc bằng miệng, mà còn cảm nhận bằng trái tim. Sự giao cảm với chư Phật không ở đâu xa, ngay trong lòng thành của bạn.