Bố Thí Ba La Mật: Cho Đi Một Cách Tuyệt Đối, Không Còn Ngần Ngại

Từng có một vị hoàng tử trong tiền kiếp của Đức Phật, khi đi vào rừng nhìn thấy một bầy cọp đói sắp chết. Không chút ngần ngại, ngài cởi áo, nhảy xuống vực, tự cắt cổ mình để cọp mẹ liếm máu, có sức nuôi con. Đó là hình ảnh đẹp nhất của bố thí ba la mật – sự cho đi không giới hạn, không phân biệt, không còn chút ham muốn nào cho riêng mình. Nhưng bạn có bao giờ tự hỏi: điều gì khiến một người có thể cho đi như vậy, và chúng ta có làm được điều đó không?

Ba la mật là gì? Không chỉ là "sang bờ bên kia"

Trong tiếng Phạn, "paramita" nghĩa là sang đến bờ bên kia. Nhưng trong kinh điển Đại thừa, nó không đơn giản là việc vượt sông, mà là một trạng từ chỉ cách chúng ta làm mọi việc một cách trọn vẹn, triệt để, hoàn hảo tuyệt đối. Thầy Thích Chân Quang giải thích:

Và ba la mật là một cái trạng từ nói lên một cái thái độ khi mà chúng ta tu một cái hạnh gì đó mà quyết tâm đạt cho bằng được cái tuyệt đối hoàn hảo của cái hạnh đó.

Vậy bố thí ba la mật không chỉ là việc cho đi một món quà, một khoản tiền hay thậm chí một tấm thân. Đó là thái độ cho đi với tất cả tấm lòng, không toan tính, không vụ lợi, đạt đến sự hoàn mỹ trong tâm nguyện.

Bố thí ba la mật: Cho đi không chút ngần ngại

Câu chuyện cọp đói là minh chứng rực rỡ nhất. Vị hoàng tử không phân biệt con vật đó là ác hay thiện, không tính toán giá trị thân mạng của mình, chỉ thấy chúng sinh cần thịt là ngài cho ngay. Cái tâm cho đi ấy không một chút ngần ngại. Ngược lại, trong cuộc sống hàng ngày, ta thấy rõ sự ngần ngại của chính mình. Thầy Chân Quang chỉ ra:

Nên cái khác nhau giữa các pháp ba la mật hay không ba la mật là chỗ chúng ta ngần ngại. Ngần ngại vì thấy cái điều mà giúp đỡ người khác nó tấn công vào cái quyền lợi của mình quá, mình bị thiệt thòi quá nên nó là cái đó là mình chưa đạt được cái ba la mật ở trong tâm của mình.

Bạn có thể dễ dàng quyên góp một tờ tiền nhỏ, nhưng khi việc giúp đỡ khiến bạn phải hy sinh thời gian, công sức hay lợi ích cá nhân, bạn có còn sẵn lòng không? Đó chính là bài kiểm tra của bố thí ba la mật.

Lý tưởng lớn hơn khả năng: Học, tu và nguyện

Thầy Chân Quang thừa nhận rằng bố thí ba la mật là một lý tưởng "quá sức", vượt xa tầm của người phàm. Nhưng đó không phải là lý do để ta buông xuôi hay vì thế mà khoe khoan rằng mình đã đạt được. Thầy nhấn mạnh:

Đây là pháp để học, để tu thờ, để tâm nguyện chứ không phải để khoe khoan.

Chúng ta học pháp này để nuôi dưỡng ước mơ, để mỗi ngày tâm nguyện tiến tới, nhưng đồng thời phải nhận ra mình chưa hề thực hiện được. Sự hiểu biết và việc thực hành là hai con đường khác nhau. Càng đừng bao giờ đem nó ra khoe, vì như thế ta sẽ đánh mất phước lành của mình.

Thực hành bố thí ba la mật trong đời sống hiện đại

Không cần phải nhảy xuống vực thẳm, nhưng trong đời sống hàng ngày, ta có thể thực tập bố thí ba la mật bằng những hành động nhỏ mà trọn vẹn:

• Cho đi khi không có ai thấy – nhưng tâm vẫn vui.
• Giúp đỡ mà không mong đáp đền, không kể công.
• Chia sẻ thời gian và lời nói tử tế với người đang khổ.
• Hành động khiến mình thiệt thòi một chút nhưng đem lại lợi ích cho người khác.

Mỗi lần thắng được sự ngần ngại, ta đi thêm một bước trên con đường ba la mật. Hãy bắt đầu từ những việc nhỏ nhất, nhưng làm với tất cả sự thành tâm, để tinh thần bố thí thấm nhuần vào mỗi tế bào của tâm hồn.

Con đường ba la mật không dành cho người hèn nhát, nhưng nó luôn rộng mở cho những ai biết mở lòng. Hãy bắt đầu từ những điều nhỏ nhất – cho đi mà không toan tính, giúp đỡ mà không ngần ngại – để mỗi hành động của chúng ta dần thấm đẫm tinh thần bố thí ba la mật. Đó là cách chúng ta sang bờ, chạm vào sự hoàn hảo mà chư Phật đã gửi gắm.