Con Đường Đất Và Lời Nguyện Hóa Độ Chúng Sinh

Buổi chiều tà, gió thổi hiu hiu mang theo mùi đất ẩm sau cơn mưa rào. Trên đoạn đường quê lầy lội, đầy những ổ gà nước đọng đen ngòm, một bóng người cặm cụi với chiếc cuốc cũ kỹ. Đó là anh Hai, một nông dân chất phác, người đã chứng kiến quá nhiều vụ té ngã đau đớn của bà con lối xóm khi lưu thông qua đây. Mỗi ngày, sau khi xong việc đồng áng, anh dành thêm một tiếng đồng hồ để xúc đất, san phẳng những hố sâu, rồi xin đá dăm rải lên cho bằng phẳng. Mồ hôi nhễ nhại, đôi tay chai sần vì cầm cuốc, nhưng nụ cười trên môi anh chưa bao giờ tắt.

Một buổi tối, ông Ba hàng xóm đi ngang, thấy anh Hai vẫn còn miệt mài làm việc, liền hỏi với vẻ tò mò:

"Anh Hai à, anh làm vậy cực khổ lắm. Anh không nghĩ đến chuyện mình sẽ được cái gì sao? Nghe nói đắp đường thì kiếp sau chân khỏe mạnh, đi đâu cũng thuận lợi, thậm chí mở quán ăn còn đông khách nữa đó!"

Anh Hai dừng tay, tựa vào cán cuốc, thở một hơi dài rồi nhìn xa xăm về phía ngôi chùa làng thấp thoáng trong sương chiều. Giọng anh trầm lắng, chứa đựng một suy tư sâu sắc:

"Ông Ba à, nếu tôi chỉ muốn chân khỏe hay bán đắt hàng, thì cái tâm tôi nó hẹp hòi lắm. Tôi làm việc này không phải để đổi lấy vật chất. Tôi muốn bẻ lái cái quả báo này đi theo một hướng khác."

Ông Ba ngạc nhiên, mắt mở to:

"Hướng nào cơ? Chẳng lẽ anh muốn lên trời?"

Anh Hai lắc đầu, khoanh tay trước ngực, mắt sáng rực lên bởi một niềm tin kiên định:

"Không phải lên trời để hưởng thụ. Tôi hồi hướng công đức này xin cho tôi sớm được đắc đạo. Và đặc biệt, xin cho tất cả những chúng sinh nào đặt chân đi qua con đường này, đều có duyên lành để tôi hóa độ, để họ cũng được nghe pháp, tu hành và cùng thành tựu đạo quả."

Lời hồi hướng ấy cao thượng vô cùng. Nó không cầu xin sự giàu sang, quyền quý hay những tiện nghi vật chất vốn là kết quả tự nhiên của việc làm thiện. Thay vào đó, anh Hai đã dùng công đức ấy như một tấm vé đưa mình vào con đường tâm linh. Kết quả là, trong nhiều kiếp luân hồi tiếp theo, anh không hề thiếu thốn về vật chất, nhưng anh cũng không bị cuốn hút bởi chúng. Anh chọn con đường khắc khổ, tìm về những nơi hẻo lánh, không đường sá thuận tiện, không xe cộ sang trọng để chuyên tâm tu tập. Và khi đủ duyên lành, anh xuất hiện như một bậc cao tăng, nơi nào anh đặt chân đến, chúng sinh nơi đó đều cảm mến, kính trọng và sẵn sàng lắng nghe lời giáo huấn. Con đường đất năm xưa giờ đã trở thành biểu tượng của một lời nguyện lớn lao, nối liền nhân duyên giữa người tu và kẻ mê, dẫn dắt nhau về bến bờ giác ngộ.

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện nhấn mạnh sức mạnh của việc "định hướng quả báo" qua hồi hướng. Việc làm thiện (lấp đường) nếu không hồi hướng sẽ tự động trổ ra các phước báu thế gian (chân khỏe, kinh doanh phát đạt, đông đệ tử...). Tuy nhiên, nếu người thực hành biết hồi hướng với tâm nguyện cao thượng (cầu đắc đạo, độ chúng sinh), quả báo sẽ được "bẻ lái" sang hướng tâm linh. Điều này cho thấy luật nhân quả không cứng nhắc mà rất linh hoạt; ý chí và nguyện lực của người tu có thể biến đổi hình thái của quả báo, từ hưởng thụ vật chất sang thành tựu giải thoát.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang