Chuyến xe cuối cùng của sư cô

Con đường phía trước nhà thờ trải dài dưới ánh sáng ban ngày, xe cộ nối nhau đi qua, tiếng máy lúc gần lúc xa. Bên mép đường, sư cô Liễu Nghiêm cẩn thận quan sát rồi mới bước sang. Vạt áo tu hành khẽ lay theo từng bước chân. Sư cô không vội vàng, không băng ngang bất cẩn và cũng không đi sai phần đường.

Sư cô là chúng trưởng tại chùa. Cuộc sống tu hành khiến từng cử chỉ của cô vốn điềm đạm và thận trọng. Hôm ấy, trước khi sang đường, cô đã chờ đúng lúc, nhìn dòng xe rồi đi sang phía bên kia. Không có dấu hiệu nào báo trước rằng đoạn đường quen thuộc ấy sẽ trở thành nơi cô rời khỏi cuộc đời.

Con đường này vốn đã khiến nhiều người bất an. Năm nào cũng có vài người thiệt mạng vì tai nạn, những cái chết lặp lại đến mức người dân không thể xem đó là chuyện ngẫu nhiên bình thường. Dù vậy, người đi đường vẫn phải qua lại mỗi ngày, chỉ còn biết tự nhắc nhau quan sát thật kỹ.

Khi thấy sư cô chuẩn bị sang, một người gần đó lên tiếng:

“Sư cô chờ xe qua hết rồi hãy đi.”

Sư cô dừng chân, nhìn về phía dòng xe rồi đáp:

“Vâng, tôi sẽ đi cẩn thận.”

“Đoạn này nhiều xe lớn, phải nhìn cả hai phía.”

“Tôi thấy rồi. Bây giờ đường đã trống.”

Sư cô bước đi, đều đặn qua từng phần đường. Khi đã sang đến phía bên kia, sự nguy hiểm tưởng như đã ở lại phía sau. Cô không đứng giữa lòng đường, cũng không bất ngờ quay lại. Mọi điều đều cho thấy cô đã qua đường an toàn.

Nhưng đúng lúc đó, một chiếc xe khách đang chạy bên phần đường đối diện bỗng đổi hướng.

Người tài xế nhìn thấy rõ sư cô đã sang phía bên kia. Ông không có mâu thuẫn với cô, không có lý do gì để đuổi theo một người hoàn toàn xa lạ. Thế nhưng chiếc xe vẫn lao chéo qua đường, như bị kéo khỏi hướng đang chạy. Khoảng cách thu hẹp nhanh đến mức những người chứng kiến chỉ kịp thảng thốt.

“Xe kia đi đâu vậy?”

Một tiếng kêu khác bật lên:

“Dừng lại! Có người phía trước!”

Người bên đường hoảng hốt gọi lớn:

“Sư cô, tránh ra!”

Tiếng cảnh báo vừa vang lên thì chiếc xe khách đã lao tới. Sự việc diễn ra quá nhanh, không còn đủ thời gian để sư cô tránh khỏi. Chiếc xe tông vào cô ngay bên phần đường mà cô vừa sang tới.

Âm thanh va chạm khiến cả đoạn đường như chết lặng. Người đi đường dừng lại, gương mặt thất thần. Không ai hiểu vì sao một chiếc xe đang đi bên này lại lao hẳn sang bên kia để tông vào người đã qua đường an toàn. Sư cô Liễu Nghiêm mất sau tai nạn ấy, để lại nỗi đau sâu sắc trong đại chúng ở chùa.

Người tài xế sau đó được hỏi về diễn biến. Khuôn mặt ông căng cứng, giọng nói đứt quãng. Ông biết lời mình kể rất khó được chấp nhận, nhưng vẫn cố nói lại cảm giác trong khoảnh khắc xảy ra tai nạn.

“Tôi thấy rõ sư cô đã qua bên kia đường rồi.”

Người hỏi nhìn thẳng vào ông:

“Nếu ông đã thấy, tại sao còn lái xe lao sang đó?”

Người tài xế siết hai bàn tay, lắc đầu:

“Tôi không muốn đuổi theo. Tôi cũng không có lý do gì để tông cô ấy. Nhưng lúc đó tôi không còn làm chủ được tay lái.”

“Ông muốn nói chiếc xe tự đổi hướng sao?”

“Tôi chỉ biết như có ai nắm tay lái của tôi, đẩy chiếc xe lao qua. Tôi nhìn thấy mọi việc mà không giữ lại được.”

Lời kể ấy không thể trở thành căn cứ để cơ quan điều tra miễn trách nhiệm. Trên hồ sơ, tai nạn vẫn phải được xem xét theo hành vi điều khiển xe sai quy định. Một người cầm lái không thể chỉ nói rằng mình mất quyền kiểm soát rồi cho rằng bản thân không liên quan đến hậu quả.

Thế nhưng với những người biết rõ đoạn đường, câu chuyện không khép lại đơn giản ở một lỗi điều khiển phương tiện. Nơi ấy đã có tai nạn chết người lặp đi lặp lại suốt nhiều năm. Sư cô đi đúng đường, đã sang được phía bên kia, vậy mà chiếc xe vẫn lao theo để tông cô. Nghịch lý ấy trở thành điểm nút đau đớn khiến mọi người phải nhìn sâu hơn vào sự mong manh của đời sống.

Đến ngày thứ bốn mươi chín sau khi sư cô mất, một nghi thức cầu nguyện được soạn ra. Thầy trở lại chính đoạn đường trước nhà thờ, nơi đã chứng kiến nhiều cái chết, để làm lễ cầu siêu và cầu nguyện cho con đường được bình an. Nỗi đau không bị bỏ mặc trong sự than trách; nó được chuyển thành một hành động nhằm ngăn những bi kịch tương tự tiếp tục xảy ra.

Sau nghi thức ấy, đoạn đường vốn năm nào cũng có vài tai nạn chết người trở nên yên ổn suốt hơn mười năm. Người ta vẫn qua lại, xe cộ vẫn chạy, nhưng chuỗi tai nạn từng lặp đi lặp lại đã dừng trong một thời gian dài. Về sau mới nghe tin nơi ấy bắt đầu xuất hiện tai nạn trở lại.

Cái chết của sư cô Liễu Nghiêm vẫn là một ký ức nhói lòng. Nó nhắc rằng đi đúng luật và cẩn thận là điều bắt buộc, nhưng không ai nên vì thế mà tuyệt đối chủ quan. Ta có thể không gây lỗi, song vẫn bị cuốn vào lỗi của người khác hoặc một tình huống vượt khỏi dự liệu. Bởi vậy, người bước ra đường cần vừa giữ kỹ năng, sự tỉnh táo, vừa nuôi tâm khiêm nhường và cầu mong bình an cho tất cả những ai đang cùng đi chung một con đường.

Ý nghĩa câu chuyện

Không ai nên tự tin rằng mình lái giỏi hay đi đúng luật thì chắc chắn tránh được tai nạn. Mỗi người cần hết sức cẩn trọng, không chủ quan, đồng thời biết cầu nguyện và chung tay tạo sự bình an cho mọi người trên đường.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang