Về Nhà Chưa Phải Là Trở Về: Nơi An Trú Đích Thực Của Tâm Hồn

Bạn có bao giờ trở về nhà sau một ngày dài, đóng cửa phòng lại, nằm xuống giường mà tâm trí vẫn còn lang thang nơi công sở, những lời khen chê, những dự định ngày mai? Ta cứ nghĩ mình đã về nhà, nhưng hình như vẫn chưa thật sự trở về.

Trong một buổi chia sẻ tại lễ đặt đá xây dựng chùa, Thầy Thích Chân Quang đã mở ra cho chúng ta một trong những triết lý sâu sắc nhất: nơi trở về đích thực không chỉ là ngôi nhà, mà là chính thân tâm của mình. Hãy cùng tìm hiểu hành trình trở về đó.

Vì sao xây chùa lại có phước lớn?

Thầy kể rằng, khi chúng ta phụ xây chùa, dù chỉ một cây kèo, một viên gạch, nhân quả sẽ khiến chúng ta không bao giờ phải sống cảnh vô gia cư trong muôn ngàn kiếp. Nhưng phước ấy lớn hay nhỏ còn tùy thuộc vào điều gì? Đó là sự tu tập trong ngôi chùa ấy.

"Trong đó người ta tu. Trong đó người ta tu mà cái tu là điều vô giá... Chính sự tu hành chuyển tâm làm cho phước của thế gian này biến thành vô hạn."

Nếu chùa không có tu, không thờ Phật, thì việc góp công xây chùa không có phước lớn. Nhưng khi có Phật, có tăng chúng tu tập, có Phật tử về đây chuyển hóa tâm hồn, thì công đức của người góp phần sẽ được nhân lên gấp bội. Vì vậy, mỗi chúng ta khi đến chùa, trước hết hãy tu tập để không phụ lòng những người đã đóng góp.

Ngôi nhà chưa phải là nơi trở về

Thầy ví von, con người đi ra ngoài rồi ai cũng muốn quay về. Về nhà, vì đó là nơi ta không cần đóng kịch, được thoải mái, được thư giãn. Nhưng có đúng là về đến nhà là đã về? Thầy đố: "Ta còn một chỗ trở về gần hơn cái nhà mình nữa là gì? Nơi chính thân mình."

Thực tế, nhiều người về đến nhà nhưng tâm vẫn "lang thang cùng trời cuối đất". Chúng ta ngồi trong phòng mà nghĩ đủ thứ chuyện: người này khen mình, người kia ghét mình, bài nhạc nọ hay, bài nhạc kia dở. Tâm không lúc nào ngừng chạy. Vậy thì nơi trở về thật sự phải là nơi tâm an trú, và nơi gần nhất chính là thân thể này.

Thân mới là nơi trở về đích thực

Thầy chia sẻ rằng trong kinh Nikaya, Phật dạy: "Cảm giác toàn thân tôi thở vào, cảm giác toàn thân tôi thở ra." Thầy ban đầu đọc đi đọc lại mà không hiểu, cứ nghĩ là giáo lý thấp. Nhưng đến khi thực hành, Thầy ngộ ra đó chính là bí quyết của sự an trú.

"An trú được nơi thân mới thật sự là tâm này được an lạc... Chính cái mà ta an trú nơi thân biết rõ thân trở về với thân mới đúng là lời Phật dạy của gốc ngàn xưa."

Khi ta biết rõ toàn thân, thân ta đứng, đi, nằm, ngồi; khi ta thưởng thức từng cử động, từng hơi thở, ta mới thực sự hiện diện. Ta không còn chạy theo những suy nghĩ vẩn vơ. Đó là bước trở về đầu tiên.

Hơi thở: cánh cửa vào thế giới tâm linh

Từ thân, đi dần vào hơi thở. Khi ta an trú vào thân, ta thấy một cột hơi thở vào ra. Thầy nói: "Nắm được hơi thở rồi, tâm nhíp vào định, bỗng nhiên mở ra cả thế giới tâm linh mới." Hơi thở là cầu nối từ thân đến tâm, là nơi để tâm dừng lại, bắt đầu nhập định.

Đối diện với tâm: nơi cuối cùng để làm sạch

Sau khi vào định, ta bắt đầu thấy rõ tâm mình. Tâm có tốt có xấu. Tốt là niềm tin Phật, lý tưởng sống tốt. Xấu là tham, sân, si còn nguyên. Thầy nhấn mạnh: "Bản chất ta ai cũng là người xấu. Phật nói chúng sinh vốn vô minh. Khi chưa chứng A La Hán, ai cũng còn vô minh." Chính vì thấy rõ mình còn xấu, ta mới phải tu sửa. Và khi ta dọn dẹp được những kiết sử, ta mới thật sự đến nhà – ngôi nhà tâm linh của mình.

Thực hành trở về ngay bây giờ

Chúng ta không cần đi đâu xa. Ngay bây giờ, hãy thả lỏng toàn thân, cảm nhận hơi thở vào ra. Biết rõ thân mình đang ngồi, đang đứng, đang đi. Đó là bước khởi đầu của sự trở về. Mỗi lần thực hành, mỗi lần nhớ ra thân và hơi thở, là một lần ta về gần hơn với sự an lành, gần hơn với Phật tánh.

Hãy đến chùa, ngồi thiền, thực tập hơi thở. Như Thầy đã khuyên: "Chừng nào về tới chùa Viên Giác được dạy an trú toàn thân, biết rõ toàn thân mới thật sự là bình an." Và đó cũng là cách để đền ơn công lao của bao người đã xây dựng nên ngôi chùa này.

Xin mời bạn bắt đầu hành trình trở về đích thực từ hơi thở của chính mình.