Vai trò của người Phật tử: Chiếc ly của bạn đã tràn chưa?

Bạn có bao giờ tự hỏi: mình là Phật tử, nhưng mình có thực sự là con của Phật chưa? Trên đời có nhiều người đi chùa, tụng kinh, lạy Phật, nhưng vai trò thật sự của người Phật tử là gì? Thầy Thích Chân Quang trong một buổi giảng đã mượn hình ảnh chiếc ly để trả lời câu hỏi sâu sắc này. Chiếc ly rỗng là gì? Khi nào nước tràn? Và làm thế nào để ta trở thành nguồn từ bi cho cuộc đời?

Ngôi chùa không chỉ là nơi để trưng bày

Thầy Thích Chân Quang bắt đầu bằng câu chuyện về những ngôi chùa mới được xây dựng. Xây chùa to đẹp, thờ Phật thì cũng có phước, nhưng phước ấy lớn hay nhỏ? Thầy nói:

"Khi mình xây xong ngôi chùa rồi mà Phật tử tới lui ngày này tháng kia mãi mãi thành cái nguồn đạo lý vô tận thì cái người Phật tử mà họ bỏ vô đây đó một đồng á thì nó thành 1 tỷ đồng."

Một ngôi chùa chỉ thực sự có giá trị khi nó trở thành nơi giáo hóa, nơi tu tập. Phật tử bỏ công, bỏ của để xây chùa, nhưng nếu chùa chỉ để trưng bày, phước ấy còn hạn hẹp. Còn nếu từ nơi đó, lời Phật đi vào tim mỗi người, thì công đức trở thành vô lượng.

Trở thành con của Phật bằng cách nào?

Nhiều người tự nhận mình là Phật tử, là con của Phật, nhưng trong lòng chưa có lời Phật dạy. Thầy phân tích: "Mình hay nói mình là Phật tử, là con của Phật mà trong lòng mình chưa có cái lời Phật dạy, chưa có cái đạo lý của Phật, chưa có tu theo Phật thì mình cái chưa phải là con Phật." Vậy làm sao để làm con Phật? Không phải chỉ nghe giảng qua tai, đọc kinh qua mắt, mà phải thực hành, phải thấm nhuần. Thầy dạy:

"Mỗi ngày phải quỳ lạy Phật mà xin. Xin cho con có được tâm từ bi hỷ xả như Phật dạy. Để con yêu thương tất cả mọi người. Cứ xin như vậy hết ngày này tới ngày kia phải 5 năm sau mới bắt đầu ta có từ bi."

Đạo Phật là đạo từ bi, nhưng từ bi không tự nhiên mà có. Nó phải được nuôi dưỡng qua công phu tu tập, qua những lời cầu nguyện thành tâm. Mỗi ngày một chút, từng giọt nước nhỏ, chiếc ly từ từ đầy lên.

Khóa tu mỗi tháng: bắt đầu từ những việc nhỏ

Cuộc sống bận rộn, làm sao tu được hằng ngày? Thầy đề nghị: mỗi tháng hãy dành một ngày về chùa, tham gia khóa tỉnh tu. Ở nhà bạn có thể tụng kinh, nhưng ngồi thiền ở chùa có không khí linh thiêng, tập trung hơn. Quan trọng hơn, ở chùa ta gặp nhau với tinh thần tu tập:

"Một ngày mình tập một lần, mình gặp nhau, chắp tay chào nhau: Chị có khỏe không? Anh đã ăn cơm chưa? Mời anh vào đây uống nước, lên chỗ này lễ Phật. Và đó mình tập thực tập cái sự tử tế, quan tâm, yêu thương, chăm sóc lẫn nhau."

Những hành động nhỏ ấy, nếu lặp lại đều đặn, sẽ trở thành máu, thành bản chất. Khi ấy, về với gia đình, cơ quan, ta tự nhiên thể hiện được sự quan tâm. Thầy kể: chỉ sau 5-6 tháng, ta nhìn đồng nghiệp không còn là việc phải giải quyết, mà thấy được tâm tư của họ. Ta muốn hỏi thăm, muốn giúp đỡ. Đó chính là mang đạo Phật vào cuộc đời.

Khi giọt nước tràn: dấu hiệu của đạo lực

Làm sao biết một người đã tu sâu? Thầy dùng hình ảnh chiếc ly:

"Cái ly nước đầy thì ly nước sẽ tràn. Ly nước mà nó không tràn bởi vì nó chưa đầy. Đó là cái nguyên tắc. Mình nhìn một người cứ tới chùa tu tập tinh tấn, siêng năng hết năm này năm kia... nhưng chưa gây được cái ảnh hưởng gì với những người chung quanh cả. Đến khi nào mà ta thấy cái người đó... mình đến gần tự nhiên người đó hỏi han mình, yêu thương mình, quan tâm mình, giúp đỡ mình và khuyên bảo mình những điều tốt đẹp... Ta hiểu rằng cái người này nước đã tràn, đạo lý đã tuôn chảy ra bên ngoài."

Người có đạo lực là người khiến người khác cảm thấy tin cậy, được nương tựa. Họ là nguồn từ bi, trí tuệ. Và thầy chỉ ra ai đang là tấm gương trong pháp hội: đó là những vị thầy đến thăm, lo lắng cho đệ tử. Người đầy đạo lực luôn lo cho người khác.

Người Phật tử trong thời đại mới: không nhu nhược, mà dấn thân

Có người nghĩ tu là bỏ hết việc đời, chỉ chờ vãng sanh. Thầy thẳng thắn bác bỏ:

"Đạo Phật không phải là loại đạo nhu nhược. Đạo Phật là một loại đạo năng động, từ bi, dấn thân, hy sinh phụng sự. Không có chuyện Phật tử tới chùa mà niệm Phật rồi chờ chết vãng sanh. Phật tử phải tỏ ra mình là một người có ích lợi trong từng giây phút của cuộc sống này."

Trong bối cảnh hội nhập, người Phật tử còn phải nâng tầm văn hóa, ngoại ngữ để giới thiệu quê hương, giới thiệu đạo Phật với bạn bè quốc tế. Thầy nhắc nhở các trụ trì: mỗi người dân là một hướng dẫn viên du lịch, là một chiến sĩ văn hóa. Người Phật tử phải trở nên văn minh, đẳng cấp, không để mình "quê mùa" giữa thế giới du khách.

• Học ngoại ngữ, đặc biệt tiếng Anh, để giao tiếp với du khách.
• Giới thiệu văn hóa Việt Nam và đạo Phật đến bạn bè quốc tế.
• Không sống thụ động, lười biếng, mà luôn dấn thân làm việc thiện.

Từ cầu phước đến khát khao cống hiến

Ban đầu, người Phật tử làm phước để có phước cho kiếp sau. Điều đó đúng, cần thiết. Nhưng khi tu lâu, một sự chuyển hóa sâu xa xảy ra:

"Một người đệ tử Phật mà tu lâu rồi, ngồi thiền tâm được thanh tịnh, lễ Phật với tất cả lòng tôn kính, nhìn chúng sinh với tất cả yêu thương thì cái chuyện có phước mang theo đời sau hết quan trọng... Một điều trong tâm thôi thúc tự nhiên... Đó là khát khao được cống hiến cho đời. Nghĩa là lúc nào cũng khát khao làm điều gì có lợi cho ai đó. Cái khát khao này giống như phải ăn cơm vậy đó. Mỗi ngày ta đói ta phải ăn cơm. Thì người có đạo hạnh sâu dày thì mỗi ngày ta phải làm gì để cống hiến cho xã hội, cho cuộc sống."

Đây là mức độ cao nhất của vai trò người Phật tử: không còn vì bản thân, mà vì chúng sinh. Một ngày không làm lợi ích cho ai là một ngày chưa ăn cơm, đau khổ, thiếu thốn.

Vai trò của người Phật tử không phải là ngồi yên trong chùa chờ ngày ra đi. Đó là vai trò của một người sống tràn đầy từ bi, năng động, dấn thân, cống hiến hết mình cho cuộc đời. Hãy bắt đầu từ hôm nay: một lời hỏi thăm, một bàn tay giúp đỡ, một câu chuyện pháp, một ngày khóa tu. Cứ để chiếc ly từ bi của bạn từ từ đầy lên, rồi nước sẽ tràn ra, tưới mát cho tất cả những ai gặp gỡ bạn. Như thầy nói: "Nơi nào có một người con Phật xuất hiện... thì nơi đó phải là một nơi hạnh phúc." Hãy để nơi ta hiện diện trở thành một nơi như vậy.