Không Ai Định Nghĩa Được Tình Yêu, Nhưng Nó Chi Phối Tất Cả

Khi thầy hỏi: "Yêu thương là gì?", có ai trả lời được không? Chúng ta vẫn yêu cha mẹ, con cái, bạn bè, nhưng khi cần định nghĩa, tất cả đều im lặng. Tình yêu thương không hình không tướng, nhưng nó điều khiển hết đời ta, khiến ta khóc, cười, chống chế, gục ngã.

"Làm sao định nghĩa được tình yêu? Có nghĩa gì đâu? Một buổi chiều nó chiếm hồn ta bằng nắng nhạc, bằng mây và gió nhẹ."

Nhà thơ vô tình nói ra một điều dữ dội: tình yêu không thể định nghĩa, nhưng nó đến và chiếm trọn tâm hồn. Vậy điều gì làm nên giá trị của sự yêu thương? Vì sao nó lại quan trọng đến vậy? Bài giảng đầu xuân của TT. Thích Chân Quang đã mở ra những câu trả lời sâu sắc.

Tình yêu thương là động lực của cuộc sống

Tại sao ngày Tết ta lên chùa? Vì ta yêu đạo. Vì sao có người chui vào sòng bài? Vì mê cảm giác hồi hộp. Ta về bên nội hay bên ngoại? Vì yêu mến gia đình. Tất cả mọi việc ta làm đều ít nhiều có sự thúc đẩy của tình cảm. Thầy khẳng định:

"Tất cả mọi điều chúng ta sống như thế này, chúng ta đã sống, chúng ta đang sống, chúng ta sẽ sống, mọi việc chúng ta làm đều từ một chữ ái mà ra."

Thoạt nghe có vẻ lạ, nhưng nếu để ý, ta sẽ thấy không sai. Khi cầm điện thoại lên gọi ai đó, hãy tự hỏi: điều gì đang thúc đẩy ta? Là nhớ? Là công việc? Là ham muốn? Dù là gì, nó vẫn xuất phát từ một dạng tình cảm, một sự "ái" nào đó. Chính vì vậy, ai nhận diện được cái tình cảm phía sau mỗi hành động, người đó đã bắt đầu biết tu.

Học cách nhìn lại phía sau

Phàm phu khác bậc thánh ở điểm nào? Một người phàm phu để cho tình yêu, tình ghét chi phối mình suốt đời, tạo ra vô số nghiệp. Bậc thánh nhân thì luôn để ý phía sau họ: xem cái tình gì đang điều khiển mình. Nhờ vậy, họ biết nên làm hay không nên làm, tránh được bao nhiêu nghiệp chướng.

"Nếu ai mà nhìn thấy được cái ái, cái tình cảm trong tâm hồn mình từng chút, biết rằng nó đang sai xử mình chuyện này, sai xử mình chuyện kia là người đó đã bắt đầu biết tu."

Vậy nên, trước khi nói một câu, làm một việc, hãy dừng lại một nhịp: "Cái gì đang thúc đẩy ta?" Nếu trả lời được câu hỏi đó, ta đã nắm được chìa khóa để kiểm soát tâm hồn và cuộc đời mình.

Tình yêu từ đâu mà đến?

Thầy phân tích tình yêu thương có hai nguồn: từ quá khứ và từ hiện tại. Từ quá khứ là ân nghĩa, oan trái của nhiều kiếp. Ví dụ, một người suốt đời đắp đường cho người đi lại, kiếp sau gặp lại những người đã từng đi con đường đó, tự nhiên họ mến mình và ủng hộ mình trong công việc.

"Tình yêu thương nó từ hai cái nguồn mà có: một cái nguồn từ quá khứ và một cái nguồn mới phát sinh trong hiện tại."

Còn nguồn hiện tại thì sao? Khi nam thích nữ vì nhan sắc, đó là háo sắc. Khi nữ bị quyến rũ bởi lời ngọt ngào, đó là nhẹ dạ. Những cảm xúc này mới phát sinh, không bắt nguồn từ ân nghĩa quá khứ. Nếu ta để chúng chi phối, sẽ tạo ra bao nhiêu đau khổ. Vì vậy, Phật dạy ta kềm chế bản năng, để sống an ổn hơn.

Nếu không có yêu thương, thế giới này sẽ ra sao?

Thử tưởng tượng thế giới không còn ai yêu ai: đó là mùa đông băng giá, là một nơi không đáng sống. Tình yêu thương là cái đẹp của cuộc đời. Nếu cha mẹ không thương con, đứa bé có cần sống nữa không? Nếu thầy trò, bạn bè không yêu quý nhau, cuộc sống còn ý nghĩa gì? Vì vậy, các bậc thánh đều dạy một điều:

"Các con hãy yêu thương nhau."

Nghe đơn giản, nhưng khi con người ngừng yêu thương, họ tự làm khô cạn nguồn sống của chính mình. Thầy còn nhắc đến sao Hỏa: từng có sự sống, có nước, có không khí, nhưng đã biến mất. Có lẽ những cư dân ở đó đã truyền bá tư tưởng "đừng yêu thương nhau" và thế giới ấy cũng tàn lụi.

Bài học yêu thương và món quà đầu xuân

Khi sinh ra, món quà đầu tiên chúng ta nhận được chính là tình thương của cha mẹ. Lớn lên, ta học cách yêu thương mọi người xung quanh. Nhưng người có trí tuệ còn yêu được những gì mắt không thấy: yêu lịch sử hào hùng của đất nước, yêu tổ tiên, yêu tiếng hò trên sông, yêu toàn thể đồng bào, yêu cả hành tinh này.

"Người có trí tuệ yêu được những điều ta không nhìn thấy."

Đó là tình yêu thương vô điều kiện, là con đường đưa ta đến bình an. Xuân về, hãy để trái tim mình nở đóa tình thương. Nguyện cho thế giới này hằng luôn tươi đẹp, cho lòng ta mãi ấm áp như mùa xuân không bao giờ tàn.