Kẻ Ngu Có Ích Gì? Áo Da Dê Không Làm Nên Thầy Tu

Chuyện kể rằng ở thành Tỳ Xá Ly có một người tự nhận là đạo sĩ khổ hạnh. Ông ta treo ngược mình trên cành cây suốt ngày để thiên hạ thán phục. Nhưng khi không treo nữa, ông lại đi khắp nơi nhìn mặt người khác và hăm dọa: "Cô sắp bị tai nạn, người kia sắp bị nhà cháy, bà nọ sắp bị chồng bỏ." Ông ta bảo nếu không cúng dường, không nghe lời cầu nguyện thì tai họa sẽ đến. Dân chúng sợ hãi phải đưa tiền, nhưng trong lòng chỉ thấy ghét. Họ sợ nhưng không nể, ghét nhưng không dám nói ra.

Đức Phật nghe các tỳ kheo kể lại chuyện đó, liền dạy:

Kẻ ngu có ích gì, tóc bệnh áo da dê. Nội tâm thì phiền não, mặc làm bộ nghiêm trang.

Chúng ta có thể nghĩ đây là chuyện thời xưa, nhưng thật ra nó vẫn đang diễn ra quanh ta. Một người khoác áo tu sĩ, làm phép lạ, khoe tài đạo hạnh, nhưng bên trong chứa đầy tham lam và toan tính. Họ dùng nỗi sợ hãi để moi tiền Phật tử. Đức Phật gọi đó là kẻ ngu.

Ăn theo nhu cầu, đừng ăn theo phước

Cuộc sống không ai tránh khỏi nhu cầu ăn uống, mặc áo, tìm chỗ ở. Điều này bình đẳng cho mọi người, dù giàu sang hay nghèo hèn. Nhưng thực tế, nhiều người lầm tưởng rằng phước càng nhiều thì càng được ăn nhiều, ăn ngon. Họ quên rằng cơ thể mình chỉ cần một lượng thức ăn nhất định.

Ăn theo nhu cầu của cơ thể chứ đừng ăn theo cái phước của mình.

Thầy Chân Quang kể chuyện một quan chức lớn khi được tặng vali tiền đô đã từ chối ngay. Ông nói: "Ngày ông chỉ ăn ba bữa. Đưa tiền nhiều thì con chỉ hư. Không cần, không có nhu cầu. Có lấy nhiều cũng chỉ ăn ba bữa, không lấy cũng ăn ba bữa, chẳng hề đói miếng nào." Người có đạo lý hiểu rằng của cải ngoài nhu cầu căn bản chỉ làm tăng thêm tội lỗi và mất công tâm.

Cần mà bất cần: phẩm chất của người chân tu

Người tu cũng cần ăn, cần y áo, cần chùa để thờ Phật. Nhưng điểm mấu chốt là thái độ. Thầy Chân Quang chỉ ra tiêu chuẩn rất đơn giản:

Cái nhu cầu ăn uống ai cũng cần nhưng mà người chân tu đó cần mà bất cần là người chân tu. Còn cái người cần nhưng mà tham là người giả tu.

Khi một người cần cơm áo nhưng không bám víu vào đó, nhận cúng dường với tâm thanh thản, ta có thể tin họ là chân tu. Khi một người nhân danh nhu cầu để tính toán, đòi hỏi, phô trương quyền năng nhằm thu lợi cho mình, ta hãy cẩn trọng. Thầy kể chuyện hai vị thầy cùng làm lễ trai tăng. Một vị tính giùm chi phí cho Phật tử để chưa việc thành tựu. Một vị ra giá 30 triệu, có tính lời 10 triệu. Người trước vẫn là ăn xin, người sau đã thành làm dịch vụ. Nhìn mặt là biết ngay ai chân tu, ai giả tu.

Nhân quả lặp đi lặp lại và cái bẫy của tình yêu

Bài pháp còn cho thấy một quy luật nhân quả: con người thường có xu hướng lặp lại những gì mình đã làm trong quá khứ. Người đạo sĩ treo ngược cây kia nhiều kiếp trước cũng làm đạo sĩ, cũng đi hăm dọa để lấy tiền. Vì vậy, nếu không thức tỉnh, ta có thể "tái sinh" vào chính những nghiệp cũ. Điều này cũng lý giải tại sao nhiều người gặp nhau lần đầu đã thân quen, say đắm nhau rồi sau đó đối mặt bao nhiêu tranh cãi.

Sự thật người nào mới đáng để cho ta yêu bằng tất cả trái tim? Chỉ có bậc từ Tu Đà Hoàng trở lên thôi.

Người chưa đắc đạo, dù có duyên cười duyên e thẹn, đến lúc thử thách sẽ lộ ra bản chất hung dữ, ích kỷ, tham lam. Chúng sinh gặp nhau, yêu thương nhau, nhưng thực chỉ chuốc lấy đau khổ. Vậy nên, khi ta thấy một người đẹp thật mê, đừng vội trao cả trái tim. Hãy lặng lẽ nhận ra rằng họ chưa phải bậc thánh. Nếu có nghiệp phải chung, ta chịu nghiệp. Còn nếu thoát được, hãy quay về tu tập.

Lặng lẽ vươn lên giữa thế gian

Đức Phật dạy rằng giữa thế gian đầy phiền muộn, giữa kẻ ngu, người ác, ta không thể sống an nhiên mà không tự bảo vệ tâm mình. Ta phải âm thầm tu tập, sống cho đạo đức, quỳ lạy Phật, cố gắng lôi kéo người khác về với Phật pháp. Chỉ khi số người thánh thiện tăng lên, cuộc đời của ta và mọi người mới vui dần lên.

Giữa thế gian ích kỷ, hãy ráng yêu thương. Giữa thế gian ham vui, hãy ráng tu tập. Đừng để chiếc áo da dê hay bất cứ hình thức bên ngoài nào đánh lừa bạn. Hãy sống bằng cái tâm thanh tịnh.