Đạo đức tối thượng: Khi phước đức đến, hãy xem như không

Bạn có biết cách từ chối phước đức?

Bạn đã bao giờ tự hỏi: Khi mình đã làm nhiều việc tốt, có phước đức lớn, thì phải làm sao? Liệu có cách nào để “từ chối” phước đức? Đây là một câu hỏi mà nhiều người học Phật thường đặt ra, và câu trả lời có thể khiến bạn bất ngờ. Trong kinh Kim Cang, số 20, Đức Phật dạy rằng Bồ Tát không nhận lấy phước đức. Nhưng phước đức đến với mình thì làm sao từ chối?

Phước đức đến, không phải dễ từ chối

Phước đức không giống như một món đồ. Ví dụ, người ta đem cho bạn 10 lượng vàng, bạn có thể không nhận. Nhưng khi phước đức đã hiện ra thành gương mặt đẹp rực rỡ, thành tài sản giàu có, thành trí tuệ siêu việt... thì bạn làm sao “bỏ” nó được? Bạn không thể cắt cái mặt đẹp ra để vứt đi, không thể từ bỏ gia đình giàu sang, không thể làm cho mình ngu đi. Như Thầy Thích Chân Quang đã ví: “Có người đẹp quá, nói tôi là Bồ Tát không nhận phước đức, giờ vô thẩm mỹ viện làm cho xấu lại... Chưa có mỹ viện nào chấp nhận làm việc đó”. Phước đức đã thành quả báo, nó dính vào mình, không dễ buông bỏ.

Chỉ có một cách: Có mà như không

Vậy thì làm sao để từ chối phước đức? Thầy Chân Quang chỉ ra: “Chỉ còn một cách, chỉ còn cách một là có mà như không là lấy tinh thần kinh Kim Cang thôi”. Tức là chúng ta không cần quăng bỏ tiền của, tài sản, nhan sắc, trí tuệ một cách bừa bãi. Chúng ta chỉ cần xem chúng như không, để không bị tham chấp, không bị kiêu mạn. Đó là mục đích của việc “khước từ phước đức”.

“Có mà như không là lấy tinh thần kinh Kim Cang thôi”

Cái “không” của kinh Kim Cang là gì?

Nhiều người hiểu lầm rằng học kinh Kim Cang là “cái gì cũng không”. Nhưng thực chất, cái “không” đó là “cái không của đạo đức, cái không của sức mạnh, cái không của trí tuệ để chúng ta làm mà không chấp thôi”. Nó không thụ động, không nhu nhược. Người hiểu đúng sẽ rất hiền lành, khiêm tốn, mạnh mẽ và sử dụng phước đức của mình một cách chính xác. Còn kẻ hiểu sai thì tỏ ra ngông nghênh, coi trời bằng vung, rồi sẽ đổ vỡ về giới hạnh.

“Cái không đó là cái không của đạo đức, cái không của sức mạnh, cái không của trí tuệ để chúng ta làm mà không chấp thôi”

Áp dụng đúng: Làm nhiều, nhưng không chấp

Khi có phước đức, hãy dùng nó để giúp đỡ người khác, nhưng đừng cho rằng nó là của mình. Người tu sĩ ở chùa to, chùa đẹp, có nhiều Phật tử, phải xem đó như là chùa của Phật cho ở trọ, không phải của mình. Thầy Chân Quang dạy: “Chúng ta đều là những người ở trọ. Chúng ta đều là những người ở trọ”. Và khi ở trọ, mình chỉ là người đến tạm, không được chấp công, không được kiêu mạn. Hãy nhớ rằng mọi thứ trên đời đều là cho mượn, để làm Phật sự, để lợi mình, lợi người.

“Chúng ta đều là những người ở trọ”

Điều kiện tất yếu để làm Phật

Nếu Bồ Tát mà nhận lấy phước đức, tức là chấp vào quả báo, thì không thể thành tựu vô thượng bồ đề. Còn nếu Bồ Tát xem phước đức như không, vượt lên trên mọi thứ, thì mới đạt đạo quả. Đây là một điều kiện tất yếu. Khi bạn cảm thấy mình được nhiều người yêu mến, có chút thành tựu, hãy nhớ lại kinh Kim Cang: “Xem những điều đó như không” để trở lại hiền lành, khiêm hạ.

Lời kết

Bài học cuối cùng của kinh Kim Cang là một lời nhắc nhở sâu sắc: làm rất nhiều điều thiện, tích lũy phước đức vô lượng, nhưng đừng bao giờ chấp vào chúng. Hãy xem phước đức như là mây trôi, như bóng chớp, để lòng luôn nhẹ nhàng, thanh tịnh. Chúng ta ai cũng có thể thực hành ngay hôm nay, trong từng việc nhỏ: khi giúp đỡ ai, khi có chút thành công, hãy tự nhủ “có mà như không”. Chỉ cần ghi nhớ một điều: “Hãy làm tất cả những gì có thể, nhưng đừng để bất cứ điều gì ràng buộc trái tim bạn”. Đó chính là đạo đức tối thượng.