Đừng Sống Đời Vô Nghĩa: Lời Thầy Thích Chân Quang Về Cuộc Sống Có Ý Nghĩa

Hãy nhìn một chú kiến nhỏ. Cả ngày dài, nó cần mẫn bò đi tìm mồi, tha về tổ một hạt gạo hay một mẩu bánh. Chúng ta nhìn thấy cuộc sống của nó thật vô nghĩa. Nhưng có bao giờ bạn nghĩ: nếu ở trên cõi trời nhìn xuống, cuộc đời chúng ta – những con người cứ lo ăn lo mặc, quần quật từ sáng đến tối – cũng giống như chú kiến ấy?

Đời là bể khổ – nhưng tại sao ta vẫn ráng sống?

Thầy Thích Chân Quang mở đầu bài giảng bằng một câu hỏi quen thuộc: “Đời là bể khổ” – có ai công nhận lời Phật nói là đúng không? Những người lớn tuổi, đã đi qua một kiếp sống, nhìn lại thường thấm thía lắm. Còn người trẻ, còn nhiều ước mơ, hy vọng, thì chưa cảm nhận hết. Nhưng sự thật là ai cũng phải lo miếng ăn, miếng mặc, từ khi tự lập cho đến khi về già. Bao nhiêu vất vả, lo toan, tai nạn, rủi ro cứ chồng chất. Khi ta còn trẻ, cha mẹ gánh vác, ta chưa thấy. Khi ta tự đối diện với cuộc đời, mới thấy trăm chiều khó nhọc.

“Điều trước hết thì Phật dạy chúng ta như chúng ta đã biết cuộc đời là bể khổ.”

Vậy tại sao ai cũng vẫn ráng sống? Thầy chỉ ra hai lý do. Một là bản năng sinh tồn – ham sống sợ chết, nằm sâu trong mọi loài. Nhìn con kiến kia, nó tha mồi vất vả, nhưng nó vẫn cố sống. Hai là tâm ta luôn bị gạt bởi những mục tiêu phía trước. Lúc nhỏ thì mơ ngày Tết, được lì xì. Lớn lên thì mơ học thành tài, có tiền, có người yêu, có nhà, có con cái. Cứ mỗi mục tiêu đạt được, lại có thêm mục tiêu khác. Ta cứ bước tới, chấp nhận cực khổ, mà không bao giờ thấy đủ.

“Lý do thứ nhất là cái khuynh hướng ham sống sợ chết tự nhiên trong mọi loại. Lý do thứ hai là chúng ta luôn luôn có những mục tiêu phía trước phải đạt tới.”

Ba con đường để cuộc sống có ý nghĩa

Thế thì làm sao để cuộc sống không trôi vô nghĩa? Thầy mở ra ba con đường: đạo lý, nghệ thuật và kiến thức. Ba điều này giúp ta tăng giá trị, tăng ý nghĩa cho đời mình. Đạo lý giúp ta sống tốt, biết thương người, biết tu tập. Nghệ thuật giúp tâm hồn thăng hoa, cảm nhận cái đẹp. Kiến thức giúp ta hiểu biết, mở mang trí tuệ. Cả ba đều đưa ta thoát khỏi vòng quẩn quanh của miếng ăn, miếng mặc.

“Ở đây chúng ta có ba điều để làm cho cuộc sống mình có thêm giá trị, có thêm ý nghĩa. Điều thứ nhất là đạo lý, điều thứ hai là nghệ thuật, điều thứ ba là kiến thức.”

Hãy thử so sánh hai hình ảnh. Một người sáng chạy xe vô rẫy, tối mịt mới về, ăn vội vài miếng cơm rồi ngủ. Ngày nào cũng vậy. Một người khác cũng đi rẫy, nhưng chiều về sớm hơn, tắm rửa xong, lên chùa tụng kinh hoặc nghe băng đạo lý. Ai đẹp hơn? Rõ ràng người có đạo lý đẹp hơn, sống có ý nghĩa hơn. Người đó không chỉ được mình quý, mà còn được chư thiên, chư Phật quý trọng.

Sống đạo lý – làm đẹp tâm hồn và khuôn mặt

Một điều thú vị mà thầy chia sẻ: muốn biết một người sau khi chết sinh về nơi tốt hay xấu, hãy nhìn khuôn mặt lúc tuổi già. Người nào về già càng sáng đẹp, là người tạo được nhiều phước. Người nào mặt u ám, xấu xí, là sẽ sinh về nơi không sung sướng. Nghe vậy, chúng ta càng nên tinh tấn tu tập, tụng kinh, niệm Phật, làm phước. Khi tu tập, tự nhiên mặt mình sẽ đẹp lên, tâm hồn an lạc.

“Muốn biết một cái người sau khi chết sinh về nơi tốt hay xấu, hãy nhìn cái gương mặt của họ lúc tuổi già.”

Nhưng thầy cũng nhắc: đừng chỉ tu cho có, mà hãy tu thật. Cứ mỗi ngày, nhìn vào gương, kiểm tra xem phước mình đã tới đâu. Và hãy nhớ, cuộc đời ngắn ngủi, vô thường. Chẳng biết tấm thân này sẽ ra đi lúc nào. Vậy nên đừng để cả đời chỉ quần quật tìm miếng ăn, như chú kiến kia. Hãy dành thời gian cho việc cao quý hơn: tu tập, làm phước, học hỏi, thương yêu người khác. Cuộc sống sẽ trở nên có ý nghĩa, và khi nhắm mắt xuôi tay, ta có thể vui mừng vì đã đi qua một đời giá trị.

Hôm nay bạn đang ngồi đây, nghe pháp, là bạn đã thoát ra khỏi thân phận con kiến. Hãy phát nguyện tinh tấn, để mỗi ngày sống là một ngày an lạc, mỗi năm trôi qua là thêm một năm phước đức. A Di Đà Phật!