Định lượng tội phước: Bạn đang 'tiêu xài' phước hay 'kiệm phước'?

Mỗi mùa xuân, chúng ta lại đứng trước tượng Phật, dâng lên những lời cầu nguyện. Nhưng bạn có bao giờ tự hỏi: Lời cầu nguyện của mình đang nói lên điều gì về tâm hồn mình? Trong bài giảng đầu năm với chủ đề 'Định lượng tội phước', Thầy Thích Chân Quang đã mở ra một góc nhìn rất thú vị về nhân quả và cách chúng ta sử dụng phước lành của chính mình.

Lời cầu nguyện phản chiếu đẳng cấp tâm hồn

Người mới yêu cầu tình yêu hạnh phúc, người đã yêu lâu cầu ... Thầy còn đùa: “Cầu cổ bỏ con sớm sớm giùm chút.” Nhưng qua lời cầu nguyện, ta biết mình đang ở đâu trên hành trình đạo đức.

“Và qua cái lời cầu nguyện đó mình biết cái mức độ đạo đức của mình đến đâu. Vì mình xem cái gì là quan trọng nhất thì biết cái đẳng cấp của con người mình, cái thành phần con người mình, cái tâm hồn con người mình là thuộc loại gì mình mới dâng cái lời cầu nguyện này.”

Nếu chỉ cầu cho riêng mình, Phật thương nhưng cũng xót. Nếu cầu cho bá gia bá tánh, Phật cưng, và tâm mở ra rất dễ làm thánh.

Chỉ có tội phước là theo ta qua kiếp khác

Của cải, danh vọng, người thân – tất cả đều bỏ lại. Thầy kể chuyện người cả đời gom vàng, nhưng khi chết đi, người thân lại phung phí. “Cái tài sản mình cực khổ để lại họ vứt sạch hết. Đó đau lắm.”

“Đúng thực chết bỏ lại hết nhưng chỉ mang theo cái gì? Mang theo tội và phước đem đi. Chỉ vậy thôi.”

Chính vì vậy, hiểu về tội phước là hiểu về hành trang duy nhất theo ta qua sinh tử.

Định lượng tội phước – Một phép toán không dễ

Thầy giả định một người mang theo 100 kg phước nhưng cũng có 75 kg tội. Có thứ cấn trừ được, có thứ không. Ví dụ như một thầy thuốc cứu người nhưng thích ăn thịt dê: tội sát sinh có thể cấn trừ với phước cứu mạng, khiến đời sau tuy gặp nạn nhưng được thoát. Nhưng một giáo sư dạy giỏi mà nợ tiền người khác thì phước trí tuệ và tội nợ nần không cấn trừ được, khiến đời sau học giỏi nhưng phải trả nợ.

“Chỉ có những bậc A La Hán mới biết cái nhân nào quả nào, từng chi tiết nhỏ, còn chúng ta chỉ nói tổng quát cho vui thôi.”

Vì vậy, đừng vội phán xét, hãy tin rằng nhân quả rất phức tạp và công bằng.

Cái duyên mang theo và những cuộc gặp gỡ

Ngoài tội phước, ta còn mang theo cái duyên – khiến ta gặp ai, thương ai, ghét ai. Thầy kể chuyện cứu người rơi sông, kiếp sau người đó cứ quý mến mình lạ thường. Hay có người đến chùa thấy như đã từng ở đây.

“Thầy nói ủa ngày xưa thầy từng cởi ngựa đi trên con đường này. Những cái ký ức nó khởi lại như vậy.”

Nhận biết duyên giúp ta trân quý từng cuộc gặp, và không đòi hỏi người khác phải đáp trả theo ý mình.

Quyền tự do: Hưởng phước hay kiệm phước?

Phước tới như thể ta nhận một gia tài. Nhưng cách dùng là tự do của ta. Có người tiêu xài một đêm cho hết phước, có người biết tiết kiệm và tạo phước mới. Người Phật tử khôn ngoan luôn kiệm phước.

“Có hưởng phước cho hết không? Không. Người Phật tử mình nếu biết mình có phước thì thường là kiệm phước.”

Và đặc biệt: khi làm quan, mỗi lần nạt nộ một người là mất một phần phước. Nên nhân quả chính là liều thuốc nhắc ta sống nhân hậu từ lời nói đến hành động.

Lời khuyên đầu năm: Mở lòng cầu nguyện cho tha nhân

Thầy khuyên mỗi người sau bài giảng hãy vào chánh điện cầu lại, không cầu riêng nữa mà cầu cho người khác.

“Đừng cầu riêng nữa. Cầu gì cũng vì người cũng cho người mà nó có cái lạ lắm. Hễ mình cầu người cho người, thật ra mình lại là người được trước.”

Đây là bí mật nghịch lý của phước báu: càng cho đi, càng nhận lại.

Năm mới, hãy thử một lần thay đổi lời cầu nguyện. Đừng chỉ cầu cho thân mình, gia đình mình, hãy cầu cho tất cả chúng sinh. Bạn sẽ thấy lòng nhẹ nhàng, tâm mở ra, và phước lành tự nhiên tăng trưởng. Vì theo Thầy Thích Chân Quang, những người mở miệng cầu cho bá gia bá tánh là những người đã gieo nhân làm thánh về sau này. Xin khởi đầu năm mới bằng tâm vị tha.