Cứu cánh và phương tiện: Con đường bạn đi quyết định đích đến

Bạn có bao giờ tự hỏi: Cùng một mục tiêu, nhưng hai con đường khác nhau, lại đưa đến hai đích đến hoàn toàn khác nhau? Trong cuộc đời, có người đạt địa vị cao nhưng sống trong bất an, có người chỉ là nông dân lam lũ nhưng lại thanh thản hạnh phúc. Điều gì tạo nên sự khác biệt? Hôm nay, chúng ta cùng lắng nghe TT. Thích Chân Quang chia sẻ về 'Cứu cánh và phương tiện' - hai phạm trù tưởng chừng đối lập nhưng lại gắn bó mật thiết.

Phương tiện không chỉ là cách đi, mà còn là đích đến

Cứu cánh là mục tiêu cuối cùng ta nhắm tới, còn phương tiện là cách thức để đạt được mục tiêu đó. Hãy nhìn vào việc trồng cây: cứu cánh là trái ngọt, phương tiện là gieo hạt, tưới nước, bón phân. Cùng là trồng cây, nhưng nếu bón phân hữu cơ hay hóa chất, trái cây sẽ cho khẩu vị và độ an toàn khác hẳn. Thầy Thích Chân Quang nhấn mạnh:

"Nơi cái phương tiện, nó đã từng bước thành hình, quy định cho cái cứu cánh sau này sẽ như thế nào."

Vì vậy, đừng xem nhẹ phương tiện. Nó là mầm mống của cứu cánh.

Cách kiếm tiền quyết định cách bạn sống

Cùng tìm kiếm lợi nhuận, nhưng một người buôn ma túy và một người nông dân lam lũ có cuộc đời hoàn toàn khác. Kẻ buôn ma túy có tiền nhưng phải trả giá bằng sự bất an, kẻ nông dân tuy khó khăn nhưng có được sự thanh thản. Thầy dạy rằng:

"Mình kiếm tiền cách nào, thì tới chừng mình có tiền, nó sẽ ra cái cuộc sống của mình giống như vậy."

Tiền kiếm được bằng con đường bất chính chứa chất độc của lừa dối, còn tiền từ mồ hôi công sức sẽ nuôi dưỡng tâm hồn bình an.

Trong tu tập, phương pháp tu ảnh hưởng đến đạo quả

Với đạo học, cứu cánh là giải thoát, phương tiện là pháp môn tu tập. Có người tu theo thiền, có người theo tịnh độ, nhưng không phải pháp môn nào cũng cho cùng một kết quả. Thậm chí, có người đắc thần thông nhưng không tăng trưởng đạo đức, dễ gây mê tín. Thầy Thích Chân Quang cho biết:

"Không phải ai đắc đạo rồi đều có thể làm lợi ích chúng sinh được. Mà có khi họ càng làm càng hại, có khi họ càng giáo hóa chừng nào, thì chúng sinh mang họa chừng nấy."

Vì vậy, người tu cần chọn pháp môn vừa phù hợp căn cơ, vừa toàn diện giúp phát triển cả trí tuệ lẫn đạo đức.

Cứu cánh hiện hữu ngay trong phương tiện

Khi đi cứu trợ, nếu việc quyên góp mờ ám, thì dù cứu cánh là tốt, nhưng phương tiện không trong sáng sẽ khiến việc thiện mất đi giá trị. Nếu một người kinh doanh muốn làm giàu chân chính, họ phải bắt đầu từ việc buôn bán trung thực, không gian dối. Thầy thường dạy:

"Cái cứu cánh nó đã hiện hữu nơi phương tiện dần dần rồi."

Cha mẹ muốn con hiền lành, thì phải dạy con bằng lời lẽ dịu dàng. Người bác sĩ muốn chữa lành bệnh, phải bắt đầu từ sự tận tụy thăm khám. Người muốn đạt cứu cánh an lạc, phải sống từng ngày với tâm từ bi, hỷ xả.

Vậy, đứng trước bất kỳ mục tiêu nào, hãy nhìn vào phương tiện bạn đang dùng. Nếu bạn muốn một đích đến an lành, hạnh phúc, xin hãy chọn cho mình những con đường sạch sẽ, chân chính. Vì như lời thầy dạy, cứu cánh không nằm ở tương lai xa vời, mà nó đang được gieo trồng ngay trong từng bước đi, từng lời nói, từng suy nghĩ của bạn ngày hôm nay.