Chỉ số hạnh phúc của một quốc gia: Việt Nam có thật sự hạnh phúc?

Khi nghe tin Việt Nam đạt chỉ số hạnh phúc thứ nhì thế giới, nhiều người Việt Nam đã ngỡ ngàng tự hỏi: “Tại sao? Mình đâu có thấy hạnh phúc gì mấy?”. Nhưng có lẽ điều quan trọng không phải là tấm huy chương đó, mà là trách nhiệm chúng ta phải thực hiện để xứng đáng với điều ấy.

“Nếu họ nói rằng Việt Nam ta là đất nước đau khổ nhất thế giới thì ta không có gì để nói. Nhưng họ lỡ nói ta là hạnh phúc nhì thế giới rồi, ta phải suy tư và có trách nhiệm với việc bầu chọn này.”

Hạnh phúc không nằm ở con số giàu nghèo

Chỉ số Hành tinh Hạnh phúc mà tổ chức New Economic Fund công bố không tính theo GDP hay độ giàu có. Nó tính theo mức độ hài lòng trong cuộc sống và sự bền vững về môi trường. Vì vậy, những quốc gia giàu hàng đầu thế giới như Mỹ, Úc lại đứng rất xa. Ngược lại, một nước như Nhật Bản, tuy thu nhập bình quân lên tới 4000 đô la mỗi tháng cho mỗi công nhân, nhưng người dân vẫn sống chật vật, chen chúc trong tàu điện ngầm, không dám sắm xe hơi.

Người Việt Nam chúng ta dù chưa giàu, nhưng cái hạnh phúc nằm ở thái độ sống. TT. Thích Chân Quang giảng:

“Ta không đua đòi, ta vui với những điều mình có, ta yêu những việc mình làm chứ không phải ta làm cái việc mình yêu.”

Đạo Phật và tinh thần yêu sự sống

Một trong những lý do đưa Bhutan trở thành quốc gia hạnh phúc nhất là vì người dân hầu hết theo đạo Phật. Đức Phật dạy từ bi và hiền lành, biết yêu thương muôn loài. Chính tinh thần này lan tỏa khiến họ bảo vệ rừng, bảo vệ cây cỏ, và duy trì sự sống của hành tinh. TT. Thích Chân Quang nhấn mạnh:

“Cỏ là những chiến sĩ bảo vệ sự sống của hành tinh này. Cây cũng vậy. Và khi ta yêu quý sự sống, mọi điều khác sẽ trở thành tốt đẹp trong tâm hồn người đó.”

Đạo đức đầu tiên của chúng ta chính là yêu quý sự sống, từ cây cỏ đến động vật, con người. Khi ta hiểu rằng cây lúa hun hút từ không khí chứ không phải từ đất, ta càng trân trọng những gì thiên nhiên ban tặng.

Ba yếu tố làm nên hạnh phúc của người Việt

TT. Thích Chân Quang đúc kết ba yếu tố tạo nên chỉ số hạnh phúc của dân tộc ta:

• Dù nghèo hay giàu, tinh thần chia sẻ rất cao. Trong làng quê, khi hàng xóm đập cửa mượn vài lon gạo lúc nửa đêm, ta vẫn sẵn lòng đưa. Chính tinh thần ấy làm nên hạnh phúc.
• Trong hoạn nạn, tinh thần tương trợ rất cao. Khi miền Trung bị bão lũ, người nghèo cũng gói ghém ít đậu, ít bắp gửi vào động viên đồng bào.
• Ít vọng ngoại, tin tưởng vào nội lực quốc gia. Tự hào về lịch sử hào hùng của dân tộc và lạc quan vào tương lai là nguồn sức mạnh nội sinh.

“Thầy thấy người Việt Nam không kén nghề. Học nghề này bắt làm nghề khác, làm luôn, và vẫn vui vẻ. Còn bên nước ngoài, họ cự nự, nhăn nhó, than thở, thành ra không hạnh phúc.”

Sứ mạng giữ gìn hạnh phúc

Việt Nam được xếp hạng hạnh phúc thứ nhì không phải để khoe với thế giới, mà để chúng ta có trách nhiệm giữ gìn và làm khuôn mẫu. Hạnh phúc đích thực không phải là đua tranh giàu sang, mà là sống hài hòa với thiên nhiên, biết chia sẻ, biết yêu thương.

“Ta có cái trách nhiệm với việc mà ta đạt được cái thứ hạng là một đất nước hạnh phúc thứ nhì của thế giới. Giữ gìn không phải để hơn thua, mà để ta đi tìm một cái khuôn mẫu sống hạnh phúc cho thế giới này noi theo.”

Vậy mỗi chúng ta hôm nay hãy bắt đầu từ những điều nhỏ nhất: trồng thêm một cây xanh, giúp đỡ một người trong lúc khó khăn, sống trọn vẹn với công việc mình đang làm, và luôn tin tưởng vào con đường tương lai của dân tộc. Chính điều đó sẽ giữ cho chỉ số hạnh phúc của Việt Nam luôn ở vị trí cao, và làm rạng danh tinh thần dân tộc trước bạn bè năm châu.