Bạn Đang Niệm Phật Hay Chỉ Đang Kêu Tên Phật?

Bạn có bao giờ tự hỏi: Mình niệm Phật mỗi ngày, nhưng vì sao tâm hồn vẫn chưa thay đổi? Gương mặt vẫn còn nhiều ưu tư? Có lẽ câu trả lời nằm ở chính cách chúng ta niệm Phật. Thầy Thích Chân Quang mở ra một góc nhìn sâu sắc: Niệm Phật không đơn giản chỉ là kêu tên Phật, mà là nhớ Phật, nhớ lời Phật dạy và thực hành chúng trong đời sống.

Niệm Phật là gì? – Nhớ Phật, không chỉ kêu tên

Thầy mở đầu bằng cách cắt nghĩa chữ “niệm” trong chữ Nho. Niệm là nhớ, như hoài niệm là nhớ nhung. Vậy niệm Phật chính là nhớ Phật. Đức Phật dạy sáu phép nhớ:

• Nhớ Phật
• Nhớ Pháp
• Nhớ Tăng
• Nhớ chư thiên
• Nhớ việc bố thí, làm lành, từ thiện
• Nhớ về giới luật

Thầy nói:

Đức Phật dạy tới sáu phép nhớ. Một là nhớ Phật, hai là nhớ Pháp, ba là nhớ Tăng, bốn là nhớ chư thiên. Thứ năm là nhớ việc bố thí, việc làm lành, việc từ thiện. Và thứ sáu là nhớ về giới luật.

Khi nhớ Phật, người mới học chỉ biết kêu tên Phật. Thầy cho rằng đó là cách thấp nhất, nhưng không sai. Tuy nhiên, người tu tập lâu ngày sẽ nhớ Phật bằng cách nhớ giáo lý và thực hành. Nhớ Phật ở cấp độ cao là lúc nào cũng hướng tâm về vô ngã, thân vô thường. Thầy ví dụ:

Với cái người mà tu như thầy, tu như ni sư, không có cái chuyện là sực nhớ Phật cái là lật đật làm này làm kia. Không có. Ví dụ như trình độ của thầy, trình độ của ni sư là từng giờ từng phút là Phật ở trong tâm.

Hai cách nhớ Phật: Kêu tên và thực hành

Có hai cách nhớ Phật. Một là chỉ kêu tên, đơn giản, không cần giáo lý. Hai là nhớ Phật, nhớ lời Phật dạy và thực hành. Thầy cảnh báo về việc chỉ kêu tên mãi:

Cái kêu tên Phật ban đầu thì thấy như ta có một chỗ nắm, ta có một chỗ để an trú tâm nhưng mà thì chính cái tên Phật che hết tâm ta lại.

Khi tâm bị che khuất, ta không còn chỗ để yêu thương, tử tế, giúp đỡ người khác. Phật tử đi chùa lâu nhưng gương mặt không thay đổi là vì tu sai, nhớ Phật sai cách. Ngược lại, người nhớ Phật đúng cách sẽ tỏa ra từ bi, phúc dày lên từng ngày.

Câu chuyện hai người con: Bài học về cách nhớ Phật

Thầy kể chuyện một ông nhà trưởng giả có hai con trai. Người con thứ nhất thương bố bằng cách đứng trước cửa phòng kêu bố từ sáng đến tối, không làm gì khác. Người con thứ hai thương bố bằng cách quản lý cơ nghiệp, làm theo lời bố dạy. Thầy hỏi:

Người nào bố sẽ thương? Người thứ nhất hay người thứ hai? Thứ hai phải không ạ?

Áp dụng vào đạo: chúng ta là đệ tử Phật. Nếu chỉ kêu tên Phật mà không thực hành lời Phật dạy, thì khi chết, Phật sẽ rước ai? Thầy nói:

Thì sau này khi mình chết Phật rước ai? Rước cái người mà kêu tên Phật hay là rước cái người mà thực hành lời Phật dạy?

Người thực hành lời Phật dạy, yêu thương chúng sinh, quán vô ngã – sẽ được Phật đưa đi. Đừng lo lắng.

Tu bao lâu chứng đạo? – Đừng tính thời gian

Nhiều người hỏi tu thiền bao lâu chứng. Thầy trả lời rằng chúng ta không sợ lâu, chỉ sợ tu sai. Kẻ ham chứng, đòi thời hạn là chưa hiểu đạo. Thầy nói:

Chúng tôi chỉ lo tu sai thôi chứ không có sợ lâu. Chúng tôi chỉ mong rằng mình tu cho đúng đường Phật dạy và không bao giờ quan tâm đến thời gian.

Thầy nhắc lại: Phật cũng không hứa kỳ hạn chứng đạo cho ai. Người nào hứa mau chứng là nói dối, đánh vào tham vọng của chúng sinh. Hãy khiêm hạ, biết mình phải tu nhiều kiếp, vậy mới vững bền.

Làm phúc với bậc thánh và chúng sinh

Trên đường tu, làm phúc là điều cần thiết. Có hai cách: với bậc thánh và với chúng sinh. Với bậc thánh, gieo một hưởng muôn nghìn. Với chúng sinh, gieo muôn nghìn hưởng một. Thầy nói:

Gieo với bậc thánh á ta gieo một mà hưởng muôn nghìn. Nhưng mà gieo với chúng sinh gieo muôn nghìn hưởng một.

Ví dụ ông thầy thuốc chữa bệnh cả đời, tâm tốt nhưng phúc rất ít vì bệnh nhân phần đông là người xấu. Đó là nhân quả của việc gieo phúc với chúng sinh. Vì vậy, ta cần xác tín: làm phúc là tích lũy từ nhiều kiếp, không ngại lâu.

Thực hành ngay hôm nay: Niệm Phật bằng cả cuộc đời

Thầy khuyên: hãy lo làm phúc, sống tốt, yêu thương, giúp đỡ, không kể công. Đó chính là niệm Phật đúng nghĩa. Đừng chỉ kêu tên Phật mà quên thực hành. Hãy kiên trì, không tính thời gian, luôn nhớ thân vô thường, tâm vô ngã. Niệm Phật như thế sẽ dẫn ta đến giải thoát.

Hôm nay, khi bắt đầu ngày mới, hãy thử niệm Phật bằng cách: mỗi lần nhớ đến Phật, hãy nhớ đến lời dạy của Ngài, để từ đó nói lời tử tế, giúp người, buông bỏ tham sân. Đó chính là niệm Phật trong từng hơi thở.