Bài Toán Tội Phước: Bạn Đang Giải Đúng Hay Sai?

Chúng ta bất ngờ có mặt trên cuộc đời này, không biết từ đâu đến, không biết sống để làm gì. Hai cái không biết đó chính là vô minh. Vì vô minh nên ta phạm nhiều sai lầm, và sai lầm chắt chồng thành tội lỗi. Bài giảng của Thầy Thích Chân Quang hôm nay mở ra một góc nhìn thật sâu về bài toán tội phước - bài toán mà mỗi người đều phải giải trong suốt một kiếp người.

Chúng ta đến từ đâu và sống để làm gì?

Thầy Thích Chân Quang mở đầu:

Chúng ta bất ngờ có mặt trên cuộc đời này, thực sự thì chúng ta không biết chúng ta từ đâu đến và chúng ta cũng không biết chúng ta sống để làm gì.

Và vì không biết, chúng ta vô minh, phạm sai lầm. Nhưng nếu may mắn gặp được Phật pháp, chúng ta bắt đầu hiểu ra luật nhân quả, hiểu ra luân hồi là vô tận. Lúc đó, chúng ta xác định được mục tiêu sống. Người có trí tuệ sẽ đặt mục tiêu sống là đem lại niềm vui cho người khác, và xa hơn là giác ngộ giải thoát.

Hạng người có trí tuệ và kẻ không có trí tuệ

Bài toán tội phước được giải bởi hai hạng người hoàn toàn khác nhau. Người không có trí tuệ chỉ bận tâm sống sao cho sung sướng: ăn ngon, mặc đẹp, đi du lịch thật xa, tiêu tiền cho sang. Người có trí tuệ thì bận tâm làm sao tạo ra nhiều phước. Thầy Quang nói rõ:

Người không có trí tuệ thì bận tâm nhất là sống làm sao cho sung sướng... Còn cái người có trí tuệ thì bận tâm cái gì? Làm sao mà tạo ra cho nhiều phước.

Nhưng có người vừa muốn sung sướng vừa muốn làm phước - đó là hạng người lơ lửng, lỡ dở. Họ tiến thoái lưỡng nan, khi tạo phước thì tiến, khi hưởng phước thì lui.

Phước có thể biến thành tội: bài toán nhân quả tinh vi

Luật nhân quả cực kỳ phức tạp, không đơn giản như ta nghĩ. Điều tưởng là phước có thể hóa thành tội. Thầy kể:

Nếu mình cho người ta cái số tiền, người ta cầm cái tiền đó người ta mua gạo, mua cơm người ta ăn, người ta được no ấm thì mình có được một chút phước. ... Nếu họ cầm tiền mình xong họ đi mua con dao họ chém người khác thì tiền mình thành tội lập tức.

Tương tự, đắp đường mà chỉ để bọn cướp đi lại thì chỉ tạo tội. Vì vậy, người có trí tuệ nhìn xa, cân nhắc phía sau mọi việc tưởng chừng tốt đẹp. Cái phước ban đầu như sắc đẹp - đẹp quá cũng gây rắc rối, làm động tâm chúng sinh. Người xưa có câu: “Hồng nhan đa truân” là vậy.

Tội phước trong từng ý nghĩ, lời nói

Thầy nhấn mạnh rằng tội phước không chỉ ở hành động mà còn ở những ý nghĩ thầm kín. Có người đến chùa với tâm tốt nhưng khởi ý nghĩ xấu:

Toàn đến đây kiếm ăn không. Mình khởi câu đó mình chẳng nói ra miệng cũng chẳng ai biết, nhưng mà ý nghĩa đúng hay sai? Sai. Ý nghĩa đó là tội hay phước? Tội.

Tội ấy rớt vào tâm, nếu không sám hối sẽ trổi lên sau này, gây bệnh tật, tâm thần. Tội phước còn nằm trong lời nói: thấy người ta lấp ổ gà mà mình chê “đạo đức giả” thì sau này mình muốn làm việc thiện sẽ gặp chướng ngại. Vậy nên, hãy thận trọng với từng ý nghĩ, lời nói.

Đôi mắt tiết lộ phước tội của một đời

Thầy có một kinh nghiệm thú vị: nhìn vào đôi mắt có thể biết người giàu hay nghèo, có phước hay không.

Nhìn cái ánh mắt người ta thấy trong ánh mắt nó đầy tình cảm, đầy cái sự thân thiện... biết chắc người này giàu. Còn ánh mắt có cái sắc, cái bén, cái dữ thì yên tâm rằng cái họa người này sắp tới rồi.

Đôi mắt là cửa sổ tâm hồn, là bức tranh nhân quả của mỗi người. Vì vậy, hãy tập sống thân thiện, gửi ánh mắt thiện cảm đến mọi người để tích phước cho hiện tại và tương lai.

Ăn cơm chùa: mắc nợ Phật là phước hay tội?

Nhiều người e ngại không dám ăn cơm chùa vì sợ mắc nợ. Thầy cười và giải thích:

Ăn cơm chùa là cơm của Phật. Mình ăn một bữa cơm của Phật thì mình mắc nợ Phật. Mà mắc nợ Phật thì phải trả bằng cách tu giỏi. Cứ mắc nợ Phật và lo tu thì rất tốt. Nhưng sợ mắc nợ Phật mà không chịu tu thì tội chịu không nổi.

Vậy nên, đừng ngần ngại ăn cơm chùa, nhưng phải biết ơn và tinh tấn tu hành. Như thế, mắc nợ Phật là một phước lớn.

Bài toán tội phước không dễ giải. Nhưng nếu mỗi ngày ta sống tỉnh thức, cân nhắc từng việc làm, lời nói, ý nghĩ - ta sẽ dần đi đúng con đường. Khi chấm dứt đời người, ta sẽ được điểm cao như thầy nói: Ta sẽ không được 10 điểm tròn đâu, nhưng ít nhất ta không được tám chín điểm. Mà được tám chín điểm trong suốt cuộc đời mình rồi thì chắc chắn đời sau là vinh quang. Hãy bắt đầu ngay từ hôm nay: soi xét tâm mình, chọn mục tiêu sống để tạo phước, và giải bài toán tội phước một cách trọn vẹn.