← Tất cả bài viết

23 tháng 8, 2026

Bài học 'thích' và 'thương' cho con trước khi quá muộn

Trẻ nhận thông tin về giới tính rất sớm từ sách báo, bạn bè. Cha mẹ phải có phương pháp giáo dục đúng để con tránh lệch lạc, giữ mình trong sạch và biết phân biệt thích với thương.

giáo dục giới tính
giáo dục giới tínhtình yêulòng yêu nướcPhật giáo

Ừm, bạn có từng nghe đứa con 6 tuổi của mình thủ thỉ: "Mẹ ơi, con yêu bạn Hoa lắm!"? Đừng vội cười. Thầy Thích Chân Quang kể rằng trong khóa học hè, các thầy cô đã tìm thấy những bài viết "rất là thật lòng" của các em nhỏ mới 6 tuổi đã nói về tình yêu "vanh vách, còn giỏi hơn quý thầy quý cô". Con trẻ của chúng ta lớn nhanh hơn chúng ta nghĩ. Và nếu cha mẹ không nói trước, con sẽ nghe từ những nguồn lệch lạc khác.

Vì sao cha mẹ không thể né tránh chuyện giới tính?

Thật ra, rất nhiều cha mẹ ngại nói chuyện giới tính với con. Nhưng chính sự ngại ngùng đó lại mở đường cho những thông tin sai lầm. Thầy Chân Quang thẳng thắn chỉ ra:

Thật ra cha mẹ thì rất là ngại nói chuyện giới tính với trẻ, nhưng mà qua sách báo, qua phim ảnh, qua bạn bè, trẻ nó bị nhận những cái thông tin về giới tính, về tình dục rất là sớm mà cha mẹ không hề hay biết.

Hậu quả là những đứa trẻ vị thành niên có thể bí mật sinh hoạt giới tính, dẫn đến có bầu, bị bắt vào tù, hay rơi vào những "băng nhóm" bồ bịch phá hoại đời người khác ngay từ khi còn đi học. Thầy còn cảnh báo: cái chuyện trai gái bày bạ thôi cũng có thể khiến người ta đọa vào địa ngục hay súc sinh, không chừng được.

Nói chuyện "người lớn" từ năm 10 tuổi

Thầy dạy rằng cha mẹ phải chuẩn bị phương pháp để nói với con về giới tính ngay từ khi con bước qua 10 tuổi. Đừng để con chỉ biết rồi tự khám phá. Thầy nói:

Người cha mẹ phải chuẩn bị cái phương pháp để nói chuyện với con cái mình về vấn đề giới tính khi bắt đầu nó qua khỏi 10 tuổi là bắt đầu nói từ.

Lúc đó, con sẽ thắc mắc: "Ba mẹ đẻ con là sao? Con ở đâu ra?" Nếu cha mẹ trả lời khỏa lấp, con sẽ tìm câu trả lời từ những nguồn sai lầm. Vì vậy, phải nói rõ ràng về luật pháp quốc gia, đạo đức truyền thống, tiêu chuẩn sinh lý, quan điểm đạo Phật, cùng những phương pháp tập luyện để con làm chủ bản thân, không bị lợi dụng và giữ mình trong sạch.

Thích hay thương? Phải dạy cho con từ sớm

Đây là bài học quan trọng nhất mà cha mẹ có thể truyền đạt cho con. Thầy Chân Quang chỉ ra sự khác biệt:

Thích á là hoàn toàn là cái cảm tính ích kỷ. Thấy người nào mà hình dáng thấy hợp nhãn, đẹp, có chút tài, có cái chút gì dễ thương, mình thích và muốn chiếm hữu, muốn được kết bạn hoặc là cặp bồ. Còn thương là một điều khác hẳn. Thương là có trách nhiệm, có hy sinh, có đắng đo, có suy nghĩ, có trước sau.

Vì thế, khi một người con trai nói "Anh yêu em", Thầy khuyên các cô gái đừng bao giờ tin. Đó chỉ là thích của ham muốn cảm tính. Cha mẹ nên ngồi hỏi con thân tình: "Trong lớp con có cô nào dễ thương?" để con tâm sự, rồi nhẹ nhàng phân tích rằng đó chỉ là thích vô trách nhiệm, tạm bợ. Hãy dạy con tập trung học hành, tu tập, đi chùa, làm từ thiện. Và bảo con: "Con sẽ thích khoảng 10.000 cô gái. Đến khi nào con thương thật sự, mẹ sẽ cho con biết."

Lòng yêu nước – gốc rễ của nhân cách

Thầy đặc biệt nhấn mạnh lòng yêu nước là điều cần dạy con trước tiên. Thầy nói:

Đứa trẻ mà nó không có lòng yêu nước, ta sẽ thấy nó phát triển lung tung, méo mó và không định hướng được. Còn đứa trẻ mà nó có lòng yêu nước rồi bỗng nhiên nhân cách nó chẩn lại liền, nó đứng lại liền, nó định hướng vững vàng liền.

Muốn con yêu nước, cha mẹ phải yêu nước trước. Hãy đọc tài liệu lịch sử, kể cho con nghe về Lê Lợi, Hai Bà Trưng, về những anh hùng đã hy sinh thầm lặng để giữ non sông. Trên đường chở con đi học, chỉ vào con đường mang tên Lê Lợi và kể lại câu chuyện nghĩa binh Lam Sơn. Đó là cách nuôi dưỡng tình yêu quê hương trong tâm hồn trẻ.

Nếu con đi du học, hãy dặn con hai điều

Giữa thời đại hội nhập, nhiều gia đình cho con đi du học. Thầy Chân Quang khuyên:

Điều thứ nhất, mỗi ngày con phải nuôi dưỡng ấp ủ phát triển lòng yêu nước của con... Điều thứ hai, dù sống giữa cái lối sống của Tây Phương như thế nào, con phải giữ cái văn hóa Việt Nam chặt chẽ, không chạy theo, không đua đòi, không theo đuôi họ.

Đừng để con trở thành "người khác" khi về nước, hay tệ hơn là bị kẻ xấu lợi dụng làm tình báo. Sức đề kháng của con chính là lòng yêu nước và văn hóa Việt Nam sâu đậm.

Hãy bắt đầu từ hôm nay

Việc dạy con không khó, nhưng cần lòng quyết tâm. Cha mẹ hãy tự mình tu tập trước, đọc sách, dạy con bằng chính đời sống trong sạch của mình. Đưa con đến chùa, cho con nghe giáo lý, gặp chư tăng ni để con nhìn thấy đời sống thánh thiện và khắc sâu vào tiềm thức. Hãy nói chuyện với con hôm nay, đừng đợi đến khi sự việc đã vỡ lỡ.

Vì con trẻ của chúng ta, hãy làm người cha, người mẹ thức tỉnh.

Bài viết liên quan