Bậc trí xây hoàn đảo: Câu chuyện về kẻ 'ngu' nhất chứng A La Hán

Bạn có bao giờ cảm thấy bế tắc, tự nghĩ “mình không thể tu được”? Nếu có, hãy nghe câu chuyện về Châu Lợi Bàn Đặc - người được mệnh danh là “ngu nhất” trong tăng đoàn nhưng lại thành bậc Thánh.

Kẻ “ngu dốt” trong mắt người đời

Châu Lợi Bàn Đặc xuất gia với ý nguyện giải thoát, nhưng chỉ học một bài kệ mà không nhớ nổi. Người anh khuyên ông về nhà lo công đức thế gian. Ông đau khổ định buông xuôi.

Nhưng Đức Phật đã dắt ông lại, nói: “Ta chưa kêu con bỏ về...” và trao cho ông một tấm khăn.

Tấm khăn thần thông và lời dạy “tẩy sạch dơ bẩn”

Đức Phật bảo ông lau mặt và luôn nói “tẩy sạch dơ bẩn”. Lạ thay, tấm khăn càng lau càng dơ nhanh. Nhìn tấm khăn đen kịt, ông chợt quán thấy thân mình cũng bất tịnh như vậy.

“Khi ngài nhìn cái khăn nó dơ thì ngài nghiệm ra rằng cái thân thể con người rất là dơ.”

Ngay lúc đó, ông buông xả, nhập định liền. Sự quán thân vô thường, bất tịnh đã mở cửa giải thoát cho ông.

Dơ của thân là chuyện nhỏ, dơ của tâm mới đáng kể

Đức Phật phân thân đến chỉ dạy thêm:

“Cái dơ của thân vẫn là một chuyện nhỏ, mà cái dơ của tâm mới là đáng kể. Chính là những cái tham lam, hận thù, ích kỷ, gian dối, hiểu lầm, suy nghĩ sai, vô minh, đó mới chính là những cái dơ bẩn của tâm mà ta phải tẩy sạch.”

Ta có thể dễ dàng rửa tay, nhưng làm sao để “rửa” sạch sự tham lam và giận dữ? Hãy bắt đầu bằng việc quan sát tâm mình trong mỗi lời nói, hành động.

Nghiệp quả từ sự khinh người

Kiếp trước, Châu Lợi Bàn Đặc từng là một vị tăng tu giỏi nhưng cười nhạo huynh đệ kém hơn mình. Chính sự tự cao và thiếu lòng thương ấy đã dẫn đến quả báo “ngu dốt” kiếp này.

“Khi ta chê ai, chỉ bởi vì thứ nhất là ta tự cao, thứ hai là ta không thương cái người kém hơn mình.”

Vậy khi mở miệng chê bai ai, ta nên nhớ ta đang tạo nghiệp. Sửa đổi hai điều này là tu học ngay trước mắt.

Siêng năng không dừng nghĩ - Xây hòn đảo của bậc trí

Đức Phật khen Châu Lợi Bàn Đặc:

“Siêng năng không dừng nghĩ, tự điều phục lấy mình. Bậc trí xây hoàn đảo, nước lục không tràn qua.”

Hòn đảo là tâm tỉnh thức, tự tại, không bị nhấn chìm bởi “nước lũ” phiền não và cám dỗ. Để xây được hòn đảo ấy, ta cần sự kiên trì nuôi dưỡng thiện căn. Đừng để một chút khó khăn mà thối chí.

“Người nào gặp trở ngại mà vẫn kiên cường chịu đựng để bước tới tu hành thì công đức gốc rất lớn.”

Bạn có thể không giỏi như người khác, nhưng chỉ cần giữ vững chí nguyện, mỗi ngày tẩy sạch tâm mình, bạn sẽ đạt đến chính mình.