Vị sư cải tạo và nỗi ám ảnh cái gọi là sinh lý

Buổi chiều năm ấy, gió lùa mát rượi qua xóm nhỏ, mang theo tiếng rao bán kẹo lạc xa xa. Thầy Thích Chân Quang lúc còn nhỏ, ngồi ngoan ngoãn trên chiếc ghế tre, hai bàn tay đặt lên đầu gối, ánh mắt chăm chú nhìn người đàn ông trung niên vừa từ trại cải tạo về. Khói thuốc lam nhẹ quyện giữa sân, không khí tĩnh lặng chỉ bị xé tan bởi tiếng côn trùng kêu rả rích.

Vị khách là một anh sĩ quan ngày trước làm việc trong phi trường, sau giải phóng đi học tập cải tạo mấy năm mới về. Lúc gặp thầy, ảnh vẫn chưa vợ, dáng dấp còn vương nét từng trải. Thầy vốn là đứa trẻ ngoan, thấy người lớn là lễ phép lắng nghe, nên ảnh ngồi kể chuyện đời, thầy cứ im lặng tiếp thu.

Ảnh kể lể về lịch trình sinh hoạt xưa: sáng đi làm, chiều tập luyện, tối đọc sách. Nhưng đến đoạn cuối tuần, ảnh thả giọng nhẹ nhàng như chuyện ai cũng phải thế, kể rằng cứ cuối tuần là ảnh đi “giải quyết sinh lý”. Tiếng ấy khẽ rơi giữa sân, thầy nhỏ giật mình trong lòng nhưng không lộ nét mặt, vì từ nhỏ thầy đã đọc sách Phật, thấy nhiều người không hề có cái vẻ bức xúc ấy.

Về sau, thầy vẫn nhớ câu nói đó, mang nó vào tâm để cân nhắc. Một buổi tối thầy ngồi một mình dưới đèn, lần giở kinh điển, tự hỏi:

“Sao ảnh bảo đi giải quyết sinh lý như chuyện ăn uống? Phật dạy cấm dâm dục mà người ta vẫn sống, chẳng lẽ đó thật sự là bản năng sinh tử?”

Thầy bèn hỏi một vị sư lớn tuổi:

“Bạch thầy, có người bảo dâm dục là bản năng, không có là chết, có thật vậy không?”

Vị sư lắc đầu:

“Không phải. Đức Phật cấm mà ai vượt qua được thì đắc đạo. Nó chỉ là bẫy tạo hóa gài vào người, chứ không phải sống chết như thở hay ăn.”

Thầy thầm nghĩ, ảnh sĩ quan kia nói nhẹ nhàng vì tưởng ai cũng thế, nhưng thật ra cái gọi là “sinh lý” chỉ là hệ thần kinh nơi bộ phận sinh dục hoạt động quá mạnh, khiến người ta tưởng là không có không được. Điểm nút nhận ra là khi thầy lớn lên, học luật, thấy Phật quy định tỳ kheo không được chạm thân nữ từ cổ trở xuống, khắc khe thế mà vẫn có người tu đắc quả. Như vậy, dâm dục không phải bản năng sinh tử.

Từ đó, thầy Quang mang câu chuyện anh sĩ quan để phân tích trong pháp thoại: người đời gọi là “bản năng” chỉ vì nó quá mạnh, chứ nếu là bản năng thật thì cấm là chết liền. Ông sĩ quan kia về sau chìm trong nếp sống thường tình, còn thầy thì giữ lòng thanh tịnh, lấy đó làm bài học cảnh tỉnh hàng đệ tử.

Cuộc đời anh sĩ quan không ai rõ tiếp diễn ra sao, nhưng cái câu “đi giải quyết sinh lý” đã khắc vào não thầy, thành minh chứng cho thấy sự lầm tưởng của thế gian về ái dục, và giúp thầy xây dựng đường lối tu nghiêm túc cho mình cùng tăng đoàn về sau.

Ý nghĩa câu chuyện

Dâm dục không phải bản năng sinh tử bắt buộc phải thỏa mãn, mà chỉ là bẫy tạo hóa với hệ thần kinh khoái cảm mạnh. Người tu cần nhận diện rõ để không bị lừa bởi quan niệm đời thường, từ đó dứt bỏ được ái dục mà không sợ “chết” như lầm tưởng.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang