Trước lễ hội chọi trâu

Sân đất đỏ bụi mù, tiếng người hò hét vang lọng. Hai con trâu húc nhau lốp bốp, máu me vương tùm lum. Gió mang mùi rơm và máu tươi. Đám đông quanh sân chen chúc, mắt sáng rực.

“Đấu đi, con nào thắng ăn tiền!”

Một gã đứng cạnh anh hét giữa tiếng trống.

Anh đứng ngoài rào, nhìn cảnh ấy. Trước mặt là trâu thắng gục, trâu thua nằm chềnh kềnh. Người ta khiêng ra, dao sáng loáng, thịt bày bán. Anh nghĩ: “Mình nên khởi ý gì đây?”

Có kẻ thì thầm:

“Không biết có cá độ không, chọn con nào thắng.”

Kẻ khác bảo:

“Thịt trâu chọi khỏe, mua về ăn bổ lắm.”

Anh lắc đầu. Rồi anh tự hỏi lòng: “Mình thấy gì?” Anh khởi ý thứ ba:

“Văn hóa này đẹp sao? Chỉ tăng hung dữ cho trẻ. Cầu đừng có lễ hội kiểu này.”

Một bác bên cạnh gật:

“Đúng, dạy trẻ thói đánh nhau.”

Anh lại nghĩ sâu: “Kiếp trước hai con trâu này là ai mà thành trâu chọi? Chắc ông tổ chức kiếp sau cũng vào chuồng húc nhau thôi.” Rồi anh chợt tác ý thứ năm, lòng mềm lại:

“Mong giáo lý Phật bao trùm thế gian, trâu hết nghiệp sát, người hết đấu đá. Ta niệm Phật cầu cho hai con hết nghiệp.”

Anh đứng lặng, miệng nhẩm Phật hiệu, rồi quay đi. Gió lạnh thổi qua, lòng nhẹ nhõm.

Điểm nút: giữa đám đông say sưa, anh chọn ý nghĩ từ bi và nhân quả, vẽ lại tâm hồn mình bằng tác ý cao thượng.

Về sau mỗi lần gặp cảnh trái đạo lý, anh đều tập khởi ý nghĩ thứ năm ấy. Tâm anh bình an, gương mặt tươi dần giữa cuộc đời đầy tranh đấu.

Ý nghĩa câu chuyện

Gặp sự việc, ta sáng tạo ý nghĩ. Ý nghĩ thấp thì tham lam, hung dữ; ý nghĩ cao là thấy nhân quả, khởi từ bi. Như Lý Tác Ý tùy trí tuệ mà khác, nhưng hướng thiện mới đẹp tâm hồn.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang