Sống Một Mình Như Voi Rừng

Khu rừng vắng lặng, chỉ có tiếng gió thổi qua tán lá và tiếng chim hót lảnh lót. Giữa khoảng trống, một vị sa môn ngồi dưới gốc cây, mắt nhìn vào khoảng không, tâm an tịnh. Đó là Đức Phật, sau khi rời khỏi thành Câu Thiệm Di, nơi hai nhóm tỳ kheo đang tranh cãi gay gắt về giới luật, đến mức không ai chịu nghe ai. Ngài đã khuyên can, nhưng họ vẫn cố chấp. Cuối cùng, Ngài lặng lẽ bỏ đi, vào rừng sâu an cư ba tháng.

Ở thành Câu Thiệm Di, các cư sĩ biết chuyện, họ tức giận trước sự ương bướng của các thầy. Họ nói:

“Các thầy đã làm Thế Tôn phải bỏ đi. Chúng tôi sẽ không cúng dường các thầy nữa!”

Họ giữ đúng lời. Các thầy tỳ kheo đi khất thực, không ai cúng dường. Bụng đói cồn cào, không khí tranh cãi cũng lắng dần. Họ bắt đầu thấy lỗi lầm của mình, nhưng đã quá muộn.

Trong rừng, Đức Phật sống thanh tịnh. Một con voi chúa và một con khỉ chúa, cảm nhận được sự hiện diện của bậc giác ngộ, đã tìm đến hầu hạ Ngài. Con voi dùng vòi quét lá khô, mang nước uống. Con khỉ hái trái cây dâng cúng. Chúng sống bên Ngài trong suốt ba tháng, không tranh cãi, không phiền não.

Khi mùa an cư kết thúc, ngài A Nan tìm đến khu rừng, đảnh lễ Phật và kể lại chuyện các thầy tỳ kheo đã hối hận, muốn xin Ngài trở về. Đức Phật nhìn quanh, thấy con voi và con khỉ đang đứng lặng lẽ, ánh mắt như lưu luyến. Ngài nói với A Nan:

“Này A Nan, ngươi thấy không? Sống một mình trong rừng, ta vẫn có bạn đồng hành là voi và khỉ. Chúng không tranh cãi, không làm ta phiền lòng. Còn giữa đám đông, nếu không có bạn tốt, thì thà sống một mình còn hơn.”

Ngài A Nan cúi đầu, hiểu ý. Đức Phật lại nói:

“Nếu được bạn hiền trí cùng sống, tu hạnh lành, thì hãy vui vẻ mà sống chung. Nhưng nếu không có bạn hiền trí, thà sống một mình như vua bỏ nước, như voi rừng một cõi. Sống một mình, tâm thanh thản, không phải đề phòng, không phải nghi ngờ. Còn sống với kẻ ngu, lúc nào cũng phải cảnh giác, không thể tu tập.”

Ngài dừng lại, nhìn xa xăm:

“Vậy nên, các thầy hãy khéo chọn bạn mà sống. Nếu không có bạn tốt, thà ở một mình còn hơn kết bạn với kẻ ngu, để tâm được an tịnh, như loài voi rừng sống một mình giữa đại ngàn.”

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện nhắc nhở chúng ta về tầm quan trọng của việc chọn bạn mà chơi. Bạn tốt giúp ta tiến bộ trên đường tu, còn bạn xấu kéo ta vào bãi lầy. Nếu không có bạn tốt, thà sống một mình còn hơn để tâm bị nhiễm ô. Sống một mình giúp ta giữ được sự thanh thản, tập trung tu tập, như loài voi rừng một mình giữa núi rừng.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang