Quyền Uy Và Tình Thương Trong Khóa Hè

Sáng sớm tại sân chùa, nắng mới bắt đầu len lỏi qua những tán cây cổ thụ. Hàng trăm em nhỏ trong bộ đồng phục xanh dương đang xếp hàng chờ ăn sáng. Không khí ồn ào, náo nhiệt với tiếng cười đùa, tiếng gọi nhau í ới. Giữa đám đông ấy, một cậu thanh niên khoảng hai mươi tuổi, đeo băng đỏ "Huynh Trưởng", đang đứng khoanh tay, mặt hầm hầm.

Trước mặt cậu là một em bé chừng bảy tuổi, mắt tròn xoe, môi mím chặt vì sợ hãi. Em vừa lỡ làm rơi bát cháo xuống đất, bắn tung tóe lên áo trắng của mình. Cậu Huynh Trưởng quát lớn, giọng the thé:

"Mày làm cái gì đấy? Sao mà vô ý vô tứ thế hả? Đi dọn dẹp ngay!"

Em bé giật mình, nước mắt lưng tròng, chân tay run rẩy không dám nhúc nhích. Cảnh tượng ấy lọt vào mắt Thượng tọa Thích Chân Quang, người đang ngồi quan sát từ xa. Thầy lập tức bước tới, không khí bỗng chốc trở nên căng thẳng.

Thầy dừng lại trước mặt cậu Huynh Trưởng, ánh mắt nghiêm nghị nhưng không giận dữ. Thầy hỏi nhỏ, đủ để cậu nghe thấy:

"Con có quyền la hét như vậy không?"

Cậu thanh niên ấp úng, mặt tái mét:

"Dạ... dạ thưa thầy, con chỉ muốn dạy cho em nó ngoan, để em nó biết giữ gìn vệ sinh ạ."

Thầy lắc đầu, giọng điệu đanh thép nhưng đầy tình thương:

"Không được phép. Con chỉ có quyền thuyết phục các em thôi. Đừng dùng uy, đừng dùng sự dữ dằn. Tại sao? Vì con đang vô tình truyền cái dữ vào tâm hồn non nớt của đứa trẻ. Sau này, nó lớn lên, nó sẽ đối xử với người khác cũng hung hăng như vậy. Nhiệm vụ của con là dạy chúng biết yêu thương, để chúng nhận ra rằng chúng được yêu thương, và vì thế chúng ngoan ngoãn."

Thầy quay sang em bé, cúi xuống lau vết cháo trên áo em, nhẹ nhàng nói:

"Không sao đâu con. Lần sau cẩn thận hơn nhé. Đi rửa tay sạch sẽ rồi ăn lại nha."

Em bé gật đầu, nở một nụ cười e lệ rồi chạy đi. Thầy quay lại nhìn cậu Huynh Trưởng, tiếp tục giảng giải:

"Hãy nhớ kỹ điều này: Chỉ có bố mẹ mới có quyền la mắng con cái. Vì sao? Vì bố mẹ đã đẻ ra con, nuôi con khôn lớn, công ơn ấy trời biển. Còn con? Con chỉ gặp các em vài ngày trong khóa tu. Con không nuôi nấng, không sinh thành. Vậy thì lấy tư cách gì để ra oai? Đó là không phải phép, không được quyền."

Cậu thanh niên cúi gằm mặt, hai bàn tay nắm chặt lại, cảm thấy hổ thẹn dâng trào. Thầy tiếp lời, nhấn mạnh trách nhiệm bảo vệ:

"Hơn nữa, các em là vàng là ngọc mà phụ huynh giao phó cho chúng ta. Chúng ta phải bảo vệ chúng cả ngày lẫn đêm. Đêm đến, huynh trưởng phải thức canh, dắt các em đi vệ sinh, đảm bảo an toàn tuyệt đối. Đừng để xảy ra bất kỳ chuyện gì đáng tiếc. Muốn làm tốt, phải tập huấn kỹ lưỡng, từ miếng ăn, giấc ngủ đến cách cư xử."

Khoảnh khắc ấy, cậu Huynh Trưởng hiểu rằng, lãnh đạo không phải là thống trị, mà là phục vụ và yêu thương. Sự trừng phạt chỉ tạo ra nỗi sợ, còn tình thương mới khơi dậy sự tự giác và lòng biết ơn.

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện nêu bật nguyên tắc ứng xử trong giáo dục và quản lý thiếu nhi: Người hướng dẫn (huynh trưởng) không có quyền uy tuyệt đối như cha mẹ, do đó không được phép sử dụng sự đe dọa hay quát mắng. Thay vào đó, họ phải dùng tình thương, sự thuyết phục và tinh thần trách nhiệm cao độ để bảo vệ, chăm sóc và hướng dẫn các em. Đây là bài học về sự khiêm tốn, lòng từ bi và đạo đức nghề nghiệp trong công tác xã hội và tôn giáo.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang