Người đàn ông đốt nhà người yêu cũ

Chiều tà buông xuống, những tia nắng cuối ngày nhuộm vàng căn phòng trọ nhỏ. Người đàn ông ngồi bên chiếc bàn gỗ cũ kỹ, tay run run cầm tờ báo, nhưng mắt chẳng nhìn vào chữ nào. Trong lòng anh ta, một cơn bão đang cuộn lên, dữ dội và không ngừng.

Anh và cô ấy đã từng sống với nhau, không hôn thú, không ràng buộc pháp lý. Chỉ là hai con người đến với nhau bằng tình cảm, rồi cũng bằng tình cảm mà chia tay. Một lần cãi vã, cô ấy nói: “Anh đừng đến đây nữa, tôi không muốn gặp mặt anh!”. Anh giận dữ, xách đồ đạc bỏ đi, miệng lẩm bẩm: “Tôi cũng chẳng cần cô!”. Nhưng ba ngày sau, nỗi nhớ và sự tự ái bắt đầu giày vò. Bạn bè hỏi: “Sao, bị đá rồi hả?”. Câu nói ấy như một nhát dao cứa vào lòng tự trọng của anh.

Anh quay lại, cố gắng nói những lời ngọt ngào, nhưng cô ấy vẫn lạnh lùng. Cô làm ra vẻ chảnh, thử thách lòng kiên nhẫn của anh. Anh lại bỏ về, rồi lại quay lại, lòng dằn xé giữa danh dự và khao khát hơi ấm. Một người bạn thấy anh vật vã, khuyên: “Thôi bỏ đi, mệt mỏi lắm!”. Anh gắt lên: “Mày biết gì? Tao không thể chịu được cảnh nó coi thường tao!”. Nhưng trong thâm tâm, anh biết mình đang tự làm khổ mình, đầu óc quay cuồng, không lối thoát.

Rồi một đêm, sau nhiều ngày dằn vặt, anh quyết định hành động. Anh canh đến giờ ngủ, biết rõ đường đi lối lại trong căn nhà của cô. Anh đổ xăng vào một cái can, châm lửa, rồi ném vào căn phòng nơi cô và con nhỏ đang ngủ. Ngọn lửa bùng lên, tiếng la hét vang vọng trong đêm. Anh đứng nhìn, lòng không chút áy náy, chỉ có một cảm giác kỳ lạ: vừa hả hê, vừa trống rỗng.

Kết quả, cô ấy và đứa trẻ chết trong đám cháy. Anh bị bắt và lĩnh án tù chung thân. Trong phòng giam, anh ngồi thu mình, nhìn qua song sắt, nhận ra rằng chính sự giằng xé nội tâm, cái tự ái và lòng ích kỷ đã đẩy anh đến hành động tàn độc ấy. Anh đã làm khổ người, nhưng trước đó, anh đã làm khổ mình không biết bao nhiêu lần.

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện cho thấy lời Phật dạy: “Không làm khổ mình, không làm khổ người” là một chân lý sâu sắc. Khi ta làm khổ người khác, thực ra ta đã tự làm khổ mình từ trước, qua những dằn vặt, tự ái và ích kỷ. Để tránh tạo nghiệp ác, ta cần nhận ra và kiểm soát tâm mình ngay từ những ý niệm nhỏ nhất.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang