Mười hai nghìn đồng tiền nước ngoài và chiếc túi xa xỉ

Giữa một buổi làm việc bận rộn, căn phòng của người đàn ông giàu có đầy những tiếng giấy tờ lật mở và bước chân ra vào. Ông đang cúi xem công việc thì chiếc điện thoại bên cạnh rung lên. Vừa nhìn thấy người gọi, đôi mắt đang căng thẳng của ông lập tức sáng lên. Ông gác công việc lại và nhận cuộc gọi.

Người phụ nữ ông thương đang đứng trong một cửa hàng sang trọng. Chung quanh cô là những chiếc túi được bày ngay ngắn dưới ánh đèn. Cô đã để ý một chiếc túi có giá mười hai nghìn đồng tiền nước ngoài. Đó là số tiền rất lớn, nhưng cô tin rằng chỉ cần mình thích, ông sẽ không nỡ từ chối.

Người đàn ông vốn quen bày tỏ tình thương bằng cách chiều theo mong muốn của cô. Với ông, chỉ cần người mình thương vui là đủ. Ông ít khi dừng lại để nghĩ món đồ ấy có thật sự cần thiết không, số tiền bỏ ra có quá lãng phí không, hay sự chiều chuộng đó sẽ tạo thành một thói quen không tốt cho cả hai.

Qua điện thoại, giọng cô vang lên đầy mong đợi:

“Anh à, em đang đứng trong cửa hàng. Em thấy một chiếc túi rất đẹp.”

Ông tựa lưng vào ghế, mỉm cười:

“Em thích thì xem đi. Chiếc đó giá bao nhiêu?”

“Mười hai nghìn đồng tiền nước ngoài. Em mua được không anh?”

Con số ấy không nhỏ, nhưng ông gần như không đắn đo. Ông chỉ nghĩ đến vẻ vui mừng của cô khi cầm chiếc túi trên tay. Tình thương trong ông lập tức biến thành sự chấp thuận:

“Thôi, mua đi em.”

Ở đầu dây bên kia, cô vui vẻ cảm ơn. Cuộc gọi kết thúc rất nhanh. Ông đặt điện thoại xuống, tiếp tục công việc như thể vừa đồng ý mua một món đồ bình thường. Ông có tiền, nên cảm thấy mình đủ khả năng đáp ứng. Còn cô được chiều, nên cũng không thấy cần phải cân nhắc.

Nhưng sự việc ấy không thật sự vô hại. Một chiếc túi đắt đỏ chỉ để mang ra ngoài có thể bị mất, bị giật hoặc nhanh chóng trở thành món đồ cũ. Số tiền rất lớn ấy không tạo thêm phước lành cho người mua lẫn người nhận. Người đàn ông tiêu tiền vì muốn chiều lòng, còn người phụ nữ dần quen với việc thỏa mãn những mong muốn xa xỉ.

Sau đó, người đàn ông có dịp đến chùa nghe pháp. Trong không gian thanh tịnh, ông được nhắc rằng tình thương không chỉ là làm cho người mình thương vui trong chốc lát. Thương đúng nghĩa là giúp người ấy trở nên tốt hơn, biết tiết chế, biết trân trọng phước và biết dùng tài sản vào những việc có ích.

Ông ngồi lặng, nhớ lại những lần mình dễ dàng gật đầu trước các món đồ đắt tiền. Ông từng nghĩ từ chối là thiếu yêu thương, khuyên ngăn sẽ làm người kia buồn. Nhưng lúc ấy ông chợt hiểu: chiều theo một mong muốn phí phạm không phải lúc nào cũng là thương. Đôi khi chính sự chiều chuộng ấy khiến cả hai cùng hao tổn phước.

Đó là bước ngoặt trong cách ông nhìn tình cảm. Ông không trở nên lạnh lùng, cũng không tiếc tiền với người mình thương. Ông chỉ bắt đầu tự hỏi trước mỗi sự cho đi: Việc này có giúp cô ấy tốt hơn không? Số tiền này có thể được dùng vào điều ý nghĩa hơn không?

Một lần khác, điện thoại lại rung khi ông đang bận. Vẫn giọng nói quen thuộc, vẫn sự háo hức từ cửa hàng:

“Anh à, em lại thấy một chiếc túi đẹp. Em thích lắm.”

Ông không gắt gỏng. Giọng ông vẫn dịu dàng:

“Chiếc túi đó có thật sự cần không em?”

“Em thấy nó đẹp. Anh có tiền mà, mua chắc cũng không sao đâu.”

Ông im lặng một thoáng. Đây chính là lúc tình thương bị thử thách. Nếu chỉ muốn cô vui ngay, ông có thể gật đầu như trước. Nhưng nếu muốn điều tốt lâu dài cho cô, ông phải đủ bản lĩnh cưỡng lại mong muốn ấy mà vẫn giữ được sự nhã nhặn.

“Anh có tiền, không phải là không có,” ông nói chậm rãi. “Nhưng mình dùng mười hai nghìn đồng tiền nước ngoài cho một chiếc túi thì phí quá em ạ.”

Cô hơi hụt hẫng:

“Vậy anh không muốn mua cho em sao?”

Ông không để câu hỏi ấy biến thành sự trách móc. Ông nhẹ nhàng giải thích:

“Không phải anh không thương em. Chính vì thương nên anh muốn mình dùng số tiền ấy vào việc tốt hơn. Chiếc túi mang ra ngoài, lỡ bị giật mất thì uổng biết bao.”

“Vậy anh muốn dùng tiền đó làm gì?”

“Mình có thể đem làm từ thiện, giúp người khó khăn hoặc cúng dường. Số tiền ấy sẽ tạo được nhiều điều tốt, em cũng có thêm phước. Như vậy chẳng quý hơn một chiếc túi sao?”

Người phụ nữ không trả lời ngay. Niềm vui mua sắm vừa rồi đã chùng xuống, nhưng lời ông không có vẻ keo kiệt hay áp đặt. Ông vẫn thương cô, vẫn nói bằng giọng ân cần, chỉ là không còn xem việc đáp ứng mọi ý thích là thước đo của tình yêu.

Người đàn ông cũng cảm thấy một cuộc giằng co trong lòng. Ông biết chỉ cần nói “mua đi” thì mọi việc sẽ dễ dàng, cô sẽ vui ngay, còn ông khỏi phải giải thích. Thế nhưng sự dễ dàng ấy không giúp ai tiến bộ. Ông chọn kiên nhẫn, bởi đôi khi yêu thương đúng đắn đòi hỏi phải chấp nhận một chút không vui trước mắt.

Cuối cùng, ông giữ quyết định không mua chiếc túi xa xỉ. Ông đề nghị dành số tiền ấy cho những việc thiện lành. Cách giải quyết ấy không làm tình thương giữa hai người mất đi. Trái lại, nó đặt tình cảm lên một nền tảng vững hơn: biết nghĩ cho phước lâu dài của nhau, chứ không chỉ chạy theo sự hài lòng nhất thời.

Từ đó, mỗi khi muốn tặng người mình thương một điều gì, ông không chỉ nhìn vào giá trị món đồ hay nụ cười trước mắt. Ông cân nhắc xem sự cho đi ấy có nuôi lớn lòng tham, sự phí phạm hay giúp người kia sống tử tế hơn. Ông vẫn dịu dàng, nhưng trong sự dịu dàng đã có nguyên tắc. Ông vẫn yêu thương, nhưng trong tình thương đã có trí tuệ và sự nghiêm khắc.

Ý nghĩa câu chuyện

Yêu thương không phải là chiều theo mọi mong muốn. Tình thương chân chính cần đi cùng trí tuệ và sự nghiêm khắc, hướng người mình thương đến lối sống tiết chế, biết làm phước và ngày càng tốt đẹp hơn.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang