Một lời đủ nghĩa

Ánh nắng mặt trời le lói qua những tán cây, chiếu xuống pháp trường rộng lớn. Mùi máu tanh nồng nặc hòa lẫn với mùi đất ẩm, tạo nên một bầu không khí nặng nề, u ám. Hàng trăm tên cướp bị trói chặt, quỳ rạp dưới hàng cột, gương mặt họ nhợt nhạt, run rẩy trước cái chết đang cận kề. Dân chúng tụ tập đông nghịt, tiếng xì xào, bàn tán vang lên như ong vỡ tổ.

Vị quan phụ trách thi hành án đứng trên bục cao, sắc mặt tái xanh. Ông ta nhìn xuống đám tử tù, rồi lại nhìn lên mặt trời đã lên cao. Lệnh vua là phải xử tử toàn bộ bọn cướp trong ngày hôm nay. Nhưng ai sẽ là người đứng ra chém đầu mấy trăm con người? Những tên đao phủ già dặn nhất cũng lắc đầu, mặt mày xám ngoét. “Đời tôi chưa từng chém một lúc mấy trăm người,” một người thì thào, tay run run. “Không ai làm nổi đâu.”

Vị quan đứng ngồi không yên. Ông ta đi qua đi lại, mồ hôi lấm tấm trên trán. Bỗng nhiên, một ý nghĩ lóe lên trong đầu ông. Ông ta gọi tên tên chúa đảng – kẻ cầm đầu băng cướp khét tiếng tàn bạo. “Nếu ngươi chém hết đàn em của mình, ta sẽ tha bổng cho ngươi,” vị quan nói, giọng khàn đặc. Tên chúa đảng ngửa mặt lên trời, cười khanh khách: “Các ngươi giết ta thì giết, chứ đừng hòng bắt ta làm chuyện bất nghĩa.”

Bất lực, vị quan đành cho lính dẫn tên chúa đảng xuống hàng cột. Ông ta lại đi qua đi lại, ánh mắt dáo dác tìm kiếm. Bỗng nhiên, mắt ông dừng lại ở một gương mặt lạ lùng trong đám tử tù. Đó là một người đàn ông với hàm răng vàng ống như màu đồng, gương mặt hung tợn nhưng trước cái chết, hắn lại tỉnh queo, thậm chí còn cười nhạt. Vị quan vội vàng ra lệnh: “Đưa tên đó lên đây!”

“Ngươi có chịu chém hết mấy trăm người này không? Nếu chịu, ta tha mạng cho ngươi,” vị quan nói, mắt nhìn thẳng vào tên tử tù. Hắn ta gật đầu ngay, không chút do dự. “Chịu,” hắn nói, giọng khô khốc.

Người ta đưa cho hắn một cây đao. Hắn cầm lấy, tiến đến tên tử tù đầu tiên. Chỉ một nhát, đầu người đàn ông lăn lông lốc trên mặt đất. Máu bắn lên mặt hắn, nhưng hắn không hề chớp mắt. Hết tên này đến tên khác, hắn chém liên tục, không ngừng nghỉ. Lưỡi đao mòn, hắn đổi cây khác. Gần ba trăm cái đầu rơi xuống, máu chảy thành suối, nhuộm đỏ cả một khoảng đất rộng. Những người lính đứng xung quanh xỉu gần hết, chỉ còn mình hắn đứng đó, mặt tỉnh queo, tay vẫn cầm đao, máu me đầm đìa từ đầu đến chân.

Vị quan vừa mừng vừa run. Ông ta chưa từng thấy ai giết người máu lạnh đến thế. Một ý nghĩ khác lại nảy ra trong đầu ông: “Còn nhiều tử tù ứ động trong khám, sao không cho hắn chém luôn?” Thế là hắn được giao thêm nhiệm vụ. Ngày hôm sau, hắn lại chém thêm gần trăm người nữa. Vua nghe tin, phong hắn làm trưởng ban đao phủ. Từ một tên cướp, hắn trở thành người có lương, có chức, có người hầu.

Nhiều năm trôi qua, hắn già đi. Nhưng không ai dám thay thế hắn, vì ai cũng sợ cái nghề chém người. Một ngày nọ, khi chém một tử tù cuối cùng, hắn phải chém ba nhát mới đứt được cổ người ta. Thân nhân người đó kiện lên vua. Vua ra lệnh cho hắn về hưu, ban cho một số tiền và một căn nhà.

Lần đầu tiên trong đời, hắn được nghỉ ngơi. Hắn mặc đồ đẹp, thắp nhang, xông trầm, kêu nấu một món cháo sữa với mật ong và bánh trái. Hắn ngồi thưởng thức, tận hưởng tuổi già thanh thản. Bỗng nhiên, hắn nhìn ra ngoài cửa, thấy một vị sa môn đứng đó, dung mạo trang nghiêm, đẹp đẽ. Đó là ngài Xá Lợi Phất.

Hắn chợt nhớ mang máng về tục lệ cúng dường cho các vị sa môn. Hắn bưng tô cháo sữa mật ong ra, xớt vào bát ngài. Rồi hắn đứng quạt cho ngài ăn, lòng thành kính lạ thường. Ngài Xá Lợi Phất ăn xong, mới chúc lành: “Trên mọi chuyện trên đời đều có nhân có quả. Nếu người nào hiểu được nhân quả mà giữ mình sống cho trong lành, đặt niềm tin vào Phật, Pháp, Tăng, thì cuộc đời sẽ đi trên nẻo lành. Ta chúc cho ông tin được nhân quả, tin được Tam Bảo, để thoát khỏi cảnh khổ.”

Nghe những lời đó, hắn rúng động toàn thân. Mồ hôi chảy ra, tay chân run lên. Hắn nhớ lại cả cuộc đời giết người của mình – từ khi làm cướp đến khi làm đao phủ. “Thưa tôn giả, cuộc đời con giết người quá nhiều,” hắn nói, giọng nghẹn ngào. Ngài Xá Lợi Phất hỏi: “Ngươi giết người là do tự ý hay do người khác sai bảo?” Hắn đáp: “Do quan ra lệnh.” Ngài nói: “Vậy thì ngươi đâu có lỗi. Hãy yên tâm, mọi chuyện đều có nhân quả. Hãy bình thản đón nhận, đặt niềm tin vào Tam Bảo.”

Hắn ngồi xuống, bình tâm lại. Từ từ, một sự an lạc lạ thường tràn ngập trong tâm hồn hắn. Bất ngờ, hắn chứng quả Tu Đà Hoàn ngay tại chỗ. Tâm hồn hắn hoàn toàn thay đổi, trở nên thánh thiện.

Hắn xin phép tiễn ngài Xá Lợi Phất một đoạn đường. Hắn đỡ lấy bình bát của ngài, đi phía sau, lòng tràn ngập niềm tin và kính trọng. Đi mãi, đi mãi, đến gần tinh xá, ngài Xá Lợi Phất mới quay lại bảo hắn về. Hắn quỳ xuống, dâng bát, đảnh lễ ngài ba lần, nhiễu quanh ba vòng rồi ra về.

Trên đường về nhà, bỗng nhiên một con quỷ Dạ Xoa nhập vào một con bò, lao tới húc hắn ngã xuống. Hắn chết ngay tại chỗ. Tin đồn lan ra, ngài Xá Lợi Phất bảo các cư sĩ hãy chôn cất hắn, vì hắn đã chứng quả thánh. Mọi người đều ngạc nhiên. Các tỳ kheo đến hỏi Phật: “Bạch Thế Tôn, một người cả đời bàn tay đẫm máu, giết người không chớp mắt, sao chỉ nghe một lời chúc của ngài Xá Lợi Phất mà chứng quả Tu Đà Hoàn dễ dàng như vậy?”

Đức Phật trả lời: “Các ngươi đừng đo lường giáo pháp của Như Lai bằng số lượng bài giảng. Nhiều khi nói ra rất nhiều mà không đúng thời, không đúng duyên, không đầy đủ ý nghĩa. Chẳng bằng nói một lời mà đầy đủ ý nghĩa, đúng duyên, đúng lúc, có thể đem lại cho người sự an vui tịnh lạc.”