Miếng Cá Và Ly Rượu Giả

Bữa cơm chiều hôm ấy, ánh đèn dầu leo lét hắt bóng những đứa trẻ gầy guộc lên bức tường đất ẩm mốc. Mùi khói bếp lẫn với mùi cá kho tiêu thơm lừng khiến cả bảy anh em thầy đều nuốt nước bọt đánh ực. Trong cái thời buổi khó khăn, một bữa có món cá ngon là dịp hiếm hoi, quý giá hơn vàng.

Người cha ngồi ở đầu bàn, tay cầm ly rượu nhỏ, mắt lim dim nhìn các con đang tranh nhau từng miếng cơm trắng nóng hổi. Ông không động đũa vào đĩa cá, mà cứ nhấp nháp ly rượu, thỉnh thoảng lại giả vờ ho khan, đưa tay che miệng như thể đang say sưa hoặc mệt mỏi. Các con, vì đói bụng và mải mê với niềm vui được ăn ngon, chẳng ai để ý đến hành động kỳ lạ đó của bố mình. Chúng chỉ biết rằng hôm nay được ăn no, được ăn thứ mà bình thường phải dành dụm cả tháng mới có.

Khi những đứa con cuối cùng buông đũa, bụng đã căng tròn, trên đĩa chỉ còn trơ lại những khúc xương cá cháy cạnh và chút nước sốt mặn chát. Lúc này, người cha mới vội vàng gấp lấy phần thừa đó, đưa lên miệng nhai ngấu nghiến, đôi môi mấp máy nhưng không phát ra tiếng. Thầy, khi ấy còn nhỏ, bỗng nhiên khựng lại. Một cảm giác lạnh buốt chạy dọc sống lưng, tim thắt nghẹn. Thầy nhận ra: Nãy giờ bố không hề say, cũng không hề chán ăn. Bố giả vờ uống rượu, giả vờ bận rộn để nhường hết phần thịt cá ngon lành cho chúng con. Phần còn lại, phần xương xẩu khô cứng, mới là suất của bố.

Nước mắt thầy trào ra, lăn dài trên má, cay xè. Đó là lần đầu tiên trong đời, thầy hiểu thế nào là tình cha mẹ vĩ đại, bao la và thầm lặng đến mức con cái vô tâm không hề hay biết. Sự hy sinh ấy không ồn ào, không đòi hỏi sự ghi nhận, nó diễn ra ngay trong bữa cơm đạm bạc hàng ngày, nơi bản năng ích kỷ của con người bị đánh bại bởi lòng vị tha vô bờ bến.

Ý nghĩa câu chuyện

Câu chuyện minh họa cho quy luật tâm lý tự nhiên của con người: chúng ta thường thương con cái mình nhiều hơn nhớ ơn cha mẹ. Lễ Vu Lan chính là dịp để chúng ta "lật ngược" bản năng bạc bẻo ấy, quay về nhìn lại những hy sinh thầm lặng của đấng sinh thành. Chỉ có những người có đạo đức, trí tuệ mới thấu hiểu và trân trọng tình yêu thương vô điều kiện đó, từ đó sống hiếu kính và báo đáp ân sâu.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang