Độ người bằng lòng kính trọng

Buổi chiều cuối tuần, trên chiếc ghế đá trước hiên nhà, chị Lan ngồi thở dài nhìn người bạn thân tên Hùng. Hùng là một người đàn ông thành đạt, nhưng tính tình ích kỷ, hay lừa đảo trong kinh doanh, và không tin vào bất cứ điều gì ngoài đồng tiền. Chị Lan, sau nhiều năm tu tập theo Phật, đã thấy rõ luật nhân quả: những người sống bất nhân thường gặp khổ đau về sau. Chị thương Hùng, muốn giúp anh thay đổi, nhưng mỗi lần chị mở lời nói về nhân quả, Hùng đều cười khẩy: “Mày tin mấy chuyện đó à? Tao thấy thằng ác giàu, thằng hiền nghèo, có gì đâu mà nhân quả.”

Chị Lan đã thử nhiều cách: đưa sách Phật, Hùng vứt xó; tặng băng giảng, Hùng không thèm nghe. Chị cảm thấy bất lực. Nhưng rồi chị nhớ lời thầy dạy: “Với người chưa có thiện căn, đừng nói thẳng về nhân quả. Hãy làm cho họ kính trọng bậc thánh trước, vì lòng kính trọng sẽ tăng thiện căn.”

Chị Lan bắt đầu thay đổi chiến thuật. Một hôm, chị mời Hùng sang nhà ăn cơm. Trong bữa ăn, chị không nói gì về đạo lý, chỉ kể một câu chuyện ngắn: “Hôm qua tao đọc được chuyện về ngài Hư Vân, một vị thiền sư Trung Hoa. Ngài đi bộ ba bước lại lạy một lạy, suốt mấy năm trời, để tỏ lòng thành kính với Phật. Có lần, ngài đến một ngôi chùa hoang, con cọp dữ đang nằm đó, nhưng nhìn thấy ngài, nó ngoan ngoãn quỳ xuống, xin quy y. Tao thấy kỳ diệu quá!” Hùng nghe xong, chỉ ậm ừ, nhưng mắt anh có chút tò mò.

Tuần sau, chị lại kể một chuyện khác: “Có một vị Bồ Tát tên là Ca Diếp, ngài sống rất đơn giản, chỉ mặc y phấn tảo, nhưng ai gặp ngài cũng cảm thấy bình an. Ngài có thể ngồi thiền bảy ngày không ăn, mà vẫn khỏe mạnh.” Hùng bắt đầu hỏi: “Thật à? Sao mày biết?” Chị Lan mỉm cười, không trả lời thẳng, chỉ nói: “Tao đọc trong sách, thấy hay quá nên kể.”

Dần dần, qua nhiều lần gặp gỡ, chị Lan kể cho Hùng nghe về Đức Phật, về cuộc đời từ bỏ ngai vàng, về lòng từ bi vô lượng. Mỗi câu chuyện chỉ một đoạn ngắn, rồi chị lại chuyển sang chuyện khác, không hề ép buộc. Hùng, từ chỗ ngờ vực, bắt đầu có hứng thú. Anh tự hỏi: “Sao có những người như vậy nhỉ? Họ sống vì điều gì?”

Một buổi tối, sau khi nghe chị kể về việc ngài Mục Kiền Liên dùng thần thông cứu mẹ, Hùng bỗng nói: “Lan ơi, mày nói tao nghe thêm về nhân quả đi. Tao thấy mấy chuyện đó có lý.” Chị Lan mừng thầm, nhưng vẫn giữ giọng bình thản: “Ừ, để từ từ tao kể. Nhưng trước hết, mày thử đọc cuốn sách nhỏ này xem.” Lần này, Hùng cầm cuốn sách, không vứt đi nữa. Anh đọc, rồi hỏi thêm, rồi tự tìm hiểu. Sau vài tháng, Hùng đã thay đổi hoàn toàn: anh bắt đầu làm từ thiện, sống có trách nhiệm hơn, và thường xuyên đến chùa nghe pháp.

Chị Lan nhìn bạn mình, lòng tràn ngập niềm vui. Chị hiểu rằng, để độ một người, không thể nói thẳng ngay, mà phải đi con đường vòng: khơi dậy lòng kính trọng bậc thánh, để thiện căn trong họ lớn dần, rồi tự nhiên họ sẽ đón nhận chân lý.

Ý nghĩa câu chuyện

Khi muốn giúp ai đó tin vào đạo lý, đừng vội nói thẳng về nhân quả hay giáo lý, nhất là với người chưa có thiện căn. Hãy dùng phương pháp gián tiếp: kể những câu chuyện về các bậc thánh, về Đức Phật, để khơi dậy lòng kính trọng trong họ. Lòng kính trọng đó sẽ làm tăng thiện căn, từ đó họ mới có thể tiếp nhận và thấm nhuần giáo pháp.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang