Cánh đồng lúa và bài học về tốc độ lao động

Năm mười sáu tuổi, chàng trai trẻ Thích Chân Quang (khi ấy chưa xuất gia) đứng giữa cánh đồng rẫy khô cằn, tay cầm chiếc cuốc nặng trĩu. Gia đình ông lúc bấy giờ chỉ có bố và ông là hai người đàn ông trụ cột, còn mẹ và các em gái thì nhỏ bé, yếu ớt. Vì trách nhiệm của người con trai duy nhất, ông phải gánh vác mọi công việc nặng nhọc. Thân hình ông gầy guộc, ốm yếu, nhưng đôi mắt lại sáng rực lên mỗi khi nhìn vào những luống đất chưa kịp chuẩn bị.

Mặt trời bắt đầu lên cao, cái nóng gay gắt phả xuống lưng áo ướt đẫm mồ hôi. Ông hiểu rõ, nếu không cuốc xong số đất này trong buổi sáng, các em gái ông sẽ không thể gieo hạt đậu phộng kịp thời vụ. Thời gian là vàng bạc, là cơm áo gạo tiền của cả gia đình. Ông hít một hơi thật sâu, tập trung toàn bộ tinh thần vào từng nhát cuốc.

"Nhanh lên! Nhanh lên nữa!" - Ông tự nhắc nhở bản thân trong đầu. Mỗi nhát cuốc phải dứt khoát, mỗi vòng đất phải đều đặn. Ông không cho phép mình nghỉ ngơi, không cho phép mình than mệt. Trong tâm trí ông lúc đó chỉ có một mục tiêu duy nhất: Phải hoàn thành công việc với tốc độ cao nhất để các em có thể tiếp tục công đoạn gieo trồng.

Ông cuốc lỗ đất, vừa cuốc vừa lùi lại, tạo thành những hàng thẳng tắp. Phía sau ông, bốn năm đứa em gái nhỏ xíu chạy theo, tay rắc những hạt giống xuống từng bụi đất vừa được ông khai phá. Tiếng cuốc chạm đất "xoạc xoạc" hòa lẫn với tiếng bước chân nhẹ nhàng của các em, tạo nên một nhịp điệu lao động khẩn trương nhưng đầy tình yêu thương.

Có những lúc, ông muốn dừng lại để uống nước, để lau mồ hôi. Nhưng nhìn thấy các em gái vẫn kiên nhẫn chờ đợi, ông lại cắn răng tiếp tục. Ông nhận ra rằng, sự chậm chạp không chỉ làm ảnh hưởng đến tiến độ công việc, mà còn khiến người khác phải chờ đợi, gây lãng phí thời gian và nguồn lực. Từ đó, trong tâm ông hình thành một thói quen: Làm việc gì cũng phải nhanh nhẹn, gọn gàng, có năng suất.

Nhiều năm sau, khi đã trở thành một vị tu sĩ uyên bác, ông vẫn giữ nguyên tinh thần lao động ấy. Ông chia sẻ rằng, khi làm việc chậm chạp, ông cảm thấy tội lỗi, cảm thấy mình thiếu trách nhiệm và kém đạo đức. Ngược lại, khi làm việc nhanh nhẹn, ông cảm thấy mình đang cống hiến, đang sống có ích. Đây không chỉ là vấn đề kinh tế, mà là vấn đề của nhân quả và đạo đức.

Ông kể thêm về những chuyên viên nước ngoài làm việc tại các giàn khoan dầu khí Việt Nam. Họ làm việc từ sáng tới chiều, không uống một ngụm nước, không ăn một miếng cơm, cứ thế lao động miệt mài cho đến khi hết ca mới nghỉ. Sự khẩn trương đó khiến nhiều người Việt Nam phải ngỡ ngàng và tự soi xét lại thói quen làm việc "từ từ, thong thả" của mình.

Ý nghĩa câu chuyện

TT. Thích Chân Quang dùng trải nghiệm cá nhân để minh họa cho khái niệm "Sống nhanh". Sống nhanh không phải là vội vã, hấp tấp dẫn đến sai sót, mà là làm việc với tinh thần khẩn trương, tập trung cao độ và có năng suất. Người Việt Nam thường thua thiệt trong cạnh tranh quốc tế không phải vì kém thông minh, mà vì thiếu tinh thần làm việc khẩn trương, vẫn còn mang tư duy nông nghiệp "chờ đợi" thay vì chủ động "tạo dựng". Việc rèn luyện tốc độ làm việc là một phương pháp tu dưỡng đạo đức, giúp con người tăng trưởng phước báu và đóng góp nhiều hơn cho cộng đồng.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang