Ba mươi công tử và cô gái mất tích

Đêm tối trăng tàn, trong một tòa nhà sang trọng của thành phố xưa, ánh đèn dầu leo lét chiếu lên những chiếc bàn gỗ đầy rượu thịt. Tiếng cười nói xô bồ, mùi rượu nồng nặc xộc lên mũi. Ba mươi chàng trai thuộc hàng công tử giàu có, mặt đỏ bừng, đang nhậu nhẹt triền miên cùng vài cô gái mà chúng kiếm về để hú hí.

Nguyên do là mấy công tử này vốn ăn chơi trác táng, ngày qua ngày chỉ biết đốt tiền vào tửu sắc. Đêm đó, chúng mở tiệc thâu đêm, rồi sau những cuộc vui nhậu nhẹt, đồ đạc vương vãi, người thì say khước, nằm vật xuống chiếu ngủ like chết.

Giữa đám cô gái, có một cô rất đẹp, mắt tinh anh. Khi mọi người say giấc, cô lặng lẽ ngồi dậy, tim đập thình thịch. Cô nhìn quanh, thấy vàng bạc của ba mươi chàng trai để lỏng lẻo. Cô gom hết vàng bạc vào vạt áo, bàn chân khẽ chạm đất không một tiếng động.

“Mày làm gì thế? Đưa đây!” một chàng công tử bỗng giật mình thức dậy, mắt trợn tròn khi thấy bóng cô.

Cô không đáp, vội vàng mở cửa bước ra. Tiếng cửa kẽo kẹt vang lên, chàng trai chạy tới: “Cô ta lấy hết của chúng ta rồi! Mau dậy!” Hắn lắc mấy người bên cạnh, giọng hoảng hốt. Một tên khác ngồi dậy dụi mắt: “Chuyện gì mà ồn thế? Vàng tao đâu?”

Đây là điểm nút: cô gái đã biến mất vào đêm tối, để lại ba mươi kẻ ăn chơi trần trụi trong sự bàng hoàng. Chúng đứng nhìn nhau, túi rỗng, cơn say tan dần, chỉ còn nỗi tủi nhục và bài học về dục vọng hão huyền.

Sau đêm ấy, câu chuyện lan ra thành tiếng cười cợt cho thiên hạ, nhưng cũng là minh họa cho bài kệ Phật: người trí dù một khắc thân cận bậc minh sư cũng học được đạo lý như lưỡi biết thức ăn. Còn kẻ mê đắm tửu sắc, dù gần bậc trí cũng như muỗng với thức ăn, chẳng hay biết gì.

Ý nghĩa câu chuyện

Phật dạy: người trí dù một khắc gần bậc minh sư cũng thấu đạo như lưỡi nếm thức ăn; kẻ ngu dù cả đời gần bậc trí cũng như muỗng múc thức ăn không biết ngon dở. Ăn chơi dục lạc chỉ mang lại mất mát, tỉnh ngộ mới là con đường sáng.

Biên soạn từ pháp thoại của TT. Thích Chân Quang