Vì sao vua trời Đế Thích được làm Thiên Chủ? Bài học từ một chỗ đứng giữa chợ đông

Khi đang ngồi nghe giảng, nếu có ai kéo ghế của mình để họ ngồi, bạn sẽ thế nào? Tự ái, bực bội, hay thấy thiệt thòi? Có lẽ ai cũng từng trải qua cảm giác khó chịu khi bị "cướp" chỗ, dù chỉ là một chỗ đứng nhỏ giữa chợ đông. Nhưng có một người, khi bị người khác dành mất chỗ mà mình vừa dọn sạch, lại thấy vui. Đó là ông hoàng Ma Ga – tiền thân của vua trời Đế Thích. Chuyện tưởng chừng nhỏ nhặt ấy, lại mở ra cả một câu chuyện dài về hạnh không phóng dật và con đường đạt đến ngôi vị Thiên Chủ.

Bài kệ ngắn, câu chuyện dài

Bài kinh Pháp Cú số 12 chỉ có mấy câu: "Đế Thích không phóng giật, đạt ngôi vị thiên chủ. Không phóng giật được khen, phóng vật thường bị trách." Nghe qua thì ai cũng hiểu: người siêng năng được khen, kẻ lười biếng bị chê. Nhưng Thầy Thích Chân Quang nhấn mạnh: "Kinh Pháp Cú là những bài kệ ngắn ngắn, rất dễ hiểu. Nhưng biết rằng mình hiểu hết chưa? Chưa hiểu gì hết. Pháp Cú cực kỳ phức tạp, cực kỳ khó." Chính vì tưởng đã hiểu nên ta thường đọc lướt qua mà bỏ lỡ ý nghĩa sâu xa.

Chuyện dọn chỗ đứng giữa chợ đông

Ngày xưa, trong một khu chợ quê, người đông chen chúc. Ông hoàng Ma Ga thấy đất bùn lầy lội, bèn cúi xuống lấy chân ban qua ban lại, dọn một chỗ sạch để đứng. Thế nhưng, vừa dọn xong, có người khác ủi ông ra và chiếm chỗ. Ông lại lẳng lặng dọn chỗ khác. Cứ thế, ông dọn đi dọn lại cho đến khi làm được mấy chục chỗ cho nhiều người. Khi người ta dành chỗ, ông không hề giận, mà còn thấy vui. Thầy Chân Quang giải thích:

"Ổng vui bằng cái vui của người kia. Con người không đứng trên vị trí của mình mà đứng trên vị trí của người khác thì người đó vị tha."

Từ việc nhỏ đến hạnh nguyện lớn

Không dừng lại ở đó, ông về nhà lấy dụng cụ, kêu thêm gia nhân dọn một khoảng đất thật rộng làm cái chợ mới. Ai nấy đều kéo đến, còn ông thì tiếp tục dọn dẹp. Rồi ông nghĩ: "Sống trên đời, bỏ sức ra giúp người những việc đơn giản để họ được thuận tiện, cuộc sống thật có ý nghĩa." Thế là ông dẫn đầu 32 thanh niên khác chặt gai, dọn đường, xây nhà nghỉ cho lữ khách. Đây chính là lúc ông thực hành bảy điều thề nguyện:

• Phụng dưỡng cha mẹ
• Lễ kính bậc trưởng thượng
• Nói lời hòa nhã
• Không nói xấu sau lưng
• Rộng rãi bố thí
• Nói lời chân thật
• Không bao giờ nổi nóng

Nhờ đó, phước báo tích lũy nhiều đời. Khi mạng chung, ông và ba mươi hai người bạn được sinh lên cõi trời, trở thành chư thiên, còn ông trở thành vua Đế Thích.

Bản ngã – con quái vật đụng là nổi giận

Trở lại chuyện dọn đất, Thầy Chân Quang đặt câu hỏi: tại sao chúng ta không thể bị người khác dành chỗ mà không nổi giận? Vì ta đứng trên vị trí của mình, thấy mình thiệt thòi. Thầy ví dụ: chó hàng xóm cào bới luống cải, hay ai đó tát vào mặt dù không đúng sự thật, lúc đó ta liền phừng phừng. Vì sao? Vì

"Việc của thân ta, tài sản ta, danh dự ta, tiền bạc ta đều là bản ngã ta. Mà đụng tới bản ngã ta là nó quậy liền. Bản ngã ta là một con quái vật, một Monster. Đụng tới nó nổi quậy lên liền."

Người ta có thể giận một người vì chó bới vườn, vì mất chỗ đứng, vì con mình không được chọn. Tất cả đều do bản ngã bị chạm vào.

Đứng trên vị trí của người khác – chìa khóa thoát phiền não

Khi bị hất ra khỏi chỗ đứng, nếu ta đứng trên quan điểm của người kia, ta thấy họ được, họ vui. Ta vui theo niềm vui của họ. Đó chính là vị tha. Thầy dạy:

"Sở dĩ ta tự ái, ta giận hờn về những điều ta bị thiệt thòi là vì ta đứng trên vị trí của ta, vì ta vị kỹ. Còn nếu ta đứng trên vị trí của người khác, ta lại thấy người khác được, thì ta vui."

Nhờ tâm từ bi và sự an trú trong thiện nghiệp, ông hoàng Ma Ga cùng 32 người đã thoát khỏi cái chết oan khi bị voi dẫm. Cõi trời thật huy hoàng, nhưng công đức ấy đến từ những hành động nhỏ nhặt mà tâm không vị kỷ.

Học bài học từ vua trời Đế Thích

Bài học không nằm ở chuyện được làm vua trời, mà ở chỗ: mỗi hành động nhỏ đều chứa đựng tâm thái. Khi ta dọn một chỗ sạch, giúp một người thuận tiện, hay chịu thiệt để người khác được vui, chính là lúc ta đang tu tập không phóng dật. Ta có thể bắt đầu ngay bây giờ: hít thở thật sâu khi bị xúc phạm, thử chuyển vị thế nhìn từ phía đối phương, và cảm nhận niềm vui của họ. Như Thầy đã dạy:

"Ta phải biết chọn mặt tốt trong đời sống. Ước muốn tốt, tư tưởng tốt là bậc thang đưa ta đi lên."

Hãy thực tập mỗi ngày, và chúng ta sẽ thấy tâm mình nhẹ nhàng như một ông hoàng dọn đất giữa chợ.