Cả nhà đi tu: Vì sao người đệ tử Phật không bao giờ sống yên?

Bạn có bao giờ cảm thấy mình bị kéo đi hai hướng: một bên là ước vọng về gia đình, sự nghiệp, tài sản; một bên là khát khao giác ngộ, buông bỏ, tìm về tâm linh? Nếu có, xin chúc mừng, bạn là một người đệ tử Phật thật lòng. Vì như Thầy Thích Chân Quang từng nói:

Một bên là những cái ước vọng của thế gian... Một bên là cái lý tưởng giác ngộ giải thoát... Hai cái đó nó ngược nhau và cùng tồn tại trong tâm ta. Người đệ tử Phật nào cũng bị cái đó hết trơn.

Sự dằn xé ấy chính là dấu hiệu một người thật sự bước vào đường đạo. Trong bài giảng 'Cả nhà đi tu', Thầy kể chuyện trưởng lão Damika – một cư sĩ muốn xuất gia nhưng bị vợ trì hoãn hết lần này đến lần khác. Cuối cùng, Ngài dứt khoát ra đi, tu đắc đạo, và 20 năm sau quay lại độ cho vợ và con cùng xuất gia. Đức Phật khen ngợi: không lấy việc phi pháp để lợi mình, không mong cầu con cái hay tài sản, hành trì giới tuệ.

Năm ngã rẽ của người tu

Trên con đường tu tập, ai cũng phải đối diện với năm trường hợp.

• Cả tâm và cảnh đều thuận: Người đó xuất gia, cạo tóc mặc áo, suốt đời tìm giác ngộ.
• Tâm thuận nhưng cảnh chưa: Chí tu đã thắng nhưng gia đình ngăn cản, hay ra đi sẽ khiến người khác đói khổ. Lúc đó không được đi.
• Tâm chưa thuận nhưng cảnh lại thuận: Ba mẹ sẵn lòng cho con đi tu, nhưng con không nỡ từ bỏ thế gian.
• Cả hai đều không: Thôi đành ở nhà.
• Đặc biệt: Tâm đã dứt khoát, cảnh cũng thuận, nhưng vì một hạnh nguyện nào đó, người ấy ở lại làm cư sĩ, sống đời thánh thiện.

Người ở trường hợp thứ năm thật đáng nể. Họ đủ duyên xuất gia nhưng hy sinh ở lại. Thầy Chân Quang chia sẻ:

thân tướng còn ở ngoài thế gian nhưng mà đời sống và tâm hồn của họ không khác gì người xuất gia.

Họ ăn chay, ngồi thiền, lễ Phật, hiến mình cho Phật sự. Thầy dành cho họ sự ưu tiên như bậc tu sĩ.

Phật hóa gia đình: Đừng để mình hưởng một mình

Trưởng lão Damika sau khi đắc đạo đã đem đạo về độ vợ con. Phật khen đó là người trọn lòng với Phật pháp. Mỗi người Phật tử chúng ta cũng nên học theo. Đừng chỉ lo tu thui thủi một mình. Thầy nhắc:

nếu mình mến đạo Phật, nếu mình biết rằng Phật pháp là chính đáng cao siêu, là chân lý thì ta không được quyền hưởng một mình.

Vì nếu chỉ hưởng một mình, ta sẽ mắc tội bỏn xẻn, đời sau chậm gặp Phật pháp, có khi tới 60 tuổi mới được nghe.

Phi pháp: Tình thương phải đi với trí tuệ

Nhiều người nghĩ rằng cứ có lòng thương thì làm gì cũng đúng. Nhưng nếu dùng cách phi pháp để giúp ai, ta sẽ phải gánh nghiệp. Thầy kể câu chuyện: một Phật tử muốn tặng thầy chiếc mền điện, thấy cửa hàng chỉ còn một chiếc đã có người đặt, liền mạo nhận tên người ấy để mua về. Thầy nằm trong mền mà không thể yên.

đừng có làm lợi cho người khác bằng điều phi pháp là vậy đó.

Không mong cầu con cái và tài sản

Bài kệ dạy không mong cầu con cái. Điều này thật phù hợp với tình trạng dân số toàn cầu. Nhưng cũng có người không muốn con vì vô trách nhiệm – đó là hạng người xấu. Còn người đã buông bỏ tham ái thì không còn thèm khát. Tài sản cũng vậy.

tài sản là một khoái cảm ảo tưởng dù mình không bao giờ xài hết.

Người có đạo đức và trí tuệ, khi bỗng dưng có nhiều tiền, thấy mệt chứ không thấy vui, vì lo xài cho đúng cách. Bởi thế, khoái cảm về tài sản chỉ tan biến nơi tâm hồn đã có chút giải thoát.

Giới và tuệ: Hai ngọn đèn soi sáng cho nhau

Giới và tuệ luôn hỗ tương. Không có tuệ thì không biết đúng sai, không có giới thì không hành động đúng. Vì thế, 13 năm đầu sau khi thành lập tăng đoàn, Đức Phật không chế giới luật vì các vị thánh đã tự biết. Chỉ khi có người chưa chứng, vi phạm, Ngài mới đặt ra giới.

cái trí tuệ là làm cho người ta biết điều này đúng, điều này sai. Còn cái giới là nó biến thành hành động để người ta chỉ làm điều đúng và không làm điều sai.

Ít người đến bờ bên kia

Trong một buổi lễ đầy đủ, dân chúng rủ nhau đến cúng dường và thỉnh Phật thuyết pháp suốt đêm. Trăng tròn sáng rực, không khí hân hoan. Thế mà chỉ được một lúc, người thì nhớ vợ, người thì buồn ngủ, người thì đói bụng, kẻ lại nghĩ việc nhà – họ lần lượt bỏ về. Đức Phật nhìn thấy và nói:

Ít người giữa nhân loại đến được bờ bên kia, còn lại rất đông người quẩn quanh nơi bờ cũ.

Bờ bên kia là giải thoát, là niết bàn. Nhưng chỉ những ai biết dốc lòng tu tập theo chánh pháp mới vượt qua lưới ma nguy hiểm.

Hãy bắt đầu từ hôm nay, từ trong gia đình. Đừng để mình mãi quẩn quanh bờ cũ. Và nếu có duyên, hãy đưa cả nhà mình cùng bước sang bờ bên kia, như trưởng lão Damika đã làm. Đó là món quà quý giá nhất bạn có thể tặng cho những người thân yêu.