Tu Hành Vất Vả: Thử Thách Đầu Tiên Không Phải Là Tụng Kinh, Mà Là Nhìn Thấy Lỗi Mình

Bạn có bao giờ tự hỏi: “Vì sao tôi đi chùa đã lâu, tụng kinh niệm Phật đều đặn, mà vẫn thấy mình chưa tiến bộ?” Thầy Thích Chân Quang trong buổi nói chuyện “Tu Hành Vất Vả” đã chỉ ra rằng, tu hành không dễ dàng chút nào. Điều khó khăn đầu tiên không phải ở việc trì tụng, mà là ở việc nhìn thẳng vào lỗi lầm của chính mình. Và vì sao điều đó lại quan trọng đến vậy? Hãy cùng lắng nghe.

Tu Hành Là Gì? – Sự Biến Chuyển Từ Phàm Phu Đến Thánh Nhân

Theo lời Thầy, tu không phải là một việc dễ dàng. Tu là từ một người xấu tự chuyển biến thành người tốt, từ một phàm phu trở thành bậc thánh. Thầy khẳng định:

“Tu tức là từ một người xấu tự chuyển biến mình để thành một người tốt. Dễ không? Không dễ chút nào. Từ người xấu thành người tốt không dễ chút nào. Từ phàm phu trở thành một bậc thánh phi thường giữa cuộc đời này dễ không ạ? Càng khó nhiều hơn nữa.”

Chính vì hiểu được sự khó khăn đó, ta mới có thể chuẩn bị tâm lý vững vàng để vượt qua mọi chướng duyên. Và không chỉ với chính mình, ta cũng cần khoan dung với những người đồng tu đang vấp ngã, bởi ai cũng đang trên một con đường dài và lắm chông gai.

Thế Gian Đang Thiếu Vắng Những Bậc Thánh

Thầy kể lại câu chuyện về vua nước Cina – một vị vua giàu sang, khi nghe tin có Đức Phật xuất thế liền bỏ hoàng cung lên ngựa đi tìm, và chỉ sau bảy ngày xuất gia đã chứng đắc. Đó là tâm lý của một người có thiện căn. Còn chúng ta hôm nay, khi nghe tin có một vị thánh nơi này nơi kia, ta có mừng không? Thầy quả quyết:

“Chỉ có cái người xấu á hoặc là ma vương á thì nghe nói có một vị chân tu đắc đạo xuất hiện lòng mới khởi lên một cái sự bực bội, oán hờn thôi. Còn bình thường tất cả chúng ta, nhất là người có thiện căn, nghe ở đâu có một vị thánh thì ta đều vui mừng.”

Nhưng thử hỏi: “Có ai có thể đưa ra được tên một vị thánh mà mình công nhận không?” Đa số chúng ta đều lắc đầu. Thế gian này đang rất cần những bậc thánh, mà thánh thì lại quá hiếm hoi. Vậy ta làm gì? Thầy đề nghị hai việc:

• Thứ nhất: Tiếp tục tìm kiếm những bậc thánh để nương tựa học hỏi.
• Thứ hai: Và quan trọng hơn, chính ta phải nỗ lực tu tập để trở thành thánh – một bậc thánh giữa trần gian, làm chỗ nương tựa cho người khác.

Nghĩa là dù thánh không xuất hiện ngay trước mắt, nhưng chỉ cần ta bỏ bớt một lỗi lầm, người xung quanh đã hạnh phúc thêm một phần. Thầy nhấn mạnh:

“Ta buộc ta phải thành thánh không phải để ta trở nên vinh quang được mọi người lễ bái cung kính. Không phải. Ta buộc ta phải thành thánh để mọi người chung quanh ta được hạnh phúc. Vì hạnh phúc của mọi người chung quanh mình mà ta phải ráng tu để từ bỏ cái phàm phu của mình.”

Thử Thách Thứ Nhất: Không Nhìn Thấy Lỗi Của Mình

Vậy đâu là khó khăn đầu tiên trên đường tu? Thầy nói rõ: “Cái khó khăn thứ nhất là không biết lỗi.” Nhiều người đi chùa năm này qua năm khác, tụng kinh lễ Phật, nhưng chưa bao giờ tự nhìn lại và nhận ra mình còn vô số lỗi lầm. Thầy ví von:

“Cánh cửa đầu tiên để vào đạo là thấy được lỗi mình. Nếu người nào chưa thấy lỗi mình thì giống như ta đứng ở ngoài cửa chùa chưa bước vào chùa được. Còn nếu đã vào chùa là phải thấy lỗi. Mà người nào thấy lỗi tức là người đó thực sự đặt chân vào cửa đạo.”

Theo lời Thầy, sau khoảng sáu tháng học đạo, nếu ai đó buột miệng nói: “Sao cuộc đời em nhiều lỗi lầm quá!” thì người đó đang biết tu. Còn nếu chưa từng thấy mình có lỗi, nghiệp còn rất nặng, và con đường tu còn dài.

Thử Thách Thứ Hai: Biết Lỗi Mà Không Sửa Được

Nhận ra lỗi đã khó, nhưng sửa được lại càng khó. Chúng ta ai cũng có những thói quen xấu: nghiện thuốc, nóng tính, hay nói xấu người khác… Biết rồi mà mãi không bỏ được. Thầy chia sẻ bí quyết: không ai tự mình vượt qua lỗi lầm một cách dễ dàng. Bí quyết nằm ở việc thành tâm lễ Phật sám hối:

“Muốn bỏ một cái lỗi lầm thì ta phải lễ Phật sám hối. Ta quỳ trước Phật đem cái lỗi mình ra nói cho Phật nghe rồi xin Phật gia hộ để cho con bỏ được. Khi chưa đụng chuyện mà mình đã xin Phật rồi thì đến khi mình đụng chuyện tự nhiên lòng mình nó lạnh băng liền, thanh thản liền.”

Vì sao hiệu quả? Vì kính trọng bậc thánh sẽ giúp ta nương theo phẩm hạnh của các ngài mà dần sửa đổi. “Kính thầy mới được làm thầy”, nhờ công đức lễ Phật mà ta có thêm sức mạnh để vượt qua chính mình.

Thử Thách Thứ Ba: Sửa Được Rồi Lại Tái Phạm

Có bao giờ bạn sửa được một thói xấu, nhưng một thời gian sau lại phạm phải? Đây là thử thách thứ ba mà bất cứ hành giả nào cũng gặp. Thầy xác nhận: “Sửa được rồi, rồi sao? Phạm lại.”

Nhưng đừng nản lòng. Tu hành vốn dĩ là một quá trình dài, một cuộc chiến với chính mình. Mỗi lần ngã, ta lại đứng lên, lại sám hối, lại tiếp tục cố gắng. Điều quan trọng là giữ được lòng kiên định, luôn nhìn về phía trước để tiến bộ từng ngày.

Kết: Hãy Bắt Đầu Bằng Việc Nhìn Lại Chính Mình

Tu hành vất vả, nhưng không vì vất vả mà ta chùn bước. Ngược lại, càng hiểu rõ khó khăn, ta càng thấy mình cần nỗ lực nhiều hơn. Hãy bắt đầu ngay hôm nay bằng một việc đơn giản: thành tâm ngồi xuống, nhìn lại lỗi lầm của mình, quỳ trước Phật mà sám hối. Mỗi một lỗi bỏ được là một niềm vui cho người xung quanh, là thêm một bước để chính ta trở thành một bậc thánh giữa cuộc đời này. Đừng chờ đợi, hãy bước đi trên con đường tu – dù vất vả, nhưng hoa trái của nó là bình an, hạnh phúc và giải thoát. Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.