Sự Phí Phạm: Cách Bạn Đang Vô Tình Đánh Mất Phước Báu

Bạn có bao giờ tự hỏi: Vì sao có người càng sống càng sung túc, còn có người tiền bạc cứ cạn dần? Có phải do họ kém may mắn? Hay do họ đang "phí phạm" những gì mình đang có mà không hề hay biết?

Trong bài giảng "Sự Phí Phạm", Thầy Thích Chân Quang đã chỉ ra rằng: mọi thứ ta sở hữu đều là phước báu từ đời trước. "Cái gì ta có đó là cái phước của đời trước. Ta có rồi thì ta có quyền sử dụng. Mà nếu ta sử dụng không đúng thì ta mất cái phước đấy."

"Cái gì ta có đó là cái phước của đời trước. Ta có rồi thì ta có quyền sử dụng. Mà nếu ta sử dụng không đúng thì ta mất cái phước đấy."

Hai kiểu phí phạm khiến bạn mất tất cả

Thầy Chân Quang giải thích rằng sử dụng không đúng gồm hai điều. Một là không chịu dùng – cất giữ, bủn xỉn, hà tiện. Hai là dùng phung phí, không hợp lý. Cả hai đều khiến phước báu tiêu tán.

"Một là ta không chịu dùng cứ cất gọi là bủn xỉn, bỏn xẻn, hà tiện không chịu sử dụng. Có mà không chịu sử dụng thì nó cũng mất. Đó là nguyên tắc của trời đất. Cái thứ hai ta sử dụng mà phung phí không hợp lý nó cũng mất."

Ví dụ: một cốc nước uống dở bỏ đi, một miếng cơm thừa – tưởng nhỏ nhưng theo luật nhân quả, người phí phạm nước sẽ sinh vào sa mạc, người phí phạm cơm sẽ rơi vào cảnh đói kém. Khi ta cho tiền vào tay người chỉ để họ mua son phấn, hút ma túy, đó cũng là phí phạm. Khi ta đãi một bữa tiệc xa hoa chỉ để khoe khoang sang trọng, ta đã đánh vào nghiệp lực của mình.

Xài đúng cách – phước càng nở ra

Thầy kể về ngôi chùa Phật Quang có nhiều xe. Thầy chưa bao giờ dùng xe để đi chơi, chỉ dùng để đi làm việc Phật sự, từ thiện, giảng dạy. Và khi chùa thiếu xe, Thầy động tâm, không bao lâu có xe mới. Nhân quả vận hành: "Hễ mình sử dụng đừng có phí phạm sử dụng cho đúng thì nó càng ngày càng nở ra."

Tương tự, một căn nhà: nếu ta cứ tận hưởng cho riêng mình, ta rồi sẽ phải bán đi. Nhưng nếu ta mở cửa đón tiếp chư Tăng, giúp người thân ở tạm, thậm chí dùng khoảng sân để chứa đồ cứu trợ, căn nhà ấy sẽ "nở ra" thành căn nhà thứ hai.

Đừng phí phạm tình cảm của người khác

Tình cảm của người khác dành cho ta cũng là một tài sản vô hình. Khi biết ai thương mình, ta thường nhờ vả đủ điều, rồi tình cảm ấy dần cạn. Thầy dạy: để không phí phạm, ta dùng tình cảm đó để đưa họ đến với đạo lý, hoặc nhờ họ giúp đỡ người khốn khổ. Được vậy, tình cảm càng bền chặt, người càng thương mình hơn.

"Khi ta biết người ta có thiện cảm với mình, ta hay nhờ vả, hay nhờ vả – đó chính là sự phí phạm cái tình cảm của người khác. Đúng không ạ? Biết trời biết ông đó ông thương mình đụng chút chạy qua cái mượn tiền..."

Ngược lại, nếu ta nhờ vả để giúp một gia đình nghèo, dù người bạn không quen biết họ, nhưng vì thương ta, họ sẵn lòng giúp. Nhờ vả như thế lại làm tăng thêm tình thân.

Đừng phí phạm trí khôn và thời gian

Trí khôn cũng là tài sản. Nếu ta dùng trí thông minh để lừa đảo, nghịch ngợm, nghĩ ra những trò chơi vô bổ, thì trí tuệ sẽ già đi. Thầy kể chuyện một cậu bé dùng mưu mẹo để dụ người khác nhặt "ví tiền" rồi giật mất – cậu ta khôn nhưng sử dụng sai, sau này sẽ ngu dần. Trí khôn đúng cách là giúp người, học đạo, tìm lỗi mình, hướng dẫn huynh đệ. Như thế, trí khôn mới phát triển thành trí tuệ.

Thời gian cũng vậy. Đánh cờ, chơi bài, chơi game, giết thời gian – người ấy sẽ chết sớm và kém trí tuệ. "Ta phí phạm thời gian rồi, ta không cần phải sống lâu. Ta phí phạm đầu óc rồi, ta không cần có đầu óc nữa."

Gia thế cũng cần được xài đúng

Nếu bạn có gia đình quyền quý, đó là lợi thế. Dùng lợi thế đó để hống hách, khinh người, thì gia thế sẽ sụp đổ. Nhưng dùng để làm việc thiện, kêu gọi mọi người giúp đỡ, làm cầu, làm từ thiện, thì gia thế càng nở rộ, danh tiếng càng vang xa. Con cháu có thể khiến tổ phụ mất phước nếu sống phí phạm.

Kết luận

Phước báu không phải là thứ cố định. Nó giống như một mầm cây – tưới nước đúng cách, nó sẽ lớn lên; bỏ mặc hay tưới sai, nó sẽ héo khô. Hãy học cách sử dụng những gì mình có: đủ, đúng, đầy lòng từ bi. Đừng phí phạm một cuộc đời của mình. Hôm nay, hãy nhìn lại: chiếc xe, căn nhà, tình cảm bạn bè, trí tuệ, thời gian – bạn đang xài chúng thế nào? Hãy bắt đầu từ việc nhỏ nhất: không bỏ dở một ly nước, không lãng phí một miếng ăn. Rồi mọi thứ sẽ nở hoa.