Sống Trọn Vẹn: Bốn Điều Mỗi Người Cần Phải Có Trong Đời

Bạn có bao giờ tự hỏi: “Một ngày rời khỏi cõi đời này, tôi sẽ để lại gì cho mọi người, và tôi sẽ mang theo điều gì cho chính mình?” Nếu bạn đang sống vội vã, không nghĩ đến điều đó, rất có thể bạn đang bỏ lỡ điều quan trọng nhất. Thầy Thích Chân Quang trong một buổi pháp thoại đã gợi mở: “Chúng ta sống ở trên đời, nếu chúng ta sống thọ, chúng ta sẽ sống được xấp xỉ 100 năm. Còn nếu yểu mệnh thì cái chết có thể đến bất cứ lúc nào.” Vậy làm sao để cuộc sống có ý nghĩa? Câu trả lời nằm ở bốn điều cần phải có – bốn điều tưởng chừng đơn giản nhưng lại là nền tảng của một đời sống hạnh phúc.

Bốn điều cần phải có: Bạn đã đủ chưa?

Thầy mở đầu: “Bốn điều cần phải có của con người. Điều thứ nhất là có ai đó để mình kính trọng. Điều thứ hai là có một lý tưởng nào đó để theo đuổi. Điều thứ ba là có một công việc gì đó để làm. Và điều thứ tư là có một công phu gì đó để tu tập.”

Nghe qua, bốn điều ấy có vẻ đơn giản, nhưng nếu tự kiểm lại lòng mình, bao nhiêu người trong chúng ta thiếu? Thầy nhận xét: “Khi mà điểm qua bốn điều này thì ít nhất có hai điều ta vẫn còn thiếu. Thứ nhất là một lý tưởng để theo đuổi… Thứ hai là một công phu để tu tập.” Nhớ lại chính mình, bạn thấy sao?

Điều thứ nhất: Có ai đó để kính trọng

Kính trọng không chỉ là lễ phép bề ngoài, mà là cảm nhận từ trái tim. Thầy giảng: “Khi có một người để ta kính trọng, ta được hai điều lợi ích. Điều thứ nhất, cái người mà ta kính trọng như thế nào thì ta sẽ trở thành giống như thế đó. Vì đó là luật nhân quả.” Nếu bạn kính trọng một vị thầy, một người bạn tốt, một bậc trí giả, chính phẩm chất của họ sẽ thấm vào bạn.

Điều thứ hai sâu sắc hơn: “Ta có kính trọng người khác thì bản ngã ta nhỏ xuống. Mà khi bản ngã ta nhỏ xuống thì cuộc đời ta tươi sáng lên.” Một người không biết kính trọng ai thường tự cao, ích kỷ, cuối cùng thất bại. Thầy nói: “Chỉ cần có một người để ta kính trọng là tâm hồn ta đã bắt đầu vươn lên. Còn nếu tâm hồn ta không có một ai để mình kính trọng hết thì tâm hồn ta đen tối.”

Trong đời thường, ta có thể kính trọng cha mẹ, thầy cô, những người lao động cần mẫn, những nghệ sĩ tài hoa, hay cả Đức Phật. Thầy nhắn nhủ: “Nếu trái tim ta lớn, trí tuệ ta lớn, ta thấy những người đạp xe ôm bên đường cũng đáng kính trọng. Một bà mẹ già gánh khoai đi bán ngoài chợ, ta cũng kính trọng.” Hãy để lòng mình rộng mở, bạn sẽ thấy có biết bao đối tượng để kính trọng, và nhờ đó, hạnh phúc của bạn cũng lớn dần.

Điều thứ hai: Có một lý tưởng để theo đuổi

Lý tưởng không phải là điều cao xa, mà là ngọn đèn soi đường. Thầy thẳng thắn: “Cái lý tưởng này nó hơi bị là vấn đề lớn nên không phải dễ ai cũng có một lý tưởng để theo đuổi trong đời đâu. Phải là những tâm hồn lớn, trí tuệ lớn chúng ta mới có được lý tưởng trong trái tim mình.”

Nếu không có lý tưởng, ta sống theo bản năng, theo trách nhiệm, theo duyên phận; đời đưa đẩy ta tới đâu, ta đi theo đó. Nhưng để sống có ý nghĩa, hãy ấp ủ một lý tưởng: giúp đỡ người khác, mở mang tri thức, xây dựng quê hương, hay tu tập giải thoát. Lý tưởng sẽ cho bạn động lực vượt qua khó khăn và định hướng mọi hành động.

Điều thứ ba: Có một công việc để làm

Công việc ở đây không chỉ là kiếm sống, mà là một việc làm có ích, khiến ta thấy mình đáng sống. Thầy nói: “Nếu chúng ta phải làm ăn để sinh sống, ít ra chúng ta đã có công việc để làm, không phải là một người lười biếng. Trừ những người vừa thất nghiệp mà vừa lười biếng, không có chuyện gì làm thì mới rơi vào cái thiếu.”

Công việc giúp ta nuôi sống bản thân, gia đình, đồng thời góp phần xây dựng xã hội. Dù là nghề gì, nếu ta làm bằng tận tâm và lòng yêu thương, công việc ấy đều trở thành cao quý. Hãy tìm một nghề bạn yêu, và sống trọn vẹn với nó.

Điều thứ tư: Có một công phu để tu tập

Tu tập không dành riêng cho người xuất gia, mà là sự sửa mình, rèn tâm, trau dồi đạo đức. Thầy tâm sự: “Khi chúng ta đến chùa, hầu hết mọi người hơn phân nửa là có một công phu gì đó để tu tập, nhưng cũng gần phân nửa chưa biết tu cái gì. Mặc dù có tới chùa, có tụng kinh, có viếng chùa, có lễ bái, nhưng thật sự chưa có một công phu tu tập mà thường xuyên kiên trì, tinh tấn, sâu dày.”

Công phu có thể là niệm Phật, tọa thiền, tụng kinh mỗi ngày, hoặc đơn giản là sống thiện lành, tỉnh thức. Sự tu tập giúp ta chuyển hóa nghiệp, tích lũy công đức cho đời nay và đời sau. Khi đã có công phu, ta sẽ bớt khổ, thêm vui, và có hướng đi rõ ràng.

Hãy bắt đầu từ hôm nay

Bốn điều ấy không xa lạ, nhưng cần ta dành thời gian và tâm sức để nuôi dưỡng. Hãy nhìn lại xem mình còn thiếu điều gì, và thực hành ngay hôm nay. Thầy Chân Quang nhắc nhở: “Chớ đợi đến già mới học đạo, mùa hoan lắm kẻ tuổi xung sanh.” Sống trọn vẹn là để lại điều tốt đẹp cho mọi người và mang theo công đức về cõi an lành. Bạn đã kính trọng ai, theo đuổi lý tưởng gì, làm việc gì, và tu tập ra sao? Hãy bắt đầu từ những bước nhỏ, để mỗi ngày trôi qua là một ngày đáng sống.