Nước: Vị ân nhân thầm lặng mà cả nhân loại đang phụ bạc

Bạn đã bao giờ nhìn dòng nước chảy và tự hỏi: mình đã thực sự biết ơn nó chưa? Trong một buổi thuyết giảng tại tổ đình Phước Lâm (Cai Lậy, Tiền Giang), TT. Thích Chân Quang đã khéo léo mở ra một góc nhìn đầy nhân văn về nước – nguồn sống mà chúng ta thường xem là hiển nhiên và quên mất sự hy sinh cao cả của nó.

Nước: Sự sống và nền văn minh

Nước là gì? Theo công thức hóa học, nước gồm hai nguyên tử hydro và một nguyên tử oxy. Chất lỏng trong suốt, không mùi đó lại là thành phần chủ yếu của sự sống. Cơ thể chúng ta có đến 3/4 là nước; trái đất có 2/3 là nước. Nước là sự sống, nước là nền văn minh – nhưng ta cứ tưởng nước là vô hạn để dùng bừa bãi.

Ta cứ tưởng nước nhiều quá, ta cứ tưởng nước là mãi mãi có dồi dào để cho chúng ta sử dụng bừa bãi phung phí.

Nước đã cho ta cuộc sống căn bản là ăn uống, cũng cho ta nền văn minh bằng việc tẩy rửa, giặt giũ, vệ sinh. Nhưng đổi lại, nước phải hy sinh – vì nước trở thành dơ bẩn, tàn phế để ta sống vui, sống khỏe mà không hề biết ơn.

Nước hy sinh cho sự sống

Câu chuyện của ngài Rāhula, con trai của Đức Phật, là một bài học về sự hy sinh đó. Khi Đức Phật đến thăm, La Hầu La mang một chậu nước để Phật rửa chân. Sau khi rửa xong, Phật hỏi: “Nước rửa chân rồi còn dùng được không?” Ngài La Hầu La thưa: “Bạch Thế Tôn, nước rửa chân đã thành nước bẩn, chỉ đem đổ đi tưới cây thôi.

Cái người mà tâm đã dơ bẩn rồi không dùng được việc gì nữa, chỉ đổ đi thì con phải cố gắng.

Đức Phật đã dùng ví dụ này để thức tỉnh ngài. Từ đó, La Hầu La gắng tu và sau này trở thành một vị Thánh với mật hạnh đệ nhất – sống trọn vẹn cho người khác, không còn một chút sơ hở. Nước đã cho ta sự sống, cho ta nền văn minh, nhưng khi ta dùng xong, nước trở thành bẩn, không dùng được nữa. Đó là sự hy sinh thầm lặng.

Đức Phật – Người bảo vệ môi trường đầu tiên

Hơn 2500 năm trước, Đức Phật đã dạy đệ tử không chặt phá cây cối, không giết hại sinh vật. Ngài đi tiên phong trong việc bảo vệ môi trường, dù lúc đó chưa ai nhận ra tầm quan trọng của nó.

Đức Phật của chúng ta đã là người đi tiên phong trong việc bảo vệ môi trường. Ngoài việc cấm sát sinh, Đức Phật cũng không cho chặt phá cây cối bừa bãi.

Khi Ngài nhập định dưới cội Bồ Đề suốt 49 ngày, sau khi đắc đạo và rời đi, Ngài đứng nhìn cây ấy suốt bảy ngày để thể hiện lòng biết ơn đối với một cây vô tri vô giác đã che mưa, che nắng, che sương gió cho Ngài.

Hai tội ác với nước: Phung phí và làm bẩn

TT. Thích Chân Quang kể rằng chúng ta thường phạm hai tội với nước: phung phí và làm bẩn. Những hành động nhỏ như uống nước không hết ly rồi đổ đi, để vòi nước chảy trong khi đánh răng rửa mặt, hay tắm với hàng trăm lít nước xà bông – tất cả đều tạo thành tội lớn.

• Một lần rửa mặt, nước chảy phí đến 9/10, chỉ 1/10 được dùng.
• Một lần tắm bồn tiêu tốn 300 lít nước, trong khi ở nơi khác có người phải đi bộ 10 cây số để đội về 10 lít nước.
• Uống nước nửa ly, bỏ nửa ly – cộng lại cả đời là một tội rất nặng.

Khi đối mặt với sự phung phí, nhiều người nói: “Tôi có tiền, tôi trả tiền, tôi xài nhiều là lẽ đương nhiên.” Nhưng thực tế, giá nước thấp hơn chi phí sản xuất, nhà nước đang bù lỗ. Xài phung phí là đẩy cả cộng đồng vào tình trạng thiếu nước – một tội ác đối với người nghèo.

Quả báo của sự vô ơn

Người nào phung phí nước, theo nhân quả, sẽ sinh vào nơi sa mạc, phải chắt từng giọt mưa để uống. Còn những nơi có nước ngày nay, nếu ta không biết quý trọng, sẽ sớm đối diện với nạn thiếu nước sạch. Theo thầy Thích Chân Quang, miền Tây sông nước mênh mông nhưng vài năm nữa sẽ phải đối mặt với nước mặn xâm nhập từ biển do các đập thủy điện trên thượng nguồn chặn nước.

Ai mà phí phạm nước, sau này sẽ chết đi sinh vào một nơi sa mạc, chắt từng giọt mưa để liếm uống.

Làm chiến sĩ vì dòng nước

Là người con Phật, chúng ta phải đi đầu trong việc bảo vệ môi trường. Mỗi người hãy là một chiến sĩ vì nguồn nước: vặn khóa vòi nước khi đánh răng, uống hết ly nước, tắm gọn gàng, không vứt rác xuống sông. Đó không chỉ là hành động bảo vệ môi trường, mà là đền ơn cho nước – vị ân nhân thầm lặng đã nuôi dưỡng chúng ta từng ngày.

Từ giọt nước rửa chân của ngài La Hầu La đến dòng sông quê hương, mỗi nơi đều ẩn chứa một lời nhắc nhở về lòng biết ơn. Hãy bắt đầu từ hôm nay, từ mỗi hành động nhỏ nhất, để mỗi dòng chảy không còn bị phụ bạc.