Nước mắt nhiều hơn biển cả: Câu chuyện từ đỉnh núi

Bạn có bao giờ tự hỏi: Nếu gom lại tất cả những giọt nước mắt của chúng sinh trong vô lượng kiếp, liệu có nhiều hơn nước của đại dương? Câu hỏi tưởng chừng như chỉ là phép tưởng tượng ấy lại được một chú tiểu tên Tissa trả lời bằng một câu nói khiến cả Đức Phật cũng phải khen ngợi. Nhưng trước khi nghe câu trả lời ấy, hãy cùng tôi đi qua hành trình của chú.

Chú Sa Di Tissa: Từ kẻ nghèo hèn đến bậc thánh

Câu chuyện bắt đầu từ một ông Bà La Môn nghèo khổ, bạn của trưởng lão Xá Lợi Phất. Vì mặc cảm nghèo khó, ông lén đi nghe pháp, rồi chắt mót từng hạt gạo, từng tấm vải để dâng cúng lên vị thầy đáng kính. Đó là một tô cháo thập cẩm ngon nhất đời ông và một mảnh vải đẹp nhất ông mua được. Với tâm thành kính ấy, ông được sinh lại vào gia đình giàu có, trở thành chú tiểu Tissa.

Nhưng may mắn hơn, từ nhỏ Tissa đã xuất gia và có đạo hạnh vi diệu. Đi đến đâu, chú cũng được mọi người yêu mến và cúng dường. Tuy nhiên, khi được họ hàng và Phật tử quý mến, chú nhận ra rằng sự thương quý ấy lại trở thành vướng bận. Vì vậy, chú xin phép thầy mình về một khu rừng xa ẩn tu, để tìm sự an lạc thực sự.

Nước mắt chúng sinh nhiều hơn nước biển

Một lần, Đức Phật dẫn chư tăng đến thăm. Sau khi thọ thực, Ngài dẫn Tissa lên đỉnh núi cao và hỏi: "Con nhìn thấy gì?" Nhìn ra xa, Tissa đáp:

Khi nhìn thấy biển, con nghĩ rằng con hiểu rằng nước mắt của chúng sinh nhiều hơn nước của biển cả.

Nghe như một sự cường điệu, nhưng hãy nghĩ kỹ: nước biển có giới hạn, còn nước mắt của chúng sinh trong luân hồi là vô tận. Mỗi kiếp sống, mỗi nỗi đau, mỗi mất mát đều là những giọt nước mắt. Chúng ta tưởng đời vui, nhưng bản chất đời là khổ, chỉ được che đậy bởi những niềm vui ngắn ngủi. Nghe lý luận về khổ đế trong Tứ Thánh Đế, nhiều người mới thực sự nhận ra đời là khổ.

Chúng ta thường ví mình xây lâu đài trên cát, cố tranh giành danh lợi. Nhưng cơn sóng vô thường rồi sẽ cuốn đi tất cả. Nước mắt chúng sinh không bao giờ ngừng rơi vì vô minh và những lỗi lầm từ kiếp này sang kiếp khác.

Không nơi nào không có xác chúng sinh

Đức Phật lại hỏi: "Khi con nhìn thấy đại địa bao la, con nghĩ gì?" Tissa đáp:

Khi nhìn thấy đại địa bao la, con hiểu rằng không có một nơi nào mà không có xác của chúng sinh đã chôn vùi nơi đó.

Mảnh đất này, dù là thành thị hay rừng núi, dù là đất thiêng chùa chiền hay bờ sông, đều là những nơi đã từng chôn vùi bao nhiêu xác thân. Mỗi chúng sinh đã trải qua vô số lần sinh tử. Cho nên, khi hiểu được sự luân hồi vô tận, ta phải nhìn lại cuộc đời mình để không còn bận rộn với những kế hoạch tầm thường.

Đức Phật cũng kể về một con chó đẻ con rồi ăn thịt con mình, bởi vì lời nguyền kiếp trước. Đó là minh chứng cho nghiệp lực và sự khổ đau chồng chất. Chúng ta cần phải ý thức được điều này để bước theo con đường tu tập.

Tiếng thú hoang và tình yêu rừng

Đức Phật hỏi: "Khi con ẩn tu trong rừng, nghe tiếng thú dữ gào thét, con cảm thấy thế nào?" Tissa trả lời:

Khi hôm sớm nghe tiếng thú gào thét, lòng con yêu rừng hoang biết bao.

Không phải sợ hãi, mà là yêu rừng vì nơi đó vắng lặng, không vướng bụi danh lợi. Tình yêu rừng là một đạo đức của bậc thánh. Ai không thể yêu rừng thì cần phải xét lại đạo đức của mình. Từ rừng hoang, chú tìm thấy sự thanh tịnh và tinh tấn tu thiền.

Lời dạy cuối cùng: Chớ đắm mê danh lợi

Đức Phật tổng kết bằng bài kệ:

An lạc của niết bàn khác lạc thú thế gian. Tỳ kheo đệ tử Phật hãy hiểu thật rõ ràng, chớ đắm mê danh lợi, hãy tu hạnh viễn ly.

Chúng ta hãy học theo gương chú Tissa: biết quay lưng với danh lợi, tìm về sự an lạc thật sự của tâm hồn. Dù cuộc đời khổ đau, nhưng có một con đường thoát khổ. Đó là con đường của trí tuệ và từ bi.

Mỗi chúng ta đều có thể là một Tissa nếu biết buông xả những vướng bận, để hướng về sự giải thoát. Hãy thực tập mỗi ngày: một niệm tĩnh lặng, một tâm từ bi, một bước chân trên pháp. Đó là con đường dẫn đến đại dương an lạc.