Những Việc Nhỏ Nhặt Đưa Ta Về Cõi Trời

Chúng ta thường nghĩ, muốn lên cõi trời phải làm được những đại phước sự như xây chùa, đúc tượng, bố thí hàng trăm triệu đồng. Nhưng trong Kinh Pháp Cú, Đức Phật lại chỉ dạy một điều thật giản dị: chỉ cần nói thật, không sân hận, và dù nghèo vẫn bố thí, nhờ ba việc lành này, chúng hữu tình sẽ được sinh lên cõi trời.

Vì sao công đức nhỏ vẫn đưa ta lên cõi trời?

Ngài Mục Kiền Liên, vị đệ tử thần thông đệ nhất, có lần dùng thần thông lên cõi trời và gặp một vị thiên tử. Ngài hỏi vị thiên tử đã làm gì để được sinh ở đó. Vị thiên tử xấu hổ, chỉ đáp rằng: “Con tiếc là con không làm được nhiều, nhưng trong cuộc đời con, con chỉ làm được một hạnh là không bao giờ nói dối.” Một vị thiên nữ khác cũng khiêm tốn: “Con chỉ có một điều là không bao giờ sân hận trong mọi tình huống, lúc nào cũng hiền lành.” Lại có một vị thiên tử nghèo khó, không có tiền bố thí rộng rãi, nhưng đã cố gắng bố thí một chút, và cũng được lên cõi trời.

Phật mới nói bài kệ để xác nhận: “Nói thật, không sân hận, dù nghèo vẫn bố thí. Nhờ ba việc lành này, chúng hữu tình sinh thiên.”

Thầy Chân Quang giảng rằng: “Thường thường công đức phải rất lớn mới lên cõi trời được. Nhưng những vị này làm ít mà vẫn lên, vì họ không làm điều sai lầm nào khác.” Nói cách khác, phước của họ không bị trừ đi bởi những nghiệp xấu. Giống như một người nông dân nghèo, cả đời vất vả mới có ít tiền, nhưng nếu không nợ nần gì, số tiền ấy vẫn mua được bữa ăn ngon. Còn người giàu mà nợ ngập đầu, dù có nhiều tiền cũng phải trả nợ, cuối cùng vẫn trắng tay.

Nói thật mà cần trí tuệ

Tuy nhiên, nói thật không đơn giản là nói hết những gì mình biết. Thầy Chân Quang nhắc: “Phật có dạy: khi nói thật mà làm tăng cái thiện pháp ở đời thì mới nên nói. Còn nói thật mà không làm tăng cái thiện pháp, chỉ làm ác pháp thôi thì đừng nói.”

Có câu chuyện nhà sư được hỏi thấy con nai chạy hướng nào. Nhà sư không muốn nói dối nhưng cũng không muốn để thợ săn bắt nai. Ông chỉ hai ngón tay: ngón cái là hướng đúng, ngón trỏ là hướng sai. Thợ săn tưởng là ngón trỏ, đâm đầu rượt theo và mất dấu con nai. Như vậy, nhà sư vừa giữ được sự thật, vừa tránh được việc làm hại chúng sinh.

Trong đời sống cũng vậy, có những chuyện khi nói ra chỉ làm khổ thêm. Ví dụ, người ta hỏi về quá khứ của một vị thầy tu, mình biết, nhưng không cần nói ra chi tiết. Mình có thể trả lời: “Từ trước khi đi tu và sau khi đi tu, thầy lúc nào cũng hiền lành thanh tịnh.” Đó là cách nói thật mà không gây rắc rối.

Tiết kiệm của trời đất là một phước báu lớn

Thầy Chân Quang cũng khuyến nhắc: “Sống trên đời một hạt cơm rớt xuống đất cũng quý. Nhưng mà trong luật của đạo Phật, một hộ cơm rớt ra không được bóc ăn lại vì đó là oai nghi, nhưng cũng không được bỏ đi, nhặt lại để cho kiến cho chim ăn.”

Người xưa xem một hạt cơm là một hạt ngọc của trời đất. Đó là đạo đức rất lớn. Vì mỗi hạt lúa đều là công lao của người nông dân cày sâu cuốc bẫm, đội xương đội nắng. Nên ta phải quý trọng từng chút thức ăn, nước uống. Khi dùng nước, chỉ vặn vòi vừa đủ; khi giặt đồ, dùng ít xà bông. Đừng phí phạm nửa chai nước khoáng, đừng đổ bát nước tương thừa.

“Thùng rác đầy là đi xuống, thùng rác trống là đi lên” – đó là một cách để nhận biết phước báu của một người.

Khen người khác và trồng cây xanh

Ngoài ra, có những nghiệp nhỏ nhưng lại giúp ta sinh lên cõi trời. Đó là biết khen người khác và trồng cây. Thầy Chân Quang giải thích: “Trong cái nhân quả, khi mình nhận mình thấp hơn thì mình có phước hơn. Cho nên trong cuộc sống này ta thường khen điều tốt của người thì ta có phước. Mà chỉ cần vậy thôi, chết lên cõi trời. Còn nhìn ai cứ cố bới móc cái điều dở để chê một câu chết xuống địa ngục.”

Người thích chê bai thiên hạ là mang bệnh của địa ngục. Người nói lời chia rẽ, phá vỡ tình yêu thương cũng mang tội. Ngược lại, người trồng cây xanh, trồng rừng, bảo vệ cây cối, không phá rừng, sẽ nhận được phước lớn. “Rừng là sự sống. Nhà đầy gỗ oán khí nặng nề, còn trồng cây là tạo phước.”

Mỗi ngày một việc nhỏ, đời ta là cõi trời

Có thể bạn nghĩ mình chưa đủ khả năng làm phước lớn, nhưng hãy nhớ, cõi trời không chỉ dành cho những người giàu có. Mỗi ngày, ta có thể bắt đầu bằng việc nói lời chân thật, giữ tâm không sân hận, cho đi một chút, dù rất nhỏ. Tiết kiệm từng giọt nước, từng hạt cơm. Khen người một câu. Trồng thêm một cây xanh. Những việc nhỏ ấy sẽ cộng dồn thành phước báu đưa ta về cõi trời, không chỉ sau khi chết mà ngay trong đời này, ta đã sống trong an lạc và thiện lành.

Hãy nhớ lời Phật dạy: “Nói thật, không sân hận, dù nghèo vẫn bố thí.” Đó là chìa khóa mở cửa trời.