Đức Phật tự khen mình: Vì sao không phải là khoe khoang?

Có bao giờ bạn nghe một người tự khen mình và thấy khó chịu? Bạn nghĩ rằng người đạo đức thật phải khiêm tốn, kín đáo. Nhưng trong Phẩm Dược Thảo Dụ của Kinh Pháp Hoa, Đức Phật lại khẳng định mạnh mẽ về bản thân: “Ta là bậc nhất thiết trí...”. Vì sao đây không phải là sự khoe khoang? Mời bạn cùng tìm hiểu.

Khi Đức Phật tự xưng: Khoe khoang hay từ bi?

Chúng ta sống trong một thế giới mà mọi giá trị đều tương đối. Cũng một câu nói, nhưng xuất phát từ một người còn ngã chấp thì là khoe khoang, còn từ một bậc giải thoát thì lại là từ bi. Thầy Thích Chân Quang giải thích:

“Cũng một câu nói đó. Nhưng mà nếu tôi nói thì tôi là một người chưa đủ đạo đức. Nhưng nếu Đức Phật nói thì là một điều có lợi cho chúng sinh.”

Khi chúng ta còn ngã mạn, lời tự khen xuất phát từ tự cao, không mang lại lợi ích cho ai. Còn Đức Phật đã đoạn tận ngã chấp, Ngài nói về sự chứng ngộ của mình không phải để bản thân được nổi bật, mà để củng cố niềm tin cho hàng đệ tử. Biết thầy giỏi, muốn tu, chúng ta sẽ không lơ đãng. Đó là lòng từ bi.

Một vị mưa, một vị giải thoát

Trong phẩm kinh, Đức Phật ví mình như một đám mây lớn tạo thành mưa rơi khắp trời đất. Cùng một loại nước, nhưng mỗi loài cây hấp thụ theo cách của mình. Cùng một giáo pháp, nhưng mỗi người phát triển một cách khác nhau:

• Người thì thích tụng kinh nhiều, xem đó là công phu tu hành.
• Người thì thích ngồi thiền, tìm sự an định trong nội tâm.
• Người thì phát tâm bố thí, giúp đỡ người nghèo, xây chùa, cứu trợ.
• Người thì thích thuyết pháp, chia sẻ những gì đã hiểu.
• Người thì thích đi hành hương, tìm cơ duyên khắp nơi.

Nhưng Thầy Chân Quang nhấn mạnh: Tất cả đều phải hướng về một gốc chung. Gốc chính là sự chứng ngộ tâm linh, là vị giải thoát. Trích lời:

“Đại dương chỉ có một vị mặn thì giáo lý của Như Lai chỉ có một vị là giải thoát.”

Vì vậy, chúng ta đừng phân biệt Phật giáo tiểu thừa, đại thừa. Cùng một dòng mưa, nhưng cây thì lớn thành cổ thụ, cây thì chỉ là cỏ. Vẫn là một vị mưa, một vị pháp.

Tu hành đúng như lời dạy: không phải chỉ là tụng kinh

Có nhiều người nghĩ rằng tụng được ba mươi bộ kinh Pháp Hoa là công phu lớn. Nhưng đoạn kinh này dạy rằng, cái giá trị của người tu nằm ở việc áp dụng những lời dạy vào đời sống hàng ngày. Thầy Chân Quang có lời cảnh tỉnh:

“Đức Phật nói đúng như lời mà tu hành. Chính cái tu hành trong đời sống hàng ngày của mình á là cái giá trị để đánh giá cái sự tu của mình chứ không phải là mình tụng rất nhiều kinh điển.”

Khi bước ra khỏi cổng chùa, đối diện với bao lo toan, khó khăn, mà tâm vẫn giữ được đạo đức, giữ được tinh thần giải thoát như lời Phật dạy, đó mới là đúng như lời tu hành. Công đức đó vô lượng, tự chúng ta không thể lường được.

Đức Phật không vội nói chuyện cao siêu

Như một vị lương y, Phật biết rõ căn cơ của mỗi người. Với người nặng tham, Ngài dạy hạnh xả bỏ; với người hay sân, Ngài dạy từ bi, trầm tĩnh. Ngài không nói vội về trí tuệ cao siêu, vì nếu nói quá sớm, người nghe có thể sinh tâm ngã mạn, chỉ đào sâu lý luận mà không thực hành. Trong bài giảng có đoạn:

“Chẳng vội vì chúng sinh mà nói nhất thiết chủng trí.”

Ngài xây dựng nền tảng giải thoát, đạo đức, thiền định trước. Khi đã đạt được sự giải thoát, người tu sẽ tự thấy khía cạnh tích cực và vĩ đại của nó. Cũng như một người mới học đạo, chúng ta nên bắt đầu từ những điều cơ bản, đừng vội chạy theo những giáo lý quá cao xa dễ sinh tự mãn.

Cơn mưa bình đẳng: Thương yêu tất cả chúng sinh

Mây mưa rải nước không phân biệt cây nào, đất nào. Đức Phật cũng vậy, Ngài thương yêu tất cả chúng sinh một cách bình đẳng. Thầy Chân Quang mô tả:

“Người sang người hèn, người ở trên cao hay người giữ thấp, người giữ giới hay người đã phá giới, người có oai nghi đầy đủ hay người oai nghi không đầy đủ, người có được chánh kiến hiểu được chân lý, hay người tà kiến... tất cả đối với Phật đều thương yêu như nhau.”

Chúng ta thường có xu hướng gần gũi người giỏi, tránh xa người kém; yêu quý người giữ giới, chê người phá giới. Nhưng với Phật, không có sự phân biệt như vậy. Chính vì thương yêu mà Ngài có thể độ thoát tất cả. Hãy học theo tâm bình đẳng của Phật: nhìn mọi người với con mắt từ bi, không thành kiến.

Hãy để tâm mình như cơn mưa lớn, bình đẳng tưới mát mọi loài. Và hãy nhớ, công phu tu tập của bạn không nằm ở con số tụng kinh, mà ở chỗ tâm bạn có thật sự giải thoát, có thật sự thương yêu hay không. Chúc bạn một ngày an lạc, tinh tấn!