Biết Ơn – Đạo Đức Bắt Đầu Từ Lòng Tri Ân

Trong cuộc sống, có ai từng giúp bạn một việc nhỏ, nhưng bạn cảm thấy ấm áp lắm? Khi đó, lòng biết ơn tự nhiên dâng lên. Nhưng bạn có bao giờ tự hỏi: vì sao người biết ơn lại được xem là người có đạo đức? Hãy cùng lắng nghe TT. Thích Chân Quang giảng về bài học này trong bài “Biết Ơn”.

Biết Ơn – Khởi Nguồn Của Đạo Đức

Mỗi người chúng ta về mặt nguyên tắc phải tự chịu trách nhiệm về cuộc đời của chính mình. Khi đói, ta tự lo; khi khổ, ta tự vượt qua. Nhưng có những lúc, khi bệnh tật hay gặp khó khăn, một người nào đó đến và chia sẻ trách nhiệm ấy với chúng ta. Họ giúp đỡ chúng ta. Chính từ khoảnh khắc đó, cảm giác quý trọng và biết ơn xuất hiện. Thầy Chân Quang giải thích:

“Biết ơn là tính chất của đạo đức.”

Vì sao? Khi biết ơn, chúng ta quý trọng người đã giúp đỡ mình, tức là tôn trọng và ưa thích sự tử tế. Người quý trọng sự tử tế sẽ trở thành người tử tế. Xử tử tế với người khác chính là đạo đức. Vậy lòng biết ơn là gốc rễ của mọi hành vi thiện.

Ơn Cha Mẹ – Món Nợ Vô Hạn

Trong cuộc đời, món nợ lớn nhất chúng ta nhận là từ cha mẹ. Từ khi chưa cầm được muỗng, chưa biết bước đi, cha mẹ đã nuôi lớn, chăm sóc, nâng đỡ chúng ta. Thầy Chân Quang nhấn mạnh rằng ơn cha mẹ không thể so sánh với bất kỳ ân nghĩa nào khác, vì nó được tích lũy qua từng bữa ăn, từng giấc ngủ, từng lần cha mẹ hy sinh. Nhưng với người xuất gia, cách đền ơn đặc biệt hơn:

“Làm cho công lao của cha mẹ đối với mình không đứng lại nơi mình.”

Tức là đem công lao ấy thành sự tu tập, thương yêu, lợi ích cho tất cả chúng sinh khác. Như vậy, cha mẹ sẽ có được phước đức vô lượng.

Câu Chuyện Của Hòa Thượng Và Người Mẹ

Trong bài giảng, Thầy Chân Quang kể về một vị hòa thượng và người mẹ của mình. Bà mẹ vì lỡ đánh con trong cơn giận, người con bỏ đi không trở lại. Suốt nhiều năm, bà đi ăn xin và tìm con. Một thượng tọa nhận bà về chùa cho công quả, niệm Phật. Khi bà qua đời, ngài – chính là đứa con ngày xưa – đứng trước linh cữu và nói:

“Khi một người thành đạo thì cha mẹ bảy đời được siêu sinh lên cõi trời.”

Ngay lúc đó, bà hiện ra với hào quang, chứng tỏ đã được lên cõi trời. Ngài cắn răng không tiết lộ rằng bà là mẹ của mình. Vì nếu bà biết, bà sẽ khởi tâm kiêu mạn, mất đi sự khiêm hạ. Ngài quý trọng cái khiêm hạ hơn mọi hạnh phúc tạm bợ. Đây là một bài học về trí tuệ và lòng hiếu sâu sắc của người xuất gia.

Ơn Thầy Cô – Khi Tinh Thần Vượt Trội Vật Chất

Ở phương Đông, người xưa đặt thầy cô lên trên cha mẹ về thứ tự tôn kính. Điều này ám chỉ rằng dù cha mẹ cho ta hình hài, thầy cô cho ta tâm hồn. Giá trị con người không nằm ở cân nặng hay quần áo, mà nằm ở tri thức và đạo đức tâm hồn. Chính vì vậy, công ơn dạy dỗ là vô cùng lớn. Thầy Chân Quang khẳng định:

“Người Á Đông đã khẳng định tinh thần quan trọng hơn vật chất.”

Ngoài cha mẹ, thầy cô, chúng ta còn mang ơn anh chị em, bạn bè, hàng xóm, những người đã san sẻ, giúp đỡ trong cuộc sống. Tất cả những ân nghĩa ấy tạo nên vòng tương quan xã hội mà chúng ta không thể sống mà không nhận.

Hãy Sống Biết Ơn

Hãy tập sống biết ơn mỗi ngày. Khi thức dậy, ta cảm ơn cha mẹ, cảm ơn cuộc đời, cảm ơn những người đã giúp đỡ ta. Lòng biết ơn mở ra trái tim tử tế, để rồi chính ta cũng trở thành ân nhân của người khác. Và đó chính là đạo đức đích thực.

“Biết ơn là tính chất của đạo đức.”