Bạn đang muốn gì lúc này? Đó là điều quyết định kiếp sau

Hôm nay, bạn có đang muốn điều gì không? Có thể là muốn uống một ly cà phê, muốn được khen, muốn về nhà sớm hơn... Nhưng có ai hỏi bạn rằng: trong mọi ham muốn ấy, điều gì thật sự đáng để muốn? Trong một bài giảng thân tình, Thầy Thích Chân Quang đã gợi mở câu hỏi tưởng chừng đơn giản nhưng lại là gốc rễ của mọi sự lựa chọn trong đời sống.

Tại sao chúng ta luôn 'muốn' một điều gì đó?

Hãy ngồi lại một giây và nhìn vào tâm mình. Chắc hẳn bạn sẽ thấy mình đang muốn ít nhất mười điều: muốn được nghe pháp, muốn được thoải mái, muốn ăn gì đó, muốn người thân vui... Thầy Chân Quang khẳng định:

"Ta sống ta tồn tại có nghĩa là ta đang muốn một cái gì đó. Không lúc nào ta vắng cái muốn một sát na nào cả, một giây ngắn ngủi nào cả."

Cái muốn ấy có khi rõ ràng, có khi thầm kín, nhưng nó luôn hiện hữu như một phần cốt lõi của bản ngã. Chính cái muốn này là động lực đẩy ta đi vào vòng luân hồi sinh tử. Khi một vị chứng A La Hán, cái muốn thầm kín ấy được dừng lại, và cái nhân để tái sinh biến mất.

Hai nguồn gốc của ham muốn: đói khát và kiến thức

Vậy cái muốn đến từ đâu? Thầy chỉ ra hai nguồn chính. Thứ nhất là do nhu cầu cơ bản của cơ thể: đói muốn ăn, khát muốn uống, lạnh muốn có áo, và cả bản năng ái dục. Thứ hai là do ta biết nhiều hơn. Khi ta nghe ai đó nói về điện thoại thông minh, ta muốn có; khi ta thấy người ta nhuộm tóc, ta cũng muốn nhuộm. Kiến thức rộng đến đâu, ham muốn đi theo đến đó.

Thật vậy, khi ta bước ra ngoài và học được đạo lý, ta bắt đầu muốn sống vị tha, muốn làm từ thiện. Đó cũng là một loại muốn. Nhưng không phải muốn nào cũng tốt. Nếu không biết chọn, ta có thể bị những ham muốn thấp kém dẫn dắt.

Ham muốn là nghiệp, là nhân quả: muốn tốt sẽ nhận tốt

Thầy dạy rằng cái muốn chính là nhân, dẫn đến quả tương ứng. Khi ghét ai, ta muốn người đó đau khổ; khi thương ai, ta muốn người đó được hạnh phúc. Cả hai đều tạo ra nghiệp, nhưng nghiệp lành hay dữ là do ta chọn.

"Nếu mình thương ai thì mình muốn cái gì? Mình muốn người đó được hạnh phúc. Người đó được xinh đẹp, người đó được thành công."

Khi ta tu tập tâm từ bi, ta muốn cho tất cả mọi người những điều tốt đẹp. Chính ước muốn đó, dù không nói thành lời, đã là một món quà quý giá. Nó cũng trở thành nghiệp tốt cho chính ta. Hãy nhìn lại mỗi khi tiếp xúc với ai – ta đang âm thầm muốn cho họ điều gì?

Điều đáng muốn nhất: muốn tu hành

Giữa muôn vàn ham muốn, có một điều căn bản và cao quý nhất. Thầy hỏi: "Trên đời này ta muốn điều gì là căn bản nhất?" Và câu trả lời không thể sai là:

"Con muốn được tu hành."

Thầy kể chuyện một ông cụ già đến chùa xuất gia, có một vị sư cũng lớn tuổi hỏi: "Thầy muốn cái gì?" Ông cụ đáp: "Con muốn tu." Câu nói đó khiến mọi xung đột dịu lại, vì nó là lời thề quay về với Phật. Muốn tu chính là nhân tốt nhất để giải thoát, ngược lại với ham muốn hưởng thụ xa đọa.

Thế nhưng, muốn tu không chỉ là cái muốn hời hợt. Nó phải trở thành một ước nguyện thiết tha, một lời hứa sâu sắc, một lời thề kiên cường không lay động trước đất trời, trước Tam Bảo.

Giữ vững ước nguyện tu hành trước cám dỗ

Để giữ được cái muốn tu, thầy khuyên chúng ta nên thề trước Phật, chia sẻ với mọi người, và đặc biệt là thử thách chính mình trước những cuộc vui cũ. Chẳng hạn, khi bạn bè rủ đi nhậu, lúc đó cái muốn nhậu khởi lên. Đừng trốn tránh, hãy lặng lẽ nhìn tâm mình.

"Cứ cho nó khích, cứ cho nó nói, cứ cho nó rủ và mình lặn lẽ nhìn cái tâm mình coi cái muốn nhậu nó khởi lên tuột xuống, khởi lên tuột xuống thế nào."

Đến khi nào cái ước nguyện tu hành trở nên vững vàng, ta có thể mỉm cười nói: "Tao đã thua cuộc rồi, tao không còn chiến đấu nổi như tụi bay nữa." Nhưng cũng nên mở lời: "Lúc nào tụi bay cảm thấy đời còn có cái gì cao thượng hơn cái ly rượu, hãy tìm đến tao." Như vậy, ta vừa giữ được tâm mình, vừa gieo hạt lành cho người khác.

Chọn bậc chân sư và trách nhiệm của người xuất gia

Thầy cũng nhắc rằng trong việc tu hành, ta phải tìm thầy. Nhưng đừng chọn thầy vì vẻ ngoài đẹp trai hay ngọt ngào, mà nương tựa với bậc chân sư. Có những người đẹp nhưng tu không chân chính, có những người tu chân chính nhưng không đẹp. Đây là điều ta cần phân biệt.

"Ta muốn nương tựa với một bậc chân sư, tránh gặp phải tà sư."

Đồng thời, người xuất gia cũng có trách nhiệm lớn. Họ phải tinh tấn tu tập để làm chỗ nương tựa cho chúng sinh. Nếu chư tăng không chân chính, thế gian sẽ thiếu đi ngọn đèn sáng. Thầy nói: "Nội cái thấy lỗi thôi đã là vĩ đại rồi." Thấy lỗi của mình, chiến đấu với lỗi của mình là con đường tu tập vất vả nhưng vô cùng ý nghĩa.

Khi chúng ta ý thức được rằng mỗi ham muốn đều là một hạt giống cho tương lai, chúng ta sẽ bắt đầu sống tỉnh thức hơn. Hãy tự hỏi mỗi ngày: "Mình đang muốn điều gì?" Và hãy tập chuyển hóa những muốn nhỏ hẹp thành muốn cao cả: muốn cho mình và muôn loài an vui, muốn tu tập để giác ngộ. Đó chính là món quà quý nhất ta có thể tặng cho cuộc đời.